Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 21 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił Pan wniosek pismem z 7 września 2026 r., 10 września 2026 r. oraz 29 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan osobą fizyczną, obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym, który nie prowadzi działalności gospodarczej. W dniu (…) 2022 r. zawarł Pan związek małżeński w Danii z małżonkiem tej samej płci (dalej: „Małżonek”). Dysponuje Pan aktem małżeństwa wydanym przez organy właściwe dla miasta (…) w Danii. Dokonał Pan transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego co potwierdza odpis zupełny aktu małżeństwa o numerze (…) sporządzony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego (…) w dniu 19 maja 2026 roku. Pana małżonek prowadził działalność gospodarczą pod numerem NIP (…).
W listopadzie 2025 r. działalność ta została zawieszona, a w styczniu 2026 r. została zamknięta. Formą opodatkowania tej działalności gospodarczej były zasady ogólne. Żaden z małżonków nie podlegał i nie podlega opodatkowaniu na zasadach wskazanych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Ponadto żaden z małżonków nie podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. z 2015 r., poz. 1792 ze zm.; dalej: „PPM”), prawo właściwe dla majątkowych stosunków małżeńskich ustala się na podstawie norm kolizyjnych tej ustawy. Zgodnie z art. 52 ust. 1 PPM, małżonkowie mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla swoich stosunków majątkowych. W niniejszym przypadku Pan i Pana małżonek nie dokonaliście takiego wyboru. W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 PPM, który stanowi, że w braku wyboru prawa: w pierwszej kolejności właściwe jest wspólne każdoczesne prawo ojczyste małżonków.
Dopiero w razie braku, stosowane jest prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie - prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu. Pan i Pana małżonek jesteście obywatelami polskimi, a zatem wspólnym prawem ojczystym jest prawo polskie, które znajduje zastosowanie do ich majątkowych stosunków małżeńskich. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje fakt zawarcia małżeństwa w Danii i treść tamtejszego prawa. Prawo duńskie nie znajduje w niniejszym przypadku zastosowania jako prawo właściwe dla ustroju majątkowego małżeństwa.
W konsekwencji do stosunków majątkowych Pana oraz Pana małżonka zastosowanie znajduje od samego początku prawo polskie, a tym samym – w braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej – od momentu zawarcia związku małżeńskiego zastosowanie ma ustawowy ustrój wspólności majątkowej. Zamierza Pan w przyszłości skorzystać z możliwości złożenia wspólnego zeznania podatkowego wraz z małżonkiem, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie, w kontekście potencjalnych przyszłych darowizn lub zdarzeń związanych z nabyciem spadku, dąży Pan do potwierdzenia, że Pana małżonek – w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – należy do tzw. „grupy zerowej”, o której mowa w art. 4a tej ustawy, ewentualnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 1–3 tej ustawy. Ponadto, w przypadku ewentualnego zawarcia w przyszłości umowy pożyczki pomiędzy Panem a Pana małżonkiem, zamierza Pan skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego Pana mąż (…) podlegał i będzie podlegał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Pana mąż uzyskiwał i będzie uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Przedmiotem zapytania są lata 2026 i następne. W dniu 28 listopada 2025 r. Pana mąż zawiesił działalność gospodarczą, a następnie ją zamknął w styczniu 2026 r. W okresie kwiecień 2026 r. – lipiec 2026 r. Pana mąż uzyskiwał świadczenia z urzędu pracy opodatkowane według skali podatkowej. Od września 2026 r. Pana mąż uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę.
Jak zostało wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w niniejszej sprawie kwestia ustroju majątkowego małżonków podlega ocenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe. Zgodnie z art. 52 ust. 1 tej ustawy małżonkowie mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla swoich stosunków majątkowych. Pan oraz Pana mąż nie dokonaliście wyboru prawa właściwego. W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 lub 2 ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe. Zgodnie z tymi przepisami stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami podlegają każdoczesnemu wspólnemu prawu ojczystemu (art. 51 ust. 1 ustawy).
W razie braku wspólnego prawa ojczystego stosuje się prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie - prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają miejsca zwykłego pobytu w tym samym państwie, stosuje się prawo państwa, z którym małżonkowie w inny sposób są wspólnie najściślej związani (art. 51 ust. 2 ustawy). Pan oraz Pana mąż macie miejsce zamieszkania na terytorium Polski, a od października 2025 r. jest Pan obywatelem polskim.
Oznacza to, że do października 2025 r. prawem właściwym jest prawo miejsca zamieszkania (Polska), a od października 2025 r. wspólne prawo ojczyste (Polska). Oznacza to, że dla oceny ustroju majątkowego małżonków bez znaczenia pozostaje miejsce zawarcia małżeństwa, tj. Dania, oraz treść prawa duńskiego. Prawo duńskie nie znajduje bowiem zastosowania jako prawo właściwe dla Pana i Pana męża majątkowych stosunków małżeńskich. W konsekwencji do stosunków majątkowych Pana oraz Pana męża zastosowanie znajduje prawo polskie, a tym samym, wobec braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, pomiędzy małżonkami istnieje ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
Kierując się daleko idącą ostrożnością procesową, wskazał Pan, że zgodnie z prawem Królestwa Danii, w którym zawarty został Pana związek małżeński, ustawowym ustrojem majątkowym małżeńskim jest tzw. odroczona wspólność majątkowa (deferred community property). Informacja ta przekazywana jest wyłącznie w celu zachowania pełnej transparentności opisu stanu faktycznego. Jednocześnie, jak zostało wykazane w odpowiedzi na wezwanie, w Pana ocenie okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia i wydania interpretacji indywidualnej. Pana mąż posiada obywatelstwo ukraińskie, a od października 2025 r. jest obywatelem polskim.
Pytania
1. Czy fakt pozostawania przez Pana w związku małżeńskim, istnienia pomiędzy małżonkami ustawowej wspólności majątkowej oraz brak negatywnych przesłanek, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawnia Pana do złożenia wspólnego zeznania podatkowego wraz z małżonkiem od momentu zawarcia związku małżeńskiego na podstawie art. 6 ust. 2 ww. ustawy? 2. Czy Pan oraz Pana małżonek mieszczą się w pojęciu „małżonka” w rozumieniu art. 4a ust. 1 oraz art. 14 ust. 1–3 UPSD, a tym samym czy nabycie pomiędzy nimi własności rzeczy lub praw majątkowych korzysta ze zwolnienia z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy?
W przypadku braku spełnienia wskazanych warunków – czy nabycie to podlega opodatkowaniu według zasad właściwych dla I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 1 tej ustawy? 3. Czy pożyczka udzielana pomiędzy Panem oraz Pana małżonkiem może korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla czynności zawieranych pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, jako czynność dokonana pomiędzy małżonkami, na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b UPCC. To rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie zakresu przepisów podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1 Pana zdaniem, ma Pan prawo do wspólnego opodatkowania dochodów wraz z małżonkiem na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów co stanowi ogólną regułę konstrukcyjną tego podatku. Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak wyjątek w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, umożliwiający wspólne opodatkowanie małżonków, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.
Zgodnie z tym przepisem, małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, (posiadający rezydencję podatkową w Polsce), pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: 1) przez cały rok podatkowy albo 2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku, gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego - mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów.
Ustęp 8 tego przepisu wskazuje, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 (wspólne opodatkowanie), nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków stosuje przepisy: a) art. 30c (tzw. opodatkowanie liniowe) lub b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów lub podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Pozostaje Pan w legalnie zawartym związku małżeńskim począwszy od 1 czerwca 2022 roku. Zarówno Pan, jak i Pana małżonek nie prowadzą i nie prowadzili działalności opodatkowanej zgodnie z art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Żaden z małżonków nie podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Jednocześnie, co zostało wskazane w stanie faktycznym, zgodnie z przepisami PPM, to przepisy polskie regulują reżim majątkowy obowiązujący w Pana małżeństwie.
Przy braku umowy o rozdzielności majątkowej, zastosowanie do Pana znajduje ustrój wspólności majątkowej. Małżeństwo zostało transkrybowane do polskiego systemu aktów stanu cywilnego. Decydujące znaczenie ma fakt, że pozostaje Pan w związku małżeńskim ważnie zawartym zgodnie z prawem państwa miejsca zawarcia. Status ten – jako element stanu cywilnego – ma charakter jednolity i niepodzielny, co wyklucza jego selektywne uznawanie na gruncie poszczególnych gałęzi prawa. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości UE (dalej: „TSUE”) w wyroku z 25 listopada 2025 r. w sprawie Cupriak-Trojan i Trojan (sygn.
C‑713/23) państwo członkowskie nie może odmówić uznania małżeństwa osób tej samej płci zawartego zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego wyłącznie dlatego, że jego własny porządek prawny nie przewiduje możliwości zawierania takich małżeństw (pkt 61 wyroku). Z orzeczenia tego wynika obowiązek uznania stanu małżeńskiego ustanowionego zgodnie z prawem innego państwa UE. Odmowa uznania stanu cywilnego nabytego zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego prowadziłaby bowiem do sytuacji, w której to samo małżeństwo wywołuje skutki prawne w jednym państwie, a w innym „przestaje istnieć”, co narusza prawo do życia rodzinnego oraz swobodę przemieszczania się.
Trybunał w tymże wyroku wskazał bowiem, że istnieje zarówno obowiązek transkrypcji aktu małżeństwa tej samej płci zawartego za granicą (pkt 75 wyroku), jak i uznania tego małżeństwa „do celów wykonywania praw, które obywatele ci wywodzą z prawa Unii”. Uznanie małżeństw tej samej płci tylko w niektórych obszarach – np. dla celów uzyskania prawa pobytu– było przedmiotem wyroku TSUE z 2015 r. w sprawie Coman (wyrok TSUE w sprawie C-673/16, Relu Adrian Coman, Robert Clabourn Hamilton, Asociaţia Accept przeciwko Rumunii).
Wyrok w sprawie Cupriak-Trojan i Trojan niewątpliwie rozszerza skutki uznania zawartych za granicą małżeństw tej samej płci na inne obszary prawa, zwłaszcza, że oboje małżonkowie są obywatelami UE i nie mają potrzeby uregulowania swojego statusu pobytowego. Celem TSUE niewątpliwie było zapewnienie rzeczywistej skuteczności praw wynikających z małżeństwa zawartego zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego.
NSA w wyroku z dnia 20 marca 2026 (sygn. akt II OSK 216/21) będącym następstwem zadanego pytania prejudycjalnego do TSUE (przytoczona sprawa C-713/23) wskazał: „Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 18 stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu tego nie można wywieść normy, że stanowi on bezwzględną przeszkodę w uznaniu małżeństwa osób tej samej płci zawartego w innym państwie członkowskim Unii, zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, w tym także przeniesienia aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji.
Artykuł 18 Konstytucji przypisujący małżeństwu jako związkowi kobiety i mężczyzny szczególną pozycję w systemie prawa, ma na celu podkreślenie, że tak rozumiana instytucja małżeństwa znajduje się pod specjalną pieczą (ochroną i opieką) Rzeczypospolitej Polskiej, podobnie jak rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo. Z przepisu tego nie da się wygenerować tezy, że po pierwsze zakazuje uznania innych związków pomiędzy dwoma osobami niezależnie od płci i po drugie tym innym związkom nie należy się żaden poziom ochrony i opieki”. Brak uznania statusu małżeńskiego pozostawałby sprzeczny zarówno z prawem Unii, jak i standardem konwencyjnym (art.
8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 z późn zm., Dz. U. z 1993 r., Nr 64, poz. 284, dalej: „EKPC”), na co wskazują wyroki sądów administracyjnych wydanych po orzeczeniu TSUE w sprawie C-713/23. W dniu 7 maja 2026 r. NSA wydając trzy orzeczenia w sprawach o sygn. akt II OSK 1075/23, II OSK 2070/23 i II OSK 2073/23) nakazał transkrypcje zagranicznych aktów małżeństwa, powołując się właśnie na konieczność poszanowania postanowień EKPC. W uzasadnieniach rozstrzygnięć składy orzekające odwołały się w dużej mierze do art. 8 EKPC, gwarantującego prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
NSA uznał, że wykładnia przepisów o transkrypcji nie może ograniczać się wyłącznie do prawa krajowego, lecz musi uwzględniać także zobowiązania międzynarodowe Polski. Jednocześnie nawiązał do zapadłego przeciwko Polsce orzecznictwa ETPC, które dotyczy bezpośrednio tematyki ochrony związków osób tej samej płci. W sprawie Formela i inni przeciwko Polsce (skargi nr 58828/12 i 4 inne, wyrok z dnia 19 września 2024 r.) skarżące podniosły, że zostały potraktowane jako osoby bez powiązań rodzinnych z punktu widzenia opodatkowania i nie mogły skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizn przysługującego najbliższej rodzinie ani z prawa do złożenia wspólnej deklaracji podatkowej.
Trybunał uznał to za naruszenie art. 8 Konwencji. W sprawie Przybyszewska i inni przeciwko Polsce (skargi nr 11454/17 i 9 innych, wyrok z dnia 12 grudnia 2023 r.) skarżący twierdzili, że doznali licznych uszczerbków z powodu braku możliwości odpowiedniej ochrony prawnej ich związku. Wskazali między innymi, że w zakresie opodatkowania nie byli oni objęci zwolnieniem od podatku od spadków i darowizn, z którego korzystali małżonkowie pozostający w związku małżeńskim. Partnerom tej samej płci nie przysługiwały także inne prawa przyznawane małżeństwom, takie jak dziedziczenie ustawowe, prawo do złożenia wspólnej deklaracji podatkowej.
Rozstrzygając sprawę Trybunał stwierdził, że partnerzy tej samej płci nie są w stanie regulować podstawowych aspektów swojego życia jako oficjalnie uznana para, np. dotyczących opodatkowania i w związku z tym stwierdził, że doszło do naruszenia art. 8 Konwencji.
W obu przywołanych wyżej sprawach, ETPC powoływał się także na swoje wcześniejsze orzecznictwo w podobnych sprawach przeciwko innym państwom, które wspiera opisaną przez Pana wyżej argumentację, w tym na wyroki w następujących sprawach: sprawa Fedotova i Inni przeciwko Rosji, sprawy nr 40792/10 i 2 inne, sprawa Schalk i Kopf przeciwko Austrii, skarga nr 30141/04, sprawa Oliari i Inni przeciwko Włochom, skarga nr 18766/11 oraz 36030/11. Organ interpretacyjny, dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b Ordynacji podatkowej, nie działa w próżni normatywnej, lecz w ramach całego systemu prawa, w którym – na mocy art. 9 i art. 91 Konstytucji RP oraz zasady pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej – zobowiązany jest do zapewnienia zgodności przyjmowanej wykładni z prawem Unii Europejskiej oraz EKPC.
Przenosząc powyższe rozważania oraz zapadłe orzecznictwo TSUE, ETPC oraz sądów krajowych, należy uznać, że na podstawie przedstawionego opisu stanu faktycznego, będąc w legalnie zawartym związku małżeńskim ma Pan prawo skorzystać z możliwości wspólnego opodatkowania dochodów z małżonkiem na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto Pana akt małżeństwa został transkrybowany do polskiego rejestru aktów stanu cywilnego. Spełnia Pan wszystkie ustawowe przesłanki wspólnego rozliczenia: pozostaje w związku małżeńskim, między Panem a małżonkiem istnieje wspólność majątkowa, brak jest negatywnych przesłanek (np. opodatkowania liniowego działalności gospodarczej).
Reasumując, tak długo jak Pan pozostaje w ważnie zawartym małżeństwie, dysponuje dokumentem urzędowym potwierdzającym ten fakt, oraz spełnia pozostałe przesłanki z art. 6 ust. 2 UPDOF przysługuje mu prawo do wspólnego rozliczenia podatkowego. Inna interpretacja prowadziłaby do nierównego traktowania małżonków ze względu na przesłankę orientacji seksualnej, co stanowi zakazaną w polskim porządku prawnym dyskryminację.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która została wyrażona w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy: Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: 1) przez cały rok podatkowy albo 2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego ‒ mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a , po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
W świetle art. 6 ust. 2a ww. ustawy: Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Stosownie do art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy: Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27 , lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Na podstawie art. 6 ust. 3a cytowanej ustawy: Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do: 1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, 2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej – jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko: 1) stosuje przepisy: a) art. 30c lub b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy ‒ w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; 2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z ww. regulacji wynika, że z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie, określone w art. 6 ust. 2 i 8 cytowanej ustawy, następujące warunki: są polskimi rezydentami podatkowymi, pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: przez cały rok podatkowy albo od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego, - nie stosują przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń, - nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił zatem warunki jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z ww. preferencji. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.): Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
Stosownie do art. 31 § 1 cytowanej ustawy: Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił więc warunki jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z prawa do łącznego opodatkowania dochodów małżonków.
W świetle art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 503): Ustawa niniejsza reguluje właściwość prawa dla stosunków z zakresu prawa prywatnego związanych z więcej niż jednym państwem. Jak wskazuje art. 7 w. ustawy: Prawa obcego nie stosuje się, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 48 cytowanej ustawy: O możności zawarcia małżeństwa rozstrzyga w stosunku do każdej ze stron jej prawo ojczyste z chwili zawarcia małżeństwa. W myśl art. 49 ww. ustawy; 1. Forma zawarcia małżeństwa podlega prawu państwa, w którym jest ono zawierane.
2. Jeżeli małżeństwo zawierane jest poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wystarczy zachowanie formy wymaganej przez prawo ojczyste obojga małżonków albo przez wspólne prawo miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu małżonków z chwili zawarcia małżeństwa. Zgodnie z art. 51 cytowanej ustawy: 1. Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami podlegają każdoczesnemu wspólnemu prawu ojczystemu. 2. W razie braku wspólnego prawa ojczystego stosuje się prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie - prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu.
Jeżeli małżonkowie nie mają miejsca zwykłego pobytu w tym samym państwie, stosuje się prawo państwa, z którym małżonkowie w inny sposób są wspólnie najściślej związani. Na podstawie art. 52 powyższej ustawy: 1. Małżonkowie mogą poddać swe stosunki majątkowe prawu ojczystemu jednego z nich albo prawu państwa, w którym jedno z nich ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu. Wyboru prawa można dokonać także przed zawarciem małżeństwa.
2. Majątkowa umowa małżeńska podlega prawu wybranemu przez strony zgodnie z przepisem ust. 1. W razie braku wyboru prawa, do majątkowej umowy małżeńskiej stosuje się prawo właściwe dla stosunków osobistych i majątkowych między małżonkami z chwili zawarcia umowy. 3. Dokonując wyboru prawa dla stosunków majątkowych małżeńskich lub majątkowej umowy małżeńskiej wystarczy zachować formę przewidzianą dla majątkowych umów małżeńskich przez prawo wybrane lub prawo państwa, w którym do wyboru prawa doszło. Pana wątpliwości dotyczą możliwości złożenia wspólnego zeznania podatkowego przez małżonków.
Na wstępie wskazuję, że interpretacja ogólna Ministra Finansów i Gospodarki z 24 września 2026 r. (znak: DTS6.8022.6.2026, Dz. Urz. MFiG poz. 88) potwierdza, że pary jednopłciowe, które zawarły małżeństwo w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej i dokonały transkrypcji aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, traktowane są w prawie podatkowym jak małżonkowie. Ww. interpretacja ogólna odnosi się wprost do małżeństw zawartych w jednym z krajów Unii Europejskiej.
W przypadku gdy obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej (osoby tej samej płci) zawrą związek małżeński w kraju nienależącym do Unii Europejskiej, małżeństwo to nie będzie objęte prawami i obowiązkami podatkowymi wynikającymi z ustaw wskazanych w interpretacji ogólnej. Na powyższe nie będzie miało wpływu, że małżonkowie pozostają obywatelami UE oraz że dokonano transkrypcji aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego, jak również że pozostają we wspólności majątkowej zgodnie z prawem kraju, w którym zawarty został związek małżeński.
Podatnicy będący polskimi rezydentami podatkowymi, którzy zawarli związek małżeński za granicą, nie są wyłączeni z możliwości korzystania z preferencyjnego opodatkowania przewidzianego dla małżonków. Muszą jednak spełniać wszelkie określone przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przesłanki, w tym tę dotyczącą warunku posiadania wspólności majątkowej małżeńskiej przez cały rok podatkowy (bądź jego część, jeśli małżeństwo zawarto w jego trakcie), którego dotyczy rozliczenie.
Wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie członkowskim UE, potwierdza, że małżeństwo osób tej samej płci zostało zawarte legalnie w tym państwie. Oznacza także, że nie wystąpiły przesłanki zastosowania klauzuli porządku publicznego, wyrażonej w art. 7 Prawa prywatnego międzynarodowego, które sprzeciwiałyby się jego uznaniu (tj. traktowaniu tych osób na gruncie polskiego prawa jak małżonków).
Ponadto wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE, stanowi podstawę uznania, że osoby te powinny być traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nawet jeżeli związku tego nie można – przez wzgląd na różnice modelu małżeństwa pomiędzy państwami członkowskimi – nazwać „małżeństwem” w świetle przepisów tego Kodeksu.
W konsekwencji, podatnicy posługujący się transkrybowanym aktem małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim UE przez osoby tej samej płci mają – zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa – prawo do korzystania z ulg i preferencji podatkowych na takich samych warunkach, jakie muszą spełnić osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu prawa rodzinnego. Dotyczy to zarówno prawa do korzystania z ulgi, jak i ograniczeń w korzystaniu z niej. Transkrypcja stanowi czynność materialno-techniczną, polegającą na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego.
Stanowi ona urzędowe potwierdzenie zawarcia małżeństwa, do którego doszło wcześniej na terytorium innego państwa członkowskiego UE. Data zawarcia małżeństwa i data transkrypcji mogą więc występować w różnym czasie – w różnych okresach rozliczeniowych, w tym w różnych latach podatkowych. Materialno-techniczny charakter transkrypcji oznacza, że wyłącznie potwierdza ona istnienie małżeństwa osób tej samej płci, którego skutki należy określać co do zasady od daty jego zawarcia.
W wyroku z 20 marca 2026 r., sygn. akt II OSK 216/21, NSA wskazał, że transkrypcja ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, nie pociąga za sobą skutków materialnoprawnych (nie tworzy nowej sytuacji prawnej), lecz potwierdza jej wcześniejsze powstanie. W momencie dokonania transkrypcji dochodzi do uznania statusu tego związku jak małżeństwa w Rzeczypospolitej Polskiej na potrzeby stosowania przepisów prawa podatkowego. Zatem, przy stosowaniu przepisów prawa podatkowego należy uwzględnić istnienie małżeństwa od momentu jego zawarcia.
Ilekroć w wymienionych na wstępie ustawach podatkowych mowa o „małżonku”, „współmałżonku”, „małżeństwie” lub „związku małżeńskim”, należy przez nie rozumieć nie tylko małżeństwo w ujęciu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale również małżeństwo zawarte legalnie przez osoby tej samej płci w innym niż Polska państwie członkowskim UE, z zastrzeżeniem klauzuli porządku publicznego. Uznanie zagranicznego aktu małżeństwa w wyniku transkrypcji do polskich akt stanu cywilnego należy traktować jako konieczne potwierdzenie, że klauzula porządku publicznego nie sprzeciwia się zastosowaniu do takiego związku przepisów prawa podatkowego dotyczących małżeństwa.
Wystarczający jest fakt, że małżeństwo zostało transkrybowane oraz przynajmniej jeden z małżonków posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Niemniej jednak, interpretacja ogólna miałaby zastosowanie wobec takiego małżeństwa w zakresie praw i obowiązków podatkowych z niej wynikających dopiero od momentu uzyskania obywatelstwa kraju Unii Europejskiej przez co najmniej jednego z małżonków. Przedmiotową interpretację ogólną należy stosować do małżeństw osób w których przynajmniej jeden z małżonków posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
W konsekwencji za małżeństwo w rozumieniu interpretacji ogólnej uznany jest związek dwóch osób tej samej płci, z których przynajmniej jedna jest obywatelem kraju unijnego. Związek taki, zawarty w kraju unijnym i transkrybowany do polskich akt stanu cywilnego, będzie zgodnie z interpretacją ogólną objęty prawami i obowiązkami podatkowymi.
W sytuacji zatem gdy przynajmniej jedno z małżonków w momencie zawierania związku małżeńskiego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (tutaj: Dania) posiada obywatelstwo polskie, w przypadku transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego, zgodnie z interpretacją ogólną z 24.09.2026 r., znak: DTS6.8022.6.2026 – należy uznać istnienie małżeństwa od momentu jego zawarcia. W Pana sprawie momentem tym jest dzień (…) 2022 r. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Pan i Pana mąż jesteście polskimi rezydentami podatkowymi. W dniu (…) 2022 r. zawarł Pan związek małżeński w Danii z małżonkiem tej samej płci.
Dokonał Pan transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego w dniu 19 maja 2026 roku. Żaden z małżonków nie podlegał i nie podlega opodatkowaniu na zasadach wskazanych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz nie podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Pan i Pana małżonek jesteście obywatelami polskimi.
Ponadto wskazał Pan, że Pan i Pana małżonek jesteście obywatelami polskimi i w konsekwencji do stosunków majątkowych Pana oraz Pana małżonka zastosowanie znajduje od samego początku prawo polskie, a tym samym – w braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej – od momentu zawarcia związku małżeńskiego zastosowanie ma ustawowy ustrój wspólności majątkowej. Mając na uwadze powyższe oraz przyjmując za Panem, że od momentu zawarcia związku małżeńskiego istniała między Panem i Pana małżonkiem ustawowa wspólność majątkowa, wskazuję, że za 2026 rok i lata następne przysługuje Panu prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem przewidziane w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy wyjaśnić, że istnienie wspólności majątkowej małżeńskiej, podobnie jak np. zakres indywidualnego prawa do dziedziczenia, ma charakter obiektywny i stanowi element stanu faktycznego sprawy. Prawo podatkowe pozostaje w tym zakresie wtórne względem rozwiązań z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego. Ewentualne wątpliwości co do możliwości powstania wspólności majątkowej małżeńskiej na gruncie właściwego prawa rodzinnego muszą być więc rozstrzygane na gruncie tej gałęzi prawa, z uwzględnieniem postanowień prawa prywatnego międzynarodowego.
Zwrócić należy uwagę, że ciężar udowodnienia, że podatnik spełnia przesłanki skorzystania z takiej ulgi, jak wspólne rozliczenie małżonków, spoczywa na tym podatniku. Uzależnienie stosowania ulgi od spełnienia wszystkich jej przesłanek dotyczy w równym stopniu małżeństw zawartych zgodnie z prawem polskim, jak i zgodnie z prawem obcym. Małżonkowie tej samej płci, którzy zawarli małżeństwo zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim UE i uzyskali transkrypcję aktu małżeństwa, muszą więc wykazać, że istnieje pomiędzy nimi wspólność majątkowa małżeńska. Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Fakt istnienia pomiędzy małżonkami ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej został przyjęty jako element stanu faktycznego. W odniesieniu zaś do przywołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że jakkolwiek wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym.
Rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. ‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a, 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. ‒ Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”. Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA) albo ‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.