Opis stanu faktycznego
Zainteresowany będący stroną postępowania i Zainteresowana niebędąca stroną postępowania (dalej łącznie: „Państwo” lub „Kredytobiorcy”) są osobami fizycznymi mającymi miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającymi w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. 12 listopada 2009 r. zawarli Państwo z Bankiem z siedzibą w (…) (dalej: „Bank”) umowę kredytu mieszkaniowego (…) (dalej: „Kredyt”) nr (…) (dalej: „Umowa Kredytu”).
Na moment zawarcia Umowy Kredytu byli Państwo małżonkami, ale Państwa związek małżeński został rozwiązany przez rozwód wyrokiem sądu z dnia 11 kwietnia 2022 r. Kredyt został udzielony w walucie CHF i był przeznaczony na realizację celu mieszkaniowego określonego w Umowie Kredytu. Bank wypłacił Państwu kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w Umowie Kredytu, a Państwo wykorzystali tę kwotę na realizację tego celu. W związku z wykonywaniem Umowy Kredytu pomiędzy Państwem, a Bankiem powstał spór dotyczący skuteczności postanowień umownych i całej Umowy Kredytu.
Spór ten dotyczył w szczególności abuzywności klauzul umownych, ważności Umowy Kredytu oraz sposobu rozliczenia wzajemnych świadczeń stron. W celu polubownego zakończenia sporu oraz uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy Kredytu, 15 maja 2026 r. zawarli Państwo z Bankiem ugodę pozasądową („Ugoda”). Ugoda została zawarta pomiędzy Państwem działającymi przy udziale pełnomocnika, a Bankiem działającym przy udziale pełnomocnika. Zgodnie z Ugodą, według ksiąg rachunkowych Banku na 14 kwietnia 2023 r. wysokość Państwa zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu wynosiła 61.153,77 CHF, co po przeliczeniu na PLN według średniego kursu NBP z tego dnia odpowiadało kwocie 289.465,25 zł.
W tym samym dniu dokonali Państwo przedterminowej spłaty kredytu w wysokości 289.630,37 zł. Przedmiotem Ugody jest zakończenie sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy Kredytu, w szczególności poprzez zmianę zasad rozliczenia Umowy Kredytu w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy Kredytu. Na podstawie Ugody strony przyjęły, że kredyt udzielony na podstawie Umowy Kredytu zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy Kredytu stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach określonych w Ugodzie.
W szczególności strony przyjęły, że kwota kapitału kredytu wynosiła 261.000 zł, a oprocentowanie kredytu było ustalane według zasad przewidzianych w Ugodzie.
Zgodnie z Ugodą: - § 1 ust. 9 Ugody: „W celu zakończenia wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i ważności Umowy, uwzględniając przyjęty przez Strony w niniejszej Ugodzie sposób rozliczenia Umowy opisany w § 1 ust. 5-7 powyżej oraz wpłatę dokonaną przez Kredytobiorcę w dniu 14 kwietnia 2023 r., o której mowa w § 1 ust. 8 powyżej, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Kredytobiorcy kwoty 70.435,46 zł (słownie: siedemdziesiąt tysięcy, czterysta trzydzieści pięć złotych i 46/100) w tym: - kapitał 70.435,46 zł, - odsetki 0,00 zł, w terminie 21 dni od dnia zawarcia Ugody. Bank dokona zapłaty na rachunek Kredytobiorcy prowadzony przez Bank (...) o numerze (...).
W przypadku braku zapłaty tej kwoty w tym terminie zostaną naliczone odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych od następnego dnia po bezskutecznym upływie tego terminu.”; - § 1 ust. 10 Ugody: „Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku wypłaty odsetek od nadpłaty, wykazanych w ust. 9 powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11).”; - § 5 ust. 1 Ugody: "Bank w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 184.560,89 PLN na rachunek Kredytobiorcy Numer (...).”; - § 5 ust. 2 Ugody: „Bank zobowiązuje się do zwrotu kosztów procesu poniesionych przez Kredytobiorcę w związku ze Sporem w wysokości 10.800,00 PLN oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500,00 złotych.”.
Niniejszy wniosek nie dotyczy odsetek za opóźnienie, o których mowa w § 1 ust. 9 Ugody, ponieważ Ugoda została terminowo zrealizowana przez Bank i nie powstał obowiązek ich wypłaty. W wyniku zawarcia Ugody i wypłaty powyższych kwot Kredytobiorcy nie uzyskali świadczenia przewyższającego wartość środków uprzednio wpłaconych przez nich do Banku w związku z wykonywaniem Umowy Kredytu.
Kwoty 70.435,46 zł oraz 184.560,89 zł mieszczą się w kwocie środków uprzednio uiszczonych przez Kredytobiorców na rzecz Banku tytułem spłaty kredytu, są niższe niż różnica pomiędzy spłaconą przez Kredytobiorców kwotą do Banku a kwotą kapitału udzielonego Kredytu i stanowią ekonomicznie zwrot części tych środków, które stały się nienależne Bankowi. Kwoty te nie stanowią wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku. Zawarcie Ugody miało na celu polubowne zakończenie istniejącego sporu oraz rozliczenie Umowy Kredytu w sposób uzgodniony przez strony.
Wypłacane przez Bank kwoty są konsekwencją przyjętego w Ugodzie sposobu rozliczenia Umowy Kredytu, w szczególności potraktowania kredytu tak, jakby od początku był kredytem złotowym rozliczanym według zasad przewidzianych w Ugodzie. Bank zawarł w Umowie Kredytu klauzule abuzywne, które doprowadziły do nadpłaty kredytu, a kwoty 70.435,46 zł oraz 184.560,89 zł stanowią zwrot tej nadpłaty na rzecz Kredytobiorców. Zwrot kosztów procesu w wysokości 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł odpowiada kosztom faktycznie poniesionym przez Kredytobiorców w związku ze sporem z Bankiem.
Kwoty te mają charakter zwrotu wydatków poniesionych uprzednio przez Kredytobiorców i nie przewyższają faktycznie poniesionych przez nich kosztów. W związku z zawarciem Ugody Kredytobiorcy zobowiązali się do cofnięcia powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie prowadzonej przed Sądem (…) pod sygn. (…), ale kwoty wypłacone na rzecz Kredytobiorców przez Bank na podstawie Ugody nie stanowiły wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku.
Pytanie
Czy w związku z zawarciem Ugody i otrzymaniem od Banku: 1. kwoty 70.435,46 zł tytułem zwrotu kapitału; 2. kwoty dodatkowej w wysokości 184.560,89 zł; 3. zwrotu kosztów procesu w wysokości 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł, po stronie Zainteresowanego będącego stroną postępowania i Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji czy będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od tych kwot?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie, otrzymanie od Banku kwot wskazanych w Ugodzie, tj.: 1. kwoty 70.435,46 zł tytułem zwrotu kapitału; 2. kwoty dodatkowej w wysokości 184.560,89 zł; 3. zwrotu kosztów procesu w wysokości 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł, nie spowodowało powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kwoty 70.435,46 zł oraz 184.560,89 zł stanowią ekonomicznie zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Państwa do Banku w związku z wykonywaniem Umowy Kredytu. Nie prowadzą więc do definitywnego przysporzenia majątkowego po Państwa stronie.
Odzyskują Państwo jedynie część własnych środków, które wcześniej zostały wpłacone do Banku. Zwrot kosztów procesu oraz połowy opłaty od pozwu również nie stanowi przychodu podatkowego, ponieważ jest jedynie zwrotem wydatków faktycznie poniesionych przez Państwa w związku z dochodzeniem roszczeń wobec Banku. Skoro zwrot ten nie przewyższa faktycznie poniesionych kosztów, nie powoduje powstania realnego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot otrzymanych na podstawie Ugody.
Uzasadnienie Państwa własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego: Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z podatku oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest jednak wystąpienie po stronie podatnika realnego, definitywnego przysporzenia majątkowego. Przychodem podatkowym mogą być wyłącznie takie świadczenia, które zwiększają aktywa podatnika lub zmniejszają jego pasywa w sposób definitywny. Nie stanowią przychodu kwoty otrzymane tytułem zwrotnym, w szczególności zwrot własnych środków uprzednio wpłaconych innemu podmiotowi. W przypadku kredytu bankowego samo otrzymanie kredytu i jego późniejsza spłata są co do zasady obojętne podatkowo. Przychód może powstać dopiero wtedy, gdy kredytobiorca uzyskuje definitywne przysporzenie, np. w związku z umorzeniem zobowiązania.
Inaczej należy jednak ocenić sytuację, w której kredytobiorca otrzymuje od banku zwrot środków uprzednio wpłaconych tytułem spłaty kredytu. W takim przypadku nie dochodzi do wzrostu majątku kredytobiorcy, lecz jedynie do zwrotu części jego własnych środków. Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w celu uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku, zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Ugoda nie tworzy więc co do zasady nowego, oderwanego od dotychczasowej relacji prawnej źródła przysporzenia.
Jej celem jest uregulowanie istniejącego stosunku prawnego oraz rozliczenie roszczeń wynikających z tego stosunku. W niniejszej sprawie Ugoda odnosi się bezpośrednio do Umowy Kredytu i do sporu dotyczącego skuteczności jej postanowień oraz sposobu rozliczenia kredytu. Na podstawie Ugody strony przyjęły określony sposób rozliczenia Umowy Kredytu. W szczególności uzgodniły, że kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od początku był kredytem złotowym udzielonym na warunkach określonych w Ugodzie. W wyniku tego rozliczenia Bank zobowiązał się do wypłaty na Państwa rzecz kwoty 70.435,46 zł oraz kwoty dodatkowej 184.560,89 zł. W Państwa ocenie, kwoty te nie stanowią dla Państwa przychodu podatkowego.
Są one konsekwencją rozliczenia Umowy Kredytu i stanowią zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Państwa do Banku. Kwoty te nie przewyższają wartości świadczeń uprzednio spełnionych przez Kredytobiorców na rzecz Banku w związku z wykonywaniem Umowy Kredyt, a także są niższe niż różnica pomiędzy spłaconą przez Kredytobiorców kwotą do Banku a kwotą kapitału udzielonego Kredytu. Nie są również wynagrodzeniem za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku. Otrzymanie tych kwot nie powoduje więc po Państwa stronie definitywnego przysporzenia majątkowego. Nie uzyskują Państwo nowego majątku, lecz odzyskujecie Państwo część środków, które wcześniej wpłacili Państwo do Banku.
Wypłata tych kwot jest więc neutralna podatkowo i nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Powyższe stanowisko jest zgodne z aktualną linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą ugód zawieranych przez kredytobiorców z bankami w sprawach kredytów hipotecznych powiązanych z walutą obcą.
W interpretacji indywidualnej z 19 stycznia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.922.2025.2.DA, Dyrektor KIS uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym kwoty wypłacone przez bank w wyniku ugody, obejmujące zwrot kapitału, odsetek oraz kwotę dodatkową, nie stanowią przychodu podatkowego, jeżeli są zwrotem środków uprzednio wpłaconych do banku i nie stanowią przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu. Organ potwierdził również, że zwrot kosztów procesu nie stanowi przychodu, o ile nie przewyższa faktycznie poniesionych wydatków.
Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji indywidualnej z 5 lutego 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1059.2025.2.DA, w której Dyrektor KIS potwierdził, że kwota będąca wynikiem zawarcia ugody, stanowiąca częściowy zwrot wpłaconych rat kredytu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego warunkującego powstanie przychodu podatkowego.
Analogicznie, w interpretacji indywidualnej z 10 czerwca 2025 r., sygn. 0115-KDST2-1.4011.222.2025.3.AP, Dyrektor KIS potwierdził, że kwota wypłacona w ramach ugody jako „kwota dodatkowa”, stanowiąca częściowy zwrot środków wpłaconych z tytułu spłaty kredytu hipotecznego, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Organ wskazał, że jeżeli kwota zwrotu mieści się w kwocie spłaconych rat, kredytobiorca nie uzyskuje faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w jego majątku.
Takie samo podejście wynika z interpretacji indywidualnej z 24 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2- 1.4011.88.2025.1 .AK, w której Dyrektor KIS uznał, że zwrot nadpłaty kredytu oraz wypłata kwoty dodatkowej na podstawie ugody nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli nie przekraczają kwoty wcześniej wpłaconej przez podatnika tytułem spłaty kredytu. Powyższe interpretacje potwierdzają, że decydujące znaczenie ma ekonomiczny charakter wypłaty.
Jeżeli wypłata dokonywana przez bank w ramach ugody stanowi zwrot środków uprzednio wpłaconych przez kredytobiorcę, a nie dodatkowe wynagrodzenie lub świadczenie przewyższające wartość wcześniejszych wpłat, to nie dochodzi do powstania przychodu podatkowego. W niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja ma miejsce. Kwota 70.435,46 zł oraz kwota dodatkowa 184.560,89 zł są konsekwencją przyjętego w Ugodzie rozliczenia Umowy Kredytu i mieszczą się w wartości świadczeń uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz Banku. Kwoty te stanowią więc zwrot Państwa własnych środków, a nie Państwa przychód podatkowy.
Również zwrot kosztów procesu w wysokości 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Koszty te zostały uprzednio poniesione przez Państwa w związku ze sporem z Bankiem. Ich zwrot prowadzi jedynie do wyrównania wcześniejszego uszczerbku majątkowego i nie skutkuje powstaniem realnego przysporzenia. Koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę w celu dochodzenia praw lub obrony. Jeżeli zwracana kwota nie przewyższa faktycznie poniesionych wydatków, to jej otrzymanie nie zwiększa majątku podatnika, lecz przywraca stan majątkowy sprzed poniesienia tych wydatków.
W konsekwencji zwrot kosztów procesu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Wskazują Państwo również, że w sprawie nie ma potrzeby odwoływania się do rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów związanych z kredytami hipotecznymi. Rozporządzenie to może mieć znaczenie w sytuacjach, w których po stronie kredytobiorcy powstaje przychód podatkowy, np. w związku z umorzeniem zobowiązania. W niniejszej sprawie przychód podatkowy nie powstaje, ponieważ otrzymują Państwo zwrot własnych środków. W konsekwencji nie ma potrzeby stosowania zaniechania poboru podatku.
Mając na uwadze powyższe, otrzymanie przez Państwa kwoty 70.435,46 zł, kwoty dodatkowej 184.560,89 zł oraz zwrotu kosztów procesu w wysokości 10.800 zł i połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Mając na względzie wszystkie powołane powyżej argumenty, Państwa stanowisko zasługuje na uznanie za prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.
Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz • dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Z opisu sprawy wynika, że w celu polubownego zakończenia sporu oraz uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy Kredytu, 15 maja 2026 r. zawarli Państwo z Bankiem ugodę pozasądową.
Przedmiotem Ugody jest zakończenie sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy Kredytu, w szczególności poprzez zmianę zasad rozliczenia Umowy Kredytu w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy Kredytu. Na podstawie Ugody strony przyjęły, że kredyt udzielony na podstawie Umowy Kredytu zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy Kredytu stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach określonych w Ugodzie.
W związku z zawarciem Ugody Kredytobiorcy zobowiązali się do cofnięcia powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie prowadzonej przed Sądem (...) pod sygn. (...), ale kwoty wypłacone na rzecz Kredytobiorców przez Bank na podstawie Ugody nie stanowiły wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku.
Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłacenie Państwu przez bank w ramach ugody: 1) kwoty 70.435,46 zł tytułem zwrotu kapitału; 2) kwoty dodatkowej w wysokości 184.560,89 zł; 3) zwrotu kosztów procesu w wysokości 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł - są dla Państwa przychodem i powstanie po Państwa stronie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Skutki podatkowe wypłaty przez Bank kwoty stanowiącej zwrot nadpłaconego kredytu oraz kwoty dodatkowej Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38): Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. Wobec powyższego, w wyniku zawarcia Ugody i wypłaty powyższych kwot Kredytobiorcy nie uzyskali świadczenia przewyższającego wartość środków uprzednio wpłaconych przez Państwa do Banku w związku z wykonywaniem Umowy Kredytu.
Kwoty 70.435,46 zł oraz 184.560,89 zł mieszczą się w kwocie środków uprzednio uiszczonych przez Kredytobiorców na rzecz Banku tytułem spłaty kredytu, są niższe niż różnica pomiędzy spłaconą przez Kredytobiorców kwotą do Banku a kwotą kapitału udzielonego Kredytu i stanowią ekonomicznie zwrot części tych środków, które stały się nienależne Bankowi. Kwoty te nie stanowią wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku. Zawarcie Ugody miało na celu polubowne zakończenie istniejącego sporu oraz rozliczenie Umowy Kredytu w sposób uzgodniony przez strony.
Wypłacane przez Bank kwoty są konsekwencją przyjętego w Ugodzie sposobu rozliczenia Umowy Kredytu, w szczególności potraktowania kredytu tak, jakby od początku był kredytem złotowym rozliczanym według zasad przewidzianych w Ugodzie. Bank zawarł w Umowie Kredytu klauzule abuzywne, które doprowadziły do nadpłaty kredytu, a kwoty 70.435,46 zł oraz 184.560,89 zł stanowią zwrot tej nadpłaty na rzecz Kredytobiorców. Zatem, kwoty te nie stanowią dla Państwa przychodu podatkowego. Są one konsekwencją rozliczenia Umowy Kredytu i stanowią zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Państwa do Banku.
Kwoty te nie przewyższają wartości świadczeń uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz Banku w związku z wykonywaniem Umowy Kredytu, a także są niższe niż różnica pomiędzy spłaconą przez Państwa kwotą do Banku a kwotą kapitału udzielonego Kredytu. Nie są również wynagrodzeniem za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku. Skoro ww. kwoty mieszczą się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego i stanowią ekonomicznie zwrot części tych środków, które stały się nienależne Bankowi., to jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.
W konsekwencji pieniądze te nie będą Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Wobec braku przychodu do opodatkowania, nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconej kwoty nadpłaty jak i kwoty dodatkowej.
Zwrot kosztów procesu Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego, opłaty od wniesienia pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Wskazali Państwo, że kwoty te mają charakter zwrotu wydatków poniesionych uprzednio przez Państwa i nie przewyższają faktycznie poniesionych przez Państwa kosztów. Zatem zwrócone Państwu koszty zastępstwa procesowego i połowy opłaty od pozwu nie stanowią przysporzenia po Państwa stronie i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem tych kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe.
Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Państwa własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostały Państwu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty od pozwu będzie obojętna podatkowo, o ile zwracana przez Bank kwota nie przewyższa poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu. Podsumowanie W konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot otrzymanych na podstawie ugody.
Tym samym Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.