Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca wraz z mężem, A.A. (PESEL (…)), pozostając w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, zawarli 17 września 2007 r. z B. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce (poprzednikiem prawnym C. z siedzibą w (…)) umowę o kredyt hipoteczny nr (…). Kredyt w kwocie 3.000.000,00 zł, indeksowany do waluty CHF, został przeznaczony na zakup domu mieszkalnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Umowę zawarto poza działalnością gospodarczą — jako konsumenci w rozumieniu art. 22¹ k.c. 2. Wnioskodawca wraz z mężem wytoczyli przeciwko bankowi powództwo o ustalenie nieważności umowy oraz o zapłatę.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w (…) Wydział Cywilny z 11 marca 2026 r., sygn. akt (…), Sąd: (a) ustalił nieważność umowy (pkt 1); (b) zasądził od banku na rzecz kredytobiorców łącznie, do ich majątku wspólnego, kwotę 1.776.216,09 zł oraz kwotę 238.194,80 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 19 kwietnia 2024 r. (pkt 2); (c) zasądził dalszą kwotę 30.290,28 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 marca 2025 r. (pkt 3); (d) obciążył bank w całości kosztami procesu (pkt 5). Wyrok jest prawomocny.
Kwoty zasądzone wyrokiem stanowią zwrot świadczeń (rat kapitałowo-odsetkowych oraz opłat) uprzednio uiszczonych na rzecz banku w wykonaniu umowy uznanej za nieważną, tj. zwrot świadczeń nienależnych w rozumieniu art. 410 § 2 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego. Wobec nieważności umowy bankowi przysługiwało własne roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu w kwocie 3.000.000,00 zł. Rozliczenie stron nastąpiło z uwzględnieniem tego roszczenia (potrącenie kwoty kapitału). W wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego Wnioskodawca wraz z mężem otrzymali — do majątku wspólnego — w dniu 24 lipca 2026 r. łączną kwotę 714.857,12 zł.
Na kwotę tę złożyły się: (a) zwrot uprzednio uiszczonych świadczeń (rat i opłat) — po uwzględnieniu roszczenia banku o zwrot kapitału w wysokości 3.000.000,00 zł — oraz (b) odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem, naliczone do dnia zapłaty. Kwota obejmuje również odsetki narosłe po dniu 27 kwietnia 2026 r., tj. po dacie, na którą sporządzono pisemne rozliczenie z bankiem. Wnioskodawca ani jej mąż nie zaliczali odsetek od przedmiotowego kredytu do kosztów uzyskania przychodów ani nie korzystali z tzw. ulgi odsetkowej (art. 26b ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. oraz przepisów przejściowych).
Umowa została zawarta w 2007 r., a więc poza zakresem czasowym tej ulgi.
Pytanie
1. Czy otrzymany zwrot świadczeń nienależnych (zwrot uprzednio uiszczonych rat i opłat), spełnionych w wykonaniu umowy kredytu uznanej prawomocnie za nieważną, stanowi dla wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2. Czy otrzymane odsetki ustawowe za opóźnienie, zasądzone wyrokiem od zwracanych świadczeń nienależnych, korzystają u wnioskodawcy ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, a w konsekwencji czy na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania tych odsetek w zeznaniu rocznym i zapłaty podatku?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1 W ocenie Wnioskodawcy, zwrot świadczeń nienależnych nie stanowi przychodu podatkowego i nie podlega opodatkowaniu PIT. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze stanowiące realne, definitywne przysporzenie majątkowe. Świadczenia spełnione w wykonaniu umowy nieważnej ex tunc były nienależne (art. 410 § 2 w zw. z art. 405 k.c.); ich zwrot nie powoduje przyrostu majątku — ani przez zwiększenie aktywów, ani przez zmniejszenie pasywów — lecz jedynie wyrównuje wcześniejsze uszczuplenie majątku powstałe wskutek zapłaty rat. Wobec braku przysporzenia nie powstaje przychód. Ad.
2 W ocenie Wnioskodawcy, odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Co do zasady odsetki za opóźnienie stanowią przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1). Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu, wolnych od podatku lub od których zaniechano poboru. Skoro należność główna (zwrot świadczeń nienależnych) nie podlega opodatkowaniu, to odsetki od niej są objęte zwolnieniem. W konsekwencji na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek wykazania odsetek w zeznaniu rocznym ani zapłaty podatku.
Zwrot kosztów procesu. Zasądzony zwrot kosztów procesu również nie stanowi przychodu podatkowego — jest to zwrot uprzednio poniesionych wydatków, niepowodujący przysporzenia. Stanowisko potwierdza utrwalona linia Dyrektora KIS dot. rozliczeń z tytułu nieważnych umów kredytów CHF, m.in. interpretacje: 0113-KDIPT2-2.4011.416.2025.1.HJ (1.07.2025), 0112-KDIL2-1.4011.161.2025.2 (10 kwietnia 2025 r.), 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB (24 lipca 2025 r.), 0113-KDWPT.4011.83.2025.2.MG (25 lipca 2025 r.).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.
Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz • dochodów, od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są: 1) pieniądze i wartości pieniężne, które: · zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; · zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika; 2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać: · świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa); · nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń.
Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów). Źródła przychodów Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są „inne źródła”.
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 – stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy – uważa się w szczególności: Kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 , dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w treści art. 20 ust. 1 ustawy.
W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Z informacji przedstawionych przez Panią informacji wynika, że sąd unieważnił Pani umowę kredytową i zasądził na Pani rzecz zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe z tego tytułu. Nieważność umowy kredytu Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego.
Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.
Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się ze zobowiązania.
W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia. Zatem w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem sądu dochodzi do zwrotu nienależnie pobranych przez bank świadczeń, to taki zwrot nie stanowi przychodu. Dla celów podatkowych jest on obojętny podatkowo. Zwrot ten nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest więc prawidłowe. Wypłata odsetek ustawowych za opóźnienie Odnosząc się natomiast do kwestii zasądzonej przez Sąd wypłaty przez bank odsetek za opóźnienie, instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.), zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego: Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Jak już wcześniej wskazano, z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. Kwota otrzymanych odsetek stanowi więc przychód, gdyż jest niewątpliwie określonym przyrostem w majątku podatnika. Zwrócić należy jednak uwagę, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu.
Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
Skoro w przedstawionych okolicznościach wypłata nienależnie pobranych świadczeń z tytułu unieważnionej umowy o kredyt hipoteczny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z wypłatą odsetek ustawowych za opóźnienie nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego. Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.