Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 23 lipca 2026 r. (data wpływu 27 lipca 2026 r.), z 20 sierpnia 2026 r. (data wpływu 25 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 22 września 2026 r. (data wpływu 24 września 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W dniu 20 września 2010 r. zawarł Pan z X. S.A. umowę kredytu hipotecznego (...) z oprocentowaniem zmiennym nr (…), denominowanego do euro, przeznaczonego na zakup domu położonego przy ul. (…). Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na realizację własnych celów mieszkaniowych związanych z przedmiotową nieruchomością. W 2010 roku zawarł Pan związek małżeński z A.B. Dom (...) od momentu jego nabycia stanowi miejsce zamieszkania Państwa rodziny i służy zaspokajaniu Państwa potrzeb mieszkaniowych. W dniu 14 stycznia 2021 r. Pana żona A.B. przystąpiła do przedmiotowej umowy kredytowej jako współkredytobiorca.
W dniu 7 lutego 2023 r. zawarli Państwo umowę rozszerzającą wspólność majątkową małżeńską na przedmiotową nieruchomość. Jednocześnie zostały uregulowane kwestie spadkowe dotyczące nieruchomości. Posiadają Państwo również lokal mieszkalny, w którym zamieszkiwali Państwo w początkowym okresie małżeństwa. Po przeprowadzce do domu lokal ten okresowo pozostawał niewykorzystywany, a obecnie jest okresowo wynajmowany. Obecnie prowadzą Państwo rozmowy z X. S.A. dotyczące zawarcia ugody odnoszącej się do przedmiotowego kredytu walutowego w euro, której skutkiem będzie częściowe umorzenie zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Na pytanie czy korzystał już Pan z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego wskazał Pan, że korzystał z zaniechania poboru podatku w związku z rozliczeniem kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego położonego (...). Rozliczenie nastąpiło na podstawie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego nieważność umowy kredytu zawartej z (...) Bank. Nie doszło do zawarcia ugody z Bankiem ani do umorzenia wierzytelności.
Kredyt hipoteczny (...) z oprocentowaniem zmiennym nr (…) został udzielony przez X. S.A., tj. bank prowadzący działalność na podstawie przepisów ustawy - Prawo bankowe, podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Umowa kredytu hipotecznego (...) z oprocentowaniem zmiennym z dnia 20 września 2010 r. została zawarta na okres 384 miesięcy. Umowa kredytu hipotecznego (...) z oprocentowaniem zmiennym nr (…) z dnia 20 września 2010 r. została zawarta przez Pana, tj. A.A. W dniu 14 stycznia 2021 r. Pana żona przystąpiła do umowy kredytu jako współkredytobiorca na podstawie aneksu do umowy. Obecnie kredytobiorcami są Pan oraz Pana żona.
Zgodnie z treścią umowy kredytu celem jego zaciągnięcia było przeznaczenie środków na potrzeby własne kredytobiorcy, tj. na: spłatę kredytu mieszkaniowego udzielonego przez Y. na zakup domu jednorodzinnego położonego przy ul. (…) - 156 637,73 EUR, spłatę pożyczki udzielonej przez X. S.A. - 14 471,26 EUR, wypłatę kwoty wolnej - 1 191,02 EUR, wypłatę kwoty wynikającej z różnic kursowych - 1 559,62 EUR, opłacenie składki ubezpieczeniowej - 3 946,61 EUR. W dniu 14 stycznia 2021 r. Pana żona, przystąpiła do długu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego (...) z oprocentowaniem zmiennym nr (…) z dnia 20 września 2010 r. na podstawie aneksu do umowy.
Zgodnie z postanowieniami aneksu do umowy kredytowej z dnia 14 stycznia 2021 r. wszyscy kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za spłatę zobowiązań wynikających z umowy kredytu, a więc do pełnej wysokości zadłużenia wobec Banku. Przedmiotowy kredyt został zabezpieczony hipoteką zwykłą oraz hipoteką kaucyjną ustanowionymi na nieruchomości stanowiącej dom jednorodzinny położony przy (...). Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia nie jest znany termin zawarcia ugody z X. S.A. Projekt ugody został przekazany przez pełnomocnika Banku do analizy, jednak ugoda nie została jeszcze zawarta. Stronami ugody będą X. S.A., Pan oraz Pana żona.
Zgodnie z projektem ugody umorzenie części zadłużenia będzie dotyczyło wszystkich kredytobiorców będących stronami ugody, tj. Pana oraz Pana żony. Po wykonaniu postanowień ugody zobowiązanie wobec Banku wynikające z umowy kredytu wygaśnie, a Bank nie będzie dochodził od żadnego z kredytobiorców dalszych roszczeń z tytułu tej umowy. Zgodnie z projektem ugody z X. S.A. nastąpi przewalutowanie kredytu z waluty euro (EUR) na złote polskie (PLN). Zgodnie z projektem ugody umorzenie będzie obejmowało część zadłużenia wynikającego z umowy kredytu.
Projekt ugody przewiduje możliwość objęcia umorzeniem kwoty kapitału, odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych oraz kosztów i opłat. Jednocześnie odsetki bieżące nie podlegają umorzeniu. Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia projekt ugody nie zawiera uzupełnionych kwot poszczególnych składników umorzenia, wobec czego nie jest możliwe wskazanie ich wartości ani ostatecznego zakresu.
Sprostował Pan, że nie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w związku z kredytem zaciągniętym na zakup lokalu mieszkalnego położonego w (...). W poprzednim uzupełnieniu wniosku omyłkowo wskazał Pan, że korzystał z zaniechania poboru podatku w związku z rozliczeniem tego kredytu. Niniejszym prostuje Pan tę informację. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia ugody z bankiem ani do umorzenia wierzytelności.
Umowa kredytowa została prawomocnie uznana przez sąd za nieważną, a rozliczenie z bankiem nastąpiło w konsekwencji stwierdzenia nieważności umowy i dotyczyło rozliczenia świadczeń spełnionych przez strony na podstawie nieważnej umowy. Tym samym nie korzystał Pan w odniesieniu do tego kredytu z zaniechania poboru podatku przewidzianego w powołanym rozporządzeniu. Kredyt w Y. S.A. został zaciągnięty przez Pana na zakup domu jednorodzinnego położonego przy (...). Kredyt został udzielony w kwocie 495.000 zł.
Umowa kredytu została sporządzona w dniu 4 stycznia 2006 r., a podpisana w dniu 9 stycznia 2006 r. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości stanowiącej wskazany wyżej dom jednorodzinny. Kwota 156.637,73 EUR wskazana w wezwaniu nie stanowiła pierwotnej kwoty kredytu udzielonego przez Y. S.A., lecz kwotę przeznaczoną w umowie Kredytu Hipotecznego (...) zawartej z X. S.A. w dniu 20 września 2010 r. na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego w Y. S.A. Pożyczka udzielona Panu przez Bank X. S.A. nie była zabezpieczona hipotecznie. Nie posiada Pan obecnie umowy tej pożyczki, dlatego nie jest Pan w stanie wskazać dokładnej daty jej zawarcia.
Kwota 14.471,26 EUR wskazana w wezwaniu stanowiła kwotę przeznaczoną w umowie Kredytu Hipotecznego (...) z dnia 20 września 2010 r. na spłatę tej wcześniejszej pożyczki. Zarówno kredyt udzielony przez Y. S.A., jak i pożyczka udzielona przez X. S.A. zostały udzielone przez banki prowadzące działalność bankową na podstawie przepisów ustawy - Prawo bankowe, podlegające nadzorowi właściwego państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie celu, na jaki została zaciągnięta przez Pana pożyczka w Banku X. S.A. Umowa tej pożyczki nie znajduje się obecnie w Pana posiadaniu, a z posiadanych dokumentów nie wynika cel, na jaki została ona zaciągnięta.
Nie jest Pan również obecnie w stanie jednoznacznie wskazać, na jaki konkretnie cel zostały przeznaczone środki uzyskane z tej pożyczki. Nie jest możliwe jednoznaczne potwierdzenie, czy pożyczka udzielona Panu przez Bank X. S.A. została w całości zaciągnięta na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umowa tej pożyczki nie znajduje się obecnie w Pana posiadaniu, a z posiadanych dokumentów nie wynika cel, na jaki została ona zaciągnięta. Nie jest Pan obecnie w stanie jednoznacznie ustalić przeznaczenia środków uzyskanych z tej pożyczki. Umowa kredytu z Y. Bank S.A. została zawarta przez Pana, jako jedynego kredytobiorcę.
Umowa pożyczki z Bankiem X. S.A. również została zawarta przez Pana jako jedynego pożyczkobiorcę. Zarówno umowa kredytu z Y. Bank S. A., jak i umowa pożyczki z Bankiem X. S.A. zostały zawarte wyłącznie przez Pana. W związku z tym nie występowała solidarna odpowiedzialność kilku kredytobiorców za spłatę tych zobowiązań. Jako jedyny kredytobiorca i pożyczkobiorca odpowiadał Pan za ich spłatę w pełnej wysokości. Kredyt udzielony przez Y. Bank S.A. został zaciągnięty na zakup domu jednorodzinnego położonego przy (...), a więc dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.
W odniesieniu do pożyczki udzielonej przez X. S.A. nie pamięta Pan obecnie, na jaki dokładnie cel została ona zaciągnięta, a umowa tej pożyczki nie znajduje się już w Pana posiadaniu. W związku z tym nie jest Pan w stanie jednoznacznie potwierdzić, czy pożyczka ta została zaciągnięta na realizację tej samej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt udzielony przez Y. Bank S.A. został zaciągnięty na zakup domu jednorodzinnego położonego przy (...), który służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. W odniesieniu do pożyczki udzielonej przez Bank X. S.A. nie pamięta Pan obecnie jej dokładnego przeznaczenia, a umowa tej pożyczki nie znajduje się już w Pana posiadaniu.
W związku z tym nie jest Pan w stanie jednoznacznie potwierdzić, czy celem jej zaciągnięcia było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych tego samego gospodarstwa domowego. Kredyt udzielony przez Y. S.A. został przeznaczony na zakup domu jednorodzinnego położonego przy (...). W odniesieniu do pożyczki udzielonej przez Bank X. S.A., z przyczyn wskazanych w odpowiedziach powyżej, nie jest Pan obecnie w stanie jednoznacznie określić, na jaki dokładnie cel zostały przeznaczone środki z tej pożyczki.
Przez „wypłatę kwoty wolnej” w wysokości 1.191,02 EUR należy rozumieć część środków z Kredytu Hipotecznego (...) z dnia 20 września 2010 r., która została pozostawiona do Pana swobodnej dyspozycji i nie była przeznaczona na spłatę wskazanych w umowie wcześniejszych zobowiązań. Nie pamięta Pan obecnie, na jaki konkretnie cel środki te zostały następnie przeznaczone. Przez „wypłatę kwoty wynikającej z różnic kursowych” w wysokości 1.559,62 EUR należy rozumieć kwotę powstałą w związku z rozliczeniem różnic kursowych dotyczących Kredytu Hipotecznego (...) z dnia 20 września 2010 r. Kwota ta nie stanowiła odrębnego zobowiązania, lecz wynikała z rozliczenia kredytu.
Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia nie jest możliwe wskazanie konkretnych kosztów i opłat, z których Bank zwolni Pana w wyniku zawarcia ugody. Projekt ugody przewiduje możliwość objęcia umorzeniem kosztów i opłat, jednak nie określa obecnie ich rodzaju ani wysokości. W związku z tym nie jest możliwe wskazanie, z jakiego konkretnie tytułu będą wynikały te koszty i opłaty. Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie, czy koszty i opłaty, które zostaną objęte umorzeniem w wyniku zawarcia ugody, były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej. Projekt ugody nie określa bowiem rodzaju ani wysokości kosztów i opłat, które zostaną objęte umorzeniem.
W umowie Kredytu Hipotecznego (...) z dnia 20 września 2010 r. zostały jednoznacznie określone zasady naliczania odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Zgodnie z § 34 umowy, za każdy dzień kalendarzowy utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego X. S.A. pobiera odsetki według obowiązującej w tym okresie zmiennej stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych. Stopa ta została określona jako czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, przy czym jej zmiana była uzależniona od zmiany tej stopy. Umowa określała również okres naliczania odsetek - od dnia następnego po dniu powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia jego spłaty włącznie.
Kwota 1.559,62 EUR stanowiła wypłatę na rachunek kredytobiorcy wynikającą z różnic kursowych związanych z rozliczeniem kredytu. Ze względu na upływ około 16 lat nie pamięta Pan, na co konkretnie środki te zostały przeznaczone, a obecnie nie dysponuje Pan dokumentami, które pozwoliłyby to ustalić.
Pytanie
Czy częściowe umorzenie zobowiązania wynikającego z planowanej ugody zawartej z X. S.A. będzie korzystało z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, pomimo że Pana żona przystąpiła do umowy kredytowej dopiero w dniu 14 stycznia 2021 r., a współwłasność nieruchomości nabyła dopiero w dniu 7 lutego 2023 r. w wyniku rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, opisane okoliczności nie wyłączają możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zobowiązania wynikającego z planowanej ugody. Kredyt od początku był przeznaczony wyłącznie na realizację własnych celów mieszkaniowych związanych z domem położonym (...), który od wielu lat stanowi miejsce zamieszkania Pana rodziny. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące zaniechania poboru podatku odnoszą się przede wszystkim do celu kredytowania oraz charakteru finansowanej nieruchomości, a nie do momentu nabycia prawa własności przez każdego z kredytobiorców.
W związku z powyższym uważa Pan, że spełnia warunki do zastosowania zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonego zobowiązania wynikającego z planowanej ugody zawartej z X. S.A.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.
Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym.
Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Wskazał Pan, że na podstawie zawartej ugody bank umorzył Panu część kredytu refinansowego. Powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowe tej czynności. Umorzenie wierzytelności Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika.
Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie). Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tym samym, umorzoną Panu kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów: 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. 4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie: do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności Określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem, rozporządzenie odwołuje się do wydatków na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 cytowanej ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że celem zaciągnięcia kredytu z 2010 r. było: spłata wcześniejszego kredytu mieszkaniowego (przeznaczonego na sfinansowanie zakupu domu) spłata pożyczki, która nie była zabezpieczona hipotecznie i nie jest Pan w stanie określić na jaki cel została zaciągnięta; wypłata kwoty wolnej przeznaczonej do Pana swobodnej dyspozycji, kwota ta nie była przeznaczona na spłatę wskazanych w umowie wcześniejszych zobowiązań, nie pamięta Pan na jaki konkretnie cel środki te zostały przeznaczone; wypłata kwoty wynikającej z różnic kursowych, tj. kwoty powstałej w związku z rozliczeniem różnic kursowych dotyczących kredytu hipotecznego (...); opłacenie składki ubezpieczeniowej.
Na kwotę umorzenia składa się kwota kapitału i odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych oraz kosztów i opłat. W umowie kredytu hipotecznego (...) zostały jednoznacznie określone zasady naliczania odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Na dzień sporządzenia uzupełnienia nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie, czy koszty i opłaty, które zostaną objęte umorzeniem w wyniku zawarcia ugody, były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej. Należy zatem przeanalizować, jakie składowe i jaka część tych składowych może korzystać z zaniechania poboru podatku.
Na wstępie wskazuję, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś „koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń” nie mogą z tego zaniechania skorzystać.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia kredytu znajdzie zatem zastosowanie w Pana przypadku do umorzenia kapitału, odsetek oraz kosztów i opłat (pod warunkiem, że były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej) jednakże wyłącznie w części, która odpowiada kwocie kredytu zaciągniętej na cel mieszkaniowy. Zatem w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty zarówno na cel mieszkaniowy, jak i na cele niemieszkaniowe, - zaniechanie poboru podatku powinno być stosowane proporcjonalnie, tj. wyłącznie do tej części umorzenia, która odpowiada finansowaniu celu mieszkaniowego.
Należy zatem przeanalizować, w stosunku do jakiej części umorzenia z tytułu kapitału i odsetek oraz kosztów i opłat (pod warunkiem, że były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej) może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku. Wskazuję, że omawiane rozporządzenie w § 1 ust. 4 odwołuje się do kredytu refinansowego. Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę.
Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia).
W takiej sytuacji, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Co istotne, aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia, kredyt ten musiał zostać zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ww. rozporządzenia.
A więc, na spłatę kredytu udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, który został zaciągnięty na cele mieszkaniowe i zabezpieczony hipotecznie.
Wobec tego, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego w 2010 r., która zostanie Panu umorzona przez bank (kwota kapitału, odsetek oraz kosztów i opłat niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej), będzie stanowiła dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże w stosunku do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu z 2010 r. w części w jakiej kredyt ten został przeznaczony na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2006 r. na nabycie domu, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.
Zatem przychód w tej części nie będzie podlegał opodatkowaniu. Pana stanowisko w tej części uznałem za prawidłowe. W stosunku do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu z 2010 r. w części w jakiej kredyt ten został przeznaczony na wypłatę kwoty wynikającej z różnic kursowych wyjaśnił Pan, że nie pamięta Pan, na co konkretnie środki te zostały przeznaczone, a obecnie nie dysponuje Pan dokumentami, które pozwoliłyby to ustalić. Zatem nie jest możliwe ustalenie czy środki te zostały przez Pana przeznaczone na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z uwagi na powyższe umorzenie kwoty kapitału, odsetek oraz kosztów i opłat niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej w części, w jakiej kredyt ten został przeznaczony na wypłatę różnic kursowych nie może korzystać z zaniechania poboru podatku. Pana stanowisko w tej części również jest nieprawidłowe.
Przechodząc natomiast do kwestii spłaty pożyczki, która nie była zabezpieczona hipotecznie, wypłaty kwoty wolnej oraz opłaty składki ubezpieczeniowej, wskazuję, że przepis § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, stanowi, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Umorzenie kwoty kapitału, odsetek oraz kosztów i opłat niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej w części, w jakiej kredyt ten został przeznaczony na spłatę pożyczki, która nie była zabezpieczona hipotecznie, wypłatę kwoty wolnej oraz opłatę składki ubezpieczeniowej nie może korzystać z zaniechania poboru podatku. Żaden z tych wydatków nie jest wydatkiem mieszkaniowym, o jakim mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W stosunku do tej części umorzenia będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania jej w składanym zeznaniu. Zatem Pana stanowisko w tej części jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia. Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla Pana żony.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.