Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 24 sierpnia 2026 r. (data wpływu 24 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
STAN FAKTYCZNY 1 - (...) USDT PERPETUAL, LATA 2024-2025 Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania i nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Operacje były wykonywane prywatnie, poza pozarolniczą działalnością gospodarczą. W latach 2024 i 2025 Wnioskodawca zawierał na platformie (...) kontrakty oznaczone jako USDT Perpetual. Umożliwiały one zajmowanie pozycji długich i krótkich z dźwignią. Wartość kontraktu zależała od ceny kryptowaluty bazowej. Zawarcie kontraktu nie powodowało nabycia własności BTC ani innej kryptowaluty bazowej i nie dochodziło do jej dostawy. Depozyt zabezpieczający i rozliczenie wyniku prowadzono w USDT.
Po pełnym lub częściowym zamknięciu pozycji platforma ustalała dodatni albo ujemny zrealizowany wynik i odpowiednio zwiększała albo zmniejszała saldo USDT. Eksport "USDT Perpetual Closed PandL" zawiera zrealizowany wynik, opłaty otwarcia i zamknięcia oraz funding. Wnioskodawca nie otrzymywał przy zamknięciu pozycji PLN, EUR ani innego prawnego środka płatniczego. USDT pozostawał na rachunku, mógł zabezpieczać następne pozycje, być wymieniony na inną walutę wirtualną albo później sprzedany za walutę tradycyjną. Późniejsze odpłatne zbycie USDT jest odrębną operacją. Transakcje spot, zakupy kryptowalut za waluty tradycyjne i sprzedaże do walut tradycyjnych są ewidencjonowane odrębnie.
Wniosek dotyczy kwalifikacji i momentu rozliczenia kontraktów USDT Perpetual oraz zasad ustalenia wyniku wykazywanego w PIT-38. STAN FAKTYCZNY 2 - BINANCE CROSS MARGIN I ISOLATED MARGIN, LATA 2024-2025 W latach 2024 i 2025 Wnioskodawca korzystał prywatnie z rachunków Binance Cross Margin i Isolated Margin. Eksporty Binance Futures Trade History oraz Binance Futures Transaction History są puste i wskazują "No data matches the criteria"; ten stan faktyczny nie dotyczy Binance Futures.
Historia rachunku zawiera m.in. operacje: Margin Loan, Isolated Margin Loan, Margin Repayment, Isolated Margin Repayment, Transaction Buy, Transaction Sold, Transaction Spend, Transaction Revenue, Transaction Fee, Cross Margin Liquidation - Repayment, Cross Margin Liquidation - Small Assets Takeover, Isolated Margin Liquidation - Forced Repayment, Portfolio Margin Bankruptcy Loan Transfer/Repayment oraz Inter-Wallet Transfer. Operacje z 2025 r. są końcowymi operacjami likwidacyjnymi lub rozliczeniowymi pozostałymi po aktywności z 2024 r. Przedmiotem pożyczek, transakcji i spłat były m.in. BTC, ETH, ARB, 1000SATS, USDT i USDC.
Platforma udostępniała określoną liczbę jednostek waluty wirtualnej. Wnioskodawca kupował lub sprzedawał waluty w parach krypto-krypto, następnie zwracał pożyczone jednostki wraz z odsetkami lub opłatami. Część zobowiązań rozliczono automatycznie przez likwidację zabezpieczenia, przejęcie jednostek kryptowalut i wymuszoną spłatę. W ramach tych operacji Wnioskodawca nie otrzymywał PLN, EUR ani innego prawnego środka płatniczego. Inter-Wallet Transfer oznaczał przesunięcia pomiędzy własnymi rachunkami Wnioskodawcy bez zmiany właściciela ekonomicznego. Zakupy kryptowalut za EUR lub USD i ewentualne sprzedaże do waluty tradycyjnej są ewidencjonowane odrębnie.
ZDARZENIE PRZYSZŁE 1 - OKX BTCUSD UM X-PERP, SPOT BTC JAKO ZABEZPIECZENIE, WYNIK W USDC Wnioskodawca planuje prywatnie zawierać na platformie OKX Europe kontrakt BTCUSD UM X-Perp. Jest to lewarowany instrument typu expiry future, którego termin rozliczenia przypada około pięciu lat od emisji; w okresie trwania ekonomicznie działa podobnie do perpetual i podlega okresowemu fundingowi. Wartość kontraktu zależy od ceny BTC/USD. Sam kontrakt nie prowadzi do nabycia ani dostawy BTC. Niezależnie od kontraktu Wnioskodawca nabył lub nabędzie USDC za EUR, a następnie wymieni USDC na BTC na rynku spot. Nabyte spot BTC będzie należeć do Wnioskodawcy i pozostanie na jego OKX Unified Account.
W trybie multi-asset margin Wnioskodawca będzie wykorzystywać własne spot BTC jako collateral dla pozycji X-Perp. Spot BTC i X-Perp są odrębnymi ekspozycjami. Samo wskazanie BTC jako zabezpieczenia, utrzymywanie go na rachunku i uwzględnianie jego wartości z haircutem nie ma w zwykłym toku prowadzić do sprzedaży, przeniesienia własności ekonomicznej ani dostawy BTC. Przy niedoborze zabezpieczenia lub likwidacji platforma może jednak sprzedać albo przejąć część lub całość BTC i zaliczyć jego wartość na pokrycie straty, opłat lub innego zobowiązania. Wynik X-Perp będzie prowadzony w USDC. Po pełnym lub częściowym zamknięciu pozycji dodatni wynik zwiększy saldo USDC, a ujemny je zmniejszy.
Wnioskodawca planuje zamknąć około 70% pozycji po osiągnięciu celu, pozostawić USDC na rachunku i używać go w dalszych transakcjach. Pozostała część pozycji może pozostać otwarta. Sprzedaż USDC do waluty tradycyjnej może nastąpić w kolejnych latach. Uzupełnienie wniosku USDT, USDC oraz BTC są walutami wirtualnymi w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Utrzymywanie własnego spot BTC na OKX Unified Account polega na przechowywaniu na tym rachunku jednostek BTC nabytych i należących do Wnioskodawcy.
W trybie multi-asset margin platforma uwzględnia, zgodnie ze swoimi zasadami wyceny i po zastosowaniu właściwego współczynnika redukcyjnego, wartość tego BTC przy obliczaniu dostępnego zabezpieczenia i wymogów depozytowych dla pozycji BTCUSD UM X-Perp. Samo uwzględnianie wartości BTC jako zabezpieczenia nie oznacza sprzedaży BTC, przeniesienia jego własności ekonomicznej ani dostawy BTC w ramach kontraktu. BTC pozostaje składnikiem majątku Wnioskodawcy, chyba że w sytuacji niedoboru zabezpieczenia platforma dokona jego sprzedaży albo przejęcia w ramach likwidacji i zaliczy jego wartość na pokrycie straty, opłat lub innego zobowiązania.
Wnioskodawca nie prowadzi działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 wskazanej ustawy. Dokonuje transakcji wyłącznie prywatnie, na własny rachunek i przy użyciu własnych środków. Nie świadczy na rzecz osób trzecich usług wymiany walut wirtualnych, pośrednictwa w takiej wymianie ani prowadzenia rachunków lub portfeli walut wirtualnych.
Pytania
(...) - STAN FAKTYCZNY 1 1. Czy opisane kontrakty (...) USDT Perpetual stanowią pochodne instrumenty finansowe w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o PIT, a ich pełne lub częściowe zamknięcie jest realizacją praw z takich instrumentów w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy o PIT? 2. Czy jeżeli pełne lub częściowe zamknięcie pozycji jest rozliczane wyłącznie przez zapis wyniku w USDT, bez otrzymania prawnego środka płatniczego, to samo zaksięgowanie dodatniego wyniku w USDT nie powoduje jeszcze przychodu podlegającego opodatkowaniu, a moment podatkowy następuje dopiero przy odpłatnym zbyciu USDT w rozumieniu art. 17 ust. 1f ustawy o PIT?
3. Jeżeli odpowiedź na pytanie 2 jest przecząca, czy przychodem jest suma dodatnich wyników, a kosztami suma ujemnych wyników oraz bezpośrednich opłat i fundingu, bez nominału pozycji, po przeliczeniu na PLN zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT? 4. Jeżeli odpowiedź na pytanie 2 jest przecząca, czy wartość USDT opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDT przy późniejszym odpłatnym zbyciu, aby ta sama wartość ekonomiczna nie została opodatkowana ponownie?
BINANCE MARGIN - STAN FAKTYCZNY 2 5. Czy otrzymanie pożyczki w walucie wirtualnej w ramach Cross lub Isolated Margin oraz zwrot takiej samej liczby i rodzaju jednostek tytułem spłaty kapitału są neutralne podatkowo? 6. Czy transakcje wykonywane wyłącznie pomiędzy walutami wirtualnymi pozostają neutralne na podstawie art. 17 ust. 1f ustawy o PIT również wtedy, gdy przedmiotem transakcji są jednostki pożyczone od platformy? 7. Czy automatyczna likwidacja zabezpieczenia, przejęcie własnych jednostek Wnioskodawcy albo ich użycie do wymuszonej spłaty długu stanowią odpłatne zbycie waluty wirtualnej przez uregulowanie zobowiązania w rozumieniu art. 17 ust. 1f ustawy o PIT?
8. Jeżeli operacja wskazana w pytaniu 7 jest odpłatnym zbyciem, czy przychodem jest wartość zobowiązania wygasłego wskutek przejęcia waluty wirtualnej, a kosztami są udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie przejętych jednostek i bezpośrednie koszty ich zbycia, rozliczane na zasadach art. 22 ust. 14-16 ustawy o PIT? 9. Czy zapłata odsetek, prowizji lub innych opłat margin w walucie wirtualnej stanowi odpłatne zbycie tej waluty przez uregulowanie zobowiązania, a same koszty finansowania zakupu kryptowalut nie są kosztami nabycia waluty wirtualnej na podstawie art. 22 ust. 14 ustawy o PIT?
10. Czy Inter-Wallet Transfer pomiędzy własnymi rachunkami Wnioskodawcy, bez zmiany właściciela ekonomicznego aktywów, jest neutralny podatkowo? OKX - ZDARZENIE PRZYSZŁE 1 11. Czy BTCUSD UM X-Perp stanowi pochodny instrument finansowy, a pełne lub częściowe zamknięcie jest realizacją praw z instrumentu w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy o PIT?
12. Czy jeżeli pełne lub częściowe zamknięcie pozycji jest rozliczane wyłącznie przez zapis wyniku w USDC, bez otrzymania prawnego środka płatniczego, to samo zaksięgowanie dodatniego wyniku w USDC nie powoduje jeszcze przychodu podlegającego opodatkowaniu, a moment podatkowy następuje dopiero przy odpłatnym zbyciu USDC w rozumieniu art. 17 ust. 1f ustawy o PIT? 13. Jeżeli odpowiedź na pytanie 12 jest przecząca, czy przychodem jest suma dodatnich wyników, a kosztami suma ujemnych wyników oraz bezpośrednich opłat i fundingu, bez nominału pozycji, po przeliczeniu na PLN zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT?
14. Jeżeli odpowiedź na pytanie 12 jest przecząca, czy wartość USDC opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDC przy późniejszym odpłatnym zbyciu, aby ta sama wartość ekonomiczna nie została opodatkowana ponownie? 15. Czy wydatek w EUR na nabycie USDC stanowi koszt z art. 22 ust. 14-16 ustawy o PIT, natomiast późniejsza wymiana USDC na spot BTC pozostaje neutralna na podstawie art. 17 ust. 1f i nie powoduje przychodu ani ponownego kosztu w chwili wymiany?
16. Czy samo utrzymywanie własnego spot BTC na OKX Unified Account i wykorzystywanie jego wartości jako collateral dla X-Perp, bez sprzedaży, przejęcia lub przeniesienia własności ekonomicznej BTC, jest neutralne podatkowo, a zmiana wartości zabezpieczenia nie powoduje przychodu ani kosztu do czasu odpłatnego zbycia? 17. Czy w razie likwidacji sprzedaż lub przejęcie spot BTC przez platformę i zaliczenie jego wartości na pokrycie straty, opłat albo innego zobowiązania stanowi odpłatne zbycie waluty wirtualnej przez uregulowanie zobowiązania, przy czym przychodem jest wartość wygasłego zobowiązania, a koszty rozlicza się zgodnie z art. 22 ust. 14-16 ustawy o PIT?
18. Jeżeli organ - wbrew stanowisku do pytania 2 - uzna, że dodatnie i ujemne wyniki (...) USDT Perpetual rozpoznaje się podatkowo przy zamknięciu pozycji, czy ujemne wyniki za 2024 i 2025 r. oraz bezpośrednie opłaty i funding tworzą straty z realizacji pochodnych instrumentów finansowych, odliczalne na zasadach art. 9 ust. 3 od przyszłego dochodu z OKX BTCUSD UM X-Perp mimo innej platformy i waluty rozliczenia?
Pana stanowisko w sprawie
(...) - STANOWISKO DO PYTAŃ 1-4 Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na pytanie 1 powinna być twierdząca. Kontrakty mają cechy instrumentów pochodnych: ich wartość zależy od ceny aktywa bazowego, umożliwiają pozycję długą lub krótką, są rozliczane różnicowo i nie prowadzą do dostawy aktywa bazowego. Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na pytanie 2 również powinna być twierdząca. USDT nie jest prawnym środkiem płatniczym, lecz walutą wirtualną. Sam zapis wyniku w USDT na rachunku giełdowym, bez wymiany na walutę tradycyjną, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna i bez uregulowania nim innego zobowiązania, nie powinien powodować jeszcze opodatkowania.
Szczególne zasady dotyczące walut wirtualnych prowadzą do wniosku, że moment podatkowy powinien nastąpić dopiero przy odpłatnym zbyciu USDT wskazanym w art. 17 ust. 1f ustawy o PIT. Do tego czasu wartość pozostaje w ekosystemie walut wirtualnych i może zabezpieczać kolejne pozycje. Stanowisko do pytań 3 i 4 ma charakter ewentualny, na wypadek przeczącej odpowiedzi na pytanie 2. W takim przypadku przychodem nie jest nominał pozycji, lecz wyłącznie suma dodatnich zrealizowanych wyników, a kosztami powinny być ujemne wyniki oraz bezpośrednie opłaty i funding.
Wartość USDT wcześniej opodatkowana jako przychód z instrumentu powinna tworzyć koszt nabycia USDT przy późniejszym odpłatnym zbyciu, aby nie opodatkować ponownie tej samej wartości. BINANCE MARGIN - STANOWISKO DO PYTAŃ 5-10 Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedzi na pytania 5, 6 i 10 powinny być twierdzące. Otrzymanie pożyczki nie powoduje definitywnego przysporzenia, ponieważ istnieje obowiązek zwrotu tej samej liczby i rodzaju jednostek. Zwrot kapitału jest wykonaniem obowiązku restytucyjnego, a nie odpłatnym zbyciem za świadczenie wzajemne. Wymiana wyłącznie pomiędzy walutami wirtualnymi jest neutralna niezależnie od tego, czy obracane jednostki były własne czy pożyczone.
Transfer pomiędzy własnymi rachunkami nie zmienia właściciela. Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedzi na pytania 7 i 9 także powinny być twierdzące w części dotyczącej wystąpienia odpłatnego zbycia. Jeżeli platforma przejmuje należącą do Wnioskodawcy walutę wirtualną i zalicza jej wartość na poczet długu albo gdy Wnioskodawca płaci w krypto odsetki lub prowizję, następuje uregulowanie zobowiązania walutą wirtualną. W odniesieniu do pytania 8 przychodem powinna być wartość wygasłego zobowiązania, a kosztem udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie przejętych jednostek i bezpośrednie koszty ich zbycia.
Koszty finansowania, w tym odsetki od pożyczki, nie stanowią kosztu nabycia waluty wirtualnej. OKX - STANOWISKO DO PYTAŃ 11-17 Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na pytanie 11 powinna być twierdząca. X-Perp jest rozliczanym różnicowo instrumentem zależnym od ceny BTC/USD, bez dostawy BTC w ramach kontraktu. Odrębne posiadanie spot BTC jako zabezpieczenia nie zmienia charakteru kontraktu. Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na pytanie 12 także powinna być twierdząca. USDC jest walutą wirtualną, a nie prawnym środkiem płatniczym.
Sam zapis wyniku w USDC na rachunku, bez wymiany na walutę tradycyjną, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna i bez uregulowania nim innego zobowiązania, nie powinien powodować jeszcze opodatkowania. Moment podatkowy powinien nastąpić dopiero przy odpłatnym zbyciu USDC w rozumieniu art. 17 ust. 1f ustawy o PIT. Stanowisko do pytań 13 i 14 ma charakter ewentualny. Jeżeli organ uzna, że przychód powstaje już przy zaksięgowaniu USDC, przychodem nie jest nominał pozycji, lecz suma dodatnich wyników, a kosztami powinny być ujemne wyniki oraz bezpośrednie opłaty i funding. Wartość USDC wcześniej opodatkowana powinna tworzyć koszt jego nabycia przy późniejszym odpłatnym zbyciu.
Odpowiedzi na pytania 15-17 także powinny być twierdzące. Wydatek w EUR na zakup USDC podlega art. 22 ust. 14-16. Wymiana USDC na BTC jest neutralna na podstawie art. 17 ust. 1f, a pierwotny wydatek za EUR pozostaje w puli kosztów walut wirtualnych. Samo oznaczenie własnego BTC jako collateral nie jest odpłatnym zbyciem.
Jeżeli jednak platforma sprzeda lub przejmie BTC i zaliczy jego wartość na poczet zobowiązania, dochodzi do odpłatnego zbycia przez uregulowanie zobowiązania; przychodem jest wartość wygasłego zobowiązania, a koszty podlegają art. 22 ust. 14-16. Stanowisko do pytania 18 ma charakter ewentualny i znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy organ odrzuci stanowisko do pytania 2 i uzna, że dodatnie oraz ujemne wyniki kontraktów należy rozpoznawać przy ich zamknięciu.
Przy takim założeniu ujemne wyniki oraz bezpośrednie opłaty i funding zamkniętych pozycji tworzą koszty źródła kapitały pieniężne, a nadwyżka kosztów nad przychodami stanowi stratę odliczalną na zasadach art. 9 ust. 3 od przyszłego dochodu z realizacji instrumentów pochodnych. Różnica platformy i waluty rozliczenia nie zmienia źródła przychodu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy: Źródłami przychodów są: kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).
Na mocy art. 11 ust. 1 ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy: Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy: Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się: przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej. W myśl art. 17 ust. 1f ww. ustawy: Przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się wymianę waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną. Jak wynika z powyższego przychód podatkowy wystąpi w sytuacji: wymiany waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, wymiany waluty wirtualnej na towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna, regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną.
Wymiana pomiędzy walutami wirtualnymi pozostaje neutralna podatkowo. Przy czym literalnie rozumiane zobowiązanie oznacza: 1. «to, do czego ktoś jest zobowiązany» 2. «stosunek prawny pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem» (por. Słownik języka polskiego https://sjp.pwn.pl/sjp/zobowiazanie;2547092.html) Przepis art. 17 ust. 1g ww. ustawy stanowi, że: Przepis ust. 1 pkt 11 stosuje się również do przychodów uzyskanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zaliczanej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Według art. 5a pkt 33a ww. ustawy: Ilekroć w ustawie jest mowa o: walucie wirtualnej oznacza to walutę wirtualną w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Pojęcie „waluta wirtualna” zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 644 ze zm.): Ilekroć w ustawie jest mowa o walucie wirtualnej rozumie się przez to cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest: a) prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub inne organy administracji publicznej, b) międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub z nią współpracujące, c) pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, d) instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, e) wekslem lub czekiem - oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione albo może być przedmiotem handlu elektronicznego.
Na podstawie przytoczonych przepisów przychody z obrotu walutami wirtualnymi stanowią przychód z kapitałów pieniężnych w myśl art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tę zasadę stosuje się również do przychodów uzyskanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zaliczanej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Art. 30b ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi: Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia walut wirtualnych podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Zgodnie z art. 30b ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem z odpłatnego zbycia walut wirtualnych jest osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 14-16. Stosownie do art. 30b ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w ust. 1 oraz w art. 27 lub art. 30c.
Przepis art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że: Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy. W myśl art. 30b ust. 6a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, podatnik wykazuje koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 14-16, także wtedy, gdy w roku podatkowym nie uzyskał przychodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych.
Z przedstawionego stanu faktycznego I wynika, że w latach 2024 i 2025 zawierał Pan na platformie (...) kontrakty oznaczone jako USDT Perpetual. Umożliwiały one zajmowanie pozycji długich i krótkich z dźwignią. Wartość kontraktu zależała od ceny kryptowaluty bazowej. Zawarcie kontraktu nie powodowało nabycia własności BTC ani innej kryptowaluty bazowej i nie dochodziło do jej dostawy. Depozyt zabezpieczający i rozliczenie wyniku prowadzono w USDT. Po pełnym lub częściowym zamknięciu pozycji platforma ustalała dodatni albo ujemny zrealizowany wynik i odpowiednio zwiększała albo zmniejszała saldo USDT. Nie otrzymywał Pan przy zamknięciu pozycji PLN, EUR ani innego prawnego środka płatniczego.
USDT pozostawał na rachunku, mógł zabezpieczać następne pozycje, być wymieniony na inną walutę wirtualną albo później sprzedany za walutę tradycyjną. W pierwszej kolejności przedmiotem Pana wątpliwości w tym zakresie jest kwestia, czy opisane kontrakty (...) USDT Perpetual stanowią pochodne instrumenty finansowe w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.
U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.): Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi: c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565 , d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę, f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565 , i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, Dodatkowo, zgodnie z art. 3 pkt 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi: Ilekroć w ustawie jest mowa o instrumentach pochodnych - rozumie się przez to opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena lub wartość zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników, oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego; Z powyższych uregulowań można wywieść, że instrument pochodny to instrument finansowy, którego wartość zależy od wartości określonego instrumentu bazowego (podstawowego), np. wartości akcji, obligacji, wartości indeksu finansowego, wskaźnika finansowego itp.
Nabywca pochodnego instrumentu finansowego jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś jego „wystawca” jest zobowiązany do realizacji zobowiązania w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do wartości aktywów, na którym oparty został pochodny instrument finansowy. Ponadto wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z 17 listopada 2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i prezentacji instrumentów finansowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1750), które w § 2 pkt 4 wskazuje cechy jakie powinien posiadać pochodny instrument finansowy.
Z przepisu tego wynika, że: Instrument pochodny - kontrakt, którego: a) wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości, oraz b) zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych przy założeniu, że w przypadku zmiennej niefinansowej zmienna ta nie jest specyficzna dla żadnej ze stron kontraktu, oraz c) rozliczenie nastąpi w przyszłości, oraz d) rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego i jego ceną umowną; Z opisanego stanu faktycznego I odnośnie kontraktów (...) USDT Perpetual wynika, że: ich wartość zależała od ceny kryptowaluty bazowej, umożliwiały zajmowanie pozycji długich i krótkich z dźwignią, zawarcie kontraktu nie powodowało nabycia własności BTC ani innej kryptowaluty bazowej i nie dochodziło do jej dostawy, depozyt zabezpieczający i rozliczenie wyniku prowadzono w USDT.
Wobec powyższego opisane przez Pana kontrakty (...) USDT Perpetual stanowią pochodne instrumenty finansowe w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym pełne lub częściowe zamknięcie kontraktów jest realizacją praw z takich instrumentów w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Przedmiotem Pana wątpliwości jest również kwestia czy jeżeli pełne lub częściowe zamknięcie pozycji jest rozliczane wyłącznie przez zapis wyniku w USDT, bez otrzymania prawnego środka płatniczego, to samo zaksięgowanie dodatniego wyniku w USDT powoduje przychód podlegający opodatkowaniu. W opisanej sytuacji nie dochodzi do wymiany waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną, lecz wyrażenia wartości instrumentu pochodnego w walucie wirtualnej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Według art. 30b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 tej ustawy: Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.
Na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych. W myśl art. 30b ust. 5 ww. ustawy: Dochodów, o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy (art. 30b ust. 6 ustawy).
W związku z tym, że w sprawie dochodzi do transakcji na pochodnych instrumentach finansowych (a nie na walutach wirtualnych/kryptowalutach) to niezależnie od faktu, że po zamknięciu pozycji wynik finansowy transakcji (zysk lub strata) będzie zapisywany wyłącznie w aktywach wirtualnych (USDT), przychody z tych transakcji stanowią przychody z kapitałów pieniężnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Zatem stanowisko Pana w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.
Dochód zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a. Przychodem w takiej sytuacji jest suma dodatnich wyników, a kosztami suma ujemnych wyników oraz bezpośrednich opłat i fundingu, bez nominału pozycji, po przeliczeniu na złotówki zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym stanowisko do pytania nr 3 jest prawidłowe.
Przedmiotem Pana wątpliwości jest również kwestia, czy wartość USDT opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDT przy późniejszym odpłatnym zbyciu.
Zgodnie z wyżej wskazanym art. 30b ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem z odpłatnego zbycia walut wirtualnych jest osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 14-16. W myśl art. 22 ust. 14 ww. ustawy: Koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej stanowią udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej, w tym udokumentowane wydatki poniesione na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Stosownie do art. 22 ust. 15 ww. ustawy: Koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 14, są potrącane w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione, z zastrzeżeniem ust. 16. Na mocy art. 22 ust. 16 ww. ustawy: Nadwyżka kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 14, nad przychodami z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej uzyskanymi w roku podatkowym powiększa koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej poniesione w następnym roku podatkowym.
W świetle powyższego wartość USDT opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDT przy późniejszym odpłatnym zbyciu stosownie do art. 22 ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytania nr 4 jest prawidłowe. We wniosku przedstawił Pan również stan faktyczny II zgodnie, z którym w latach 2024 i 2025 korzystał Pan prywatnie z rachunków Binance Cross Margin i Isolated Margin. Platforma udostępniała określoną liczbę jednostek waluty wirtualnej. Kupował Pan lub sprzedawał waluty w parach krypto-krypto, następnie zwracał pożyczone jednostki wraz z odsetkami lub opłatami.
Część zobowiązań rozliczono automatycznie przez likwidację zabezpieczenia, przejęcie jednostek kryptowalut i wymuszoną spłatę. W ramach tych operacji nie otrzymywał Pan PLN, EUR ani innego prawnego środka płatniczego. Inter-Wallet Transfer oznaczał przesunięcia pomiędzy własnymi rachunkami bez zmiany właściciela ekonomicznego. W pierwszej kolejności przedmiotem Pana wątpliwości jest kwestia, czy otrzymanie pożyczki w walucie wirtualnej w ramach Cross lub Isolated Margin oraz zwrot takiej samej liczby i rodzaju jednostek tytułem spłaty kapitału są neutralne podatkowo.
Prawidłowo ocenił Pan, że otrzymanie pożyczki w walucie wirtualnej oraz zwrot takiej samej liczby i rodzaju jednostek tytułem spłaty kapitału nie stanowi nabycia w momencie ich otrzymania, ani zbycia w momencie zwrotu. Nie rozpoznaje Pan przychodu ani kosztu. Zatem stanowisko do pytania nr 5 jest prawidłowe. Odnośnie transakcji wykonywanych wyłącznie pomiędzy walutami wirtualnymi - pozostają one neutralne na podstawie art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych również wtedy, gdy przedmiotem transakcji są jednostki pożyczone od platformy. Także Inter-Wallet Transfer pomiędzy własnymi rachunkami, bez zmiany właściciela ekonomicznego aktywów, jest neutralny podatkowo.
Jak wynika z opisu stanu faktycznego II Inter-Wallet Transfer oznaczał przesunięcia pomiędzy własnymi rachunkami bez zmiany właściciela ekonomicznego. Nie doszło zatem do odpłatnego zbycia waluty wirtualnej. Zatem stanowisko Pana w zakresie pytań 6 i 10 jest prawidłowe. Odnośnie automatycznej likwidacji zabezpieczenia i przejęcia Pana jednostek albo ich użycia do wymuszonej spłaty długu, albo zapłaty przez Pana odsetek czy prowizji lub innych opłat walutą wirtualną to w takich sytuacjach następuje uregulowanie zobowiązania walutą wirtualną.
Dochodzi zatem do odpłatnego zbycia waluty wirtualnej przez uregulowanie zobowiązania w rozumieniu art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychodem w takiej sytuacji jest wartość zobowiązania wygasłego wskutek przejęcia waluty wirtualnej, a kosztami są udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie przejętych jednostek i bezpośrednie koszty ich zbycia, rozliczane na zasadach art. 22 ust. 14-16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy również zgodzić się z Panem, że koszty finansowania, w tym odsetki od pożyczki, nie stanowią kosztu nabycia waluty wirtualnej. Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytań 7, 8 i 9 jest prawidłowe.
We wniosku przedstawił Pan również zdarzenie przyszłe, z którego wynika, że planuje Pan prywatnie zawierać na platformie OKX Europe kontrakt BTCUSD UM X-Perp. Jest to lewarowany instrument typu expiry future, którego termin rozliczenia przypada około pięciu lat od emisji; w okresie trwania ekonomicznie działa podobnie do perpetual i podlega okresowemu fundingowi. Wartość kontraktu zależy od ceny BTC/USD. Sam kontrakt nie prowadzi do nabycia ani dostawy BTC. Niezależnie od kontraktu nabył Pan lub nabędzie USDC za EUR, a następnie wymieni USDC na BTC na rynku spot. Nabyte spot BTC będzie należeć do Pana i pozostanie na OKX Unified Account.
W trybie multi-asset margin będzie Pan wykorzystywać własne spot BTC jako collateral dla pozycji X-Perp. Spot BTC i X-Perp są odrębnymi ekspozycjami. Przy niedoborze zabezpieczenia lub likwidacji platforma może sprzedać albo przejąć część lub całość BTC i zaliczyć jego wartość na pokrycie straty, opłat lub innego zobowiązania. Wynik X-Perp będzie prowadzony w USDC. Po pełnym lub częściowym zamknięciu pozycji dodatni wynik zwiększy saldo USDC, a ujemny je zmniejszy. Planuje Pan zamknąć około 70% pozycji po osiągnięciu celu, pozostawić USDC na rachunku i używać go w dalszych transakcjach. Pozostała część pozycji może pozostać otwarta.
Sprzedaż USDC do waluty tradycyjnej może nastąpić w kolejnych latach. W pierwszej kolejności przedmiotem Pana wątpliwości w tym zakresie jest kwestia, czy BTCUSD UM X-Perp stanowi pochodny instrument finansowy. Odnosząc się do wyżej przytoczonych przepisów art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi należy wskazać odnośnie kontraktu BTCUSD UM X-Perp: wartość kontraktu zależy od ceny BTC/USD, to lewarowany instrument typu expiry future, którego termin rozliczenia przypada około pięciu lat od emisji, kontrakt nie prowadzi do nabycia ani dostawy BTC.
Wobec powyższego BTCUSD UM X-Perp stanowi pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym pełne lub częściowe zamknięcie jest realizacją praw z takich instrumentów w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytania nr 11 jest prawidłowe. Przedmiotem Pana wątpliwości jest również kwestia czy jeżeli pełne lub częściowe zamknięcie pozycji jest rozliczane wyłącznie przez zapis wyniku w USDC, bez otrzymania prawnego środka płatniczego, to samo zaksięgowanie dodatniego wyniku w USDC powoduje przychód podlegający opodatkowaniu.
W opisanej sytuacji nie dochodzi do wymiany waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną, lecz wyrażenia wartości instrumentu pochodnego w walucie wirtualnej. Zatem dochodzi do transakcji na pochodnych instrumentach finansowych, a nie na walutach wirtualnych/kryptowalutach. Niezależnie od faktu, że po zamknięciu pozycji wynik finansowy transakcji (zysk lub strata) będzie zapisywany wyłącznie w aktywach wirtualnych (USDC), przychody z tych transakcji stanowią przychody z kapitałów pieniężnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytania nr 12 jest nieprawidłowe. Przychodem w takiej sytuacji jest suma dodatnich wyników, a kosztami suma ujemnych wyników oraz bezpośrednich opłat i fundingu, bez nominału pozycji, po przeliczeniu na złotówki zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem stanowisko Pana do pytania nr 13 jest prawidłowe. Przedmiotem Pana wątpliwości jest również kwestia, czy wartość USDC opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDC przy późniejszym odpłatnym zbyciu.
W świetle przytoczonego wyżej art. 22 ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który pozwala uznać za koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej, w tym udokumentowane wydatki poniesione na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - wartość USDC opodatkowana wcześniej jako przychód z realizacji instrumentu stanowi koszt nabycia USDC przy późniejszym odpłatnym zbyciu. Tym samym stanowisko Pana w zakresie pytania nr 14 jest prawidłowe.
Również wydatek w EUR na nabycie USDC stanowi koszt z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej w świetle art. 22 ust. 14-16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Późniejsza wymiana USDC na spot BTC pozostaje neutralna na podstawie art. 17 ust. 1f ww. ustawy i nie powoduje przychodu ani ponownego kosztu w chwili wymiany. Zgodnie z art. 17 ust. 1f ww. ustawy z odpłatnym zbyciem waluty wirtualnej mamy do czynienia gdy następuje wymiana waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną. Wymiana USDC na BTC to wymiana jednej waluty wirtualnej na drugą walutę wirtualną.
Zatem nie stanowi to odpłatnego zbycia waluty wirtualnej na podstawie art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym stanowisko Pana do pytania nr 15 jest prawidłowe. Wątpliwości Pana budzi również kwestia, czy samo utrzymywanie własnego spot BTC na OKX Unified Account i wykorzystywanie jego wartości jako collateral dla X-Perp, bez sprzedaży, przejęcia lub przeniesienia własności ekonomicznej BTC, jest neutralne podatkowo, a zmiana wartości zabezpieczenia nie powoduje przychodu ani kosztu do czasu odpłatnego zbycia.
W opisanym zdarzeniu przyszłym wskazuje Pan, że samo wskazanie BTC jako zabezpieczenia, utrzymywanie go na rachunku i uwzględnianie jego wartości z haircutem nie ma w zwykłym toku prowadzić do sprzedaży, przeniesienia własności ekonomicznej ani dostawy BTC. Samo ustanowienie zabezpieczenia nie prowadzi do odpłatnego zbycia waluty wirtualnej, gdyż nie dochodzi do definitywnego rozporządzenia tymi aktywami. Zatem samo utrzymywanie własnego spot BTC jako zabezpieczenia (collateral) bez sprzedaży, przejęcia lub przeniesienia własności ekonomicznej BTC nie stanowi odpłatnego zbycia waluty wirtualnej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z tym, że nie dochodzi do odpłatnego zbycia waluty wirtualnej, to również zmiana wartości zabezpieczenia nie powoduje ani przychodu ani kosztu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem stanowisko Pana do pytania nr 16 jest prawidłowe. Zgodzić się należy również z Panem, że w razie likwidacji sprzedaż lub przejęcie spot BTC przez platformę i zaliczenie jego wartości na pokrycie straty, opłat albo innego zobowiązania stanowi odpłatne zbycie waluty wirtualnej przez uregulowanie zobowiązania. Zgodnie z art. 17 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uregulowanie zobowiązania walutą wirtualną jest wprost zrównane z odpłatnym zbyciem waluty wirtualnej.
Przedmiotem Pana wątpliwości jest również kwestia, czy ujemne wyniki za 2024 i 2025 r. oraz bezpośrednie opłaty i funding przy zamknięciu pozycji tworzą straty z realizacji pochodnych instrumentów finansowych, możliwe do odliczenia na zasadach art. 9 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o , art. 23u , art. 24-24b , art. 24c , art. 24e , art. 30ca , art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W myśl art. 9 ust. 3 ww. ustawy: O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może: 1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo 2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
Stosownie do art. 9 ust. 3a ustawy: Przepis ust. 3 nie ma zastosowania do strat: 1) z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8; 2) z odpłatnego zbycia walut wirtualnych; 3) z niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da ; 4) ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego, z wyjątkiem strat: a) z odpłatnego zbycia akcji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 105a, b) związanych z przychodami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 w zakresie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy: Przepis ust. 3 ma zastosowanie do strat: 1) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce, udziałów w spółdzielni, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na rynku regulowanym w ramach krótkiej sprzedaży; 2) z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych; 3) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych; 4) z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny; 5) z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.
Zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 tej ustawy: Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.
Na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych. Za koszty uzyskania przychodów można uznać na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy wyłącznie poniesione, celowe, bezpośrednie i właściwie udokumentowane wydatki związane z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych.
Za związany z nabyciem pochodnego instrumentu finansowego należy uznać ujemny wynik transakcji wraz z bezpośrednimi opłatami i fundingiem. Tym samym ustalając koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających ma Pan prawo zaliczyć do nich ujemne wyniki transakcji, bezpośrednie opłaty i funding.
W przypadku poniesienia w danym roku podatkowym straty zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można: obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty; obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
W konsekwencji jest Pan uprawniony, aby o wysokość straty poniesionej w roku podatkowym 2024 i 2025 ze źródła przychodów jakim jest odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych i realizacja praw z nich wynikających obniżyć dochód uzyskany z tego źródła stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mimo innej platformy i waluty rozliczenia. Źródło przychodów pozostaje to samo. Wobec powyższego stanowisko Pana do pytania nr 18 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.
Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.