Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 20
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 2

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 10 listopada 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.845.2026.2.MG

Interpretacja aktualnaStanowisko w części prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaSkutki podatkowe otrzymania kwoty wynikającej z ugody.

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: - nieprawidłowe – w zakresie skutków podatkowych wypłaty przez bank określonych kwot odsetek za opóźnienie, - prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 12 października 2026 r. (data wpływu 12 października 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Dnia 31 marca 2006 roku zawarła Pani umowę kredytu budowlano-hipotecznego nr (…) z Bankiem X. S.A. Kwota kredytu wyniosła 152.202,00 CHF, kredyt został udzielony na okres od 31 marca 2006 r. do 10 listopada 2037 r. Przeznaczenie kredytu określono jako finansowanie zaliczek na poczet ceny zakupu lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym od dewelopera Y. S.A. z siedzibą w A. oraz refinansowanie poniesionych kosztów, położonego w A. ul. (…), lokal (…), miejsce postojowe (…). Z tym że w całości przeznaczyła Pani kredyt na finansowanie zakupu nieruchomości.

Strony zgodnie ustaliły, że zabezpieczeniem kredytu są m.in. hipoteki: - zwykła w wysokości 143.519,00 CHF z tytułu udzielonego kredytu i kaucyjna do wysokości kwoty 77.455,00 CHF z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na rzecz Banku na finansowanej nieruchomości – lokalu mieszkalnym w A. ul. (…), lokal (…); - hipoteka zwykła w wysokości 12.683,00 CHF z tytułu udzielonego kredytu i hipoteka kaucyjna do wysokości kwoty 6.845,00 CHF z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na rzecz Banku na finansowanej nieruchomości – udziale we współwłasności lokalu użytkowego stanowiącego miejsce postojowe (…).

Przedmiotowy kredyt został w całości spłacony przez Panią w 2015 roku. Obecnie wystąpiła Pani z roszczeniem do Sądu o unieważnienie zawartej umowy kredytu i otrzymała Pani od Banku propozycję zawarcia ugody. Jest Pani zainteresowana w poznaniu skutków podatkowych tej ugody. Bank stoi na stanowisku, że Umowa była ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 385¹ i nast. Kodeksu cywilnego lub o stwierdzenie nieważności Umowy lub o zapłatę z ww. tytułów.

Kredytobiorczyni (Pani) biorąc pod uwagę skutki dokonywanej czynności prawnej, w szczególności finansowe, które zostały Pani wyjaśnione, dobrowolnie godzi się odstąpić od dochodzenia od Banku wszystkich roszczeń wynikających z Umowy, a w szczególności roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy.

Wyraża Pani świadomie i dobrowolnie zgodę na obowiązywanie warunków Umowy określających zasady przeliczania wypłaty kwoty kredytu/pożyczki z franków szwajcarskich (CHF) na złote (PLN) oraz dokonywanych spłat kredytu/pożyczki z PLN na CHF, w zamian za zmianę postanowień Umowy w zakresie praw i obowiązków Kredytobiorcy/Pożyczkobiorcy oraz praw i obowiązków Banku w sposób opisany w § 1 ugody.

Strony dokonały przewalutowania kwoty udzielonego i spłaconego już kredytu z CHF na PLN, w wyniku czego bank zwróci Pani kwotę 431.526,84 zł, na którą składa się kwota różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami a kwotą wypłaconego kapitału, oprócz tego wypłaci opłatę dodatkową na którą składa się połowa odsetek naliczonych od dnia doręczenia pozwu oraz część kosztów zastępstwa procesowego (5.400,00 zł).

Obok tej kwoty bank zwróci drugą część kosztów zastępstwa procesowego (5.400,00 zł) oraz połowę opłaty od pozwu (500 zł).; Bank poinformował Panią, że dysponuje interpretacją indywidualną z dnia 2 lipca 2025 roku nr 0114-KDIP3-2.4011.520.2025.1.JK3, w której sformułował dwa pytania: 1. Czy w związku z dokonaniem płatności Odsetek Bank ma obowiązek wystawienia informacji z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT? 2. Czy w związku z dokonaniem płatności Kosztów procesu Banku ma obowiązek wystawienia informacji z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT?

W interpretacji wyjaśniono, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skoro zwrot kwot, których Kredytobiorcy domagali się jako zwrotu świadczenia nienależnego na rzecz klienta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki również nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b.

W tej sytuacji Bank również nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast zwrot kosztów procesu nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Tak też było w niniejszej sprawie odnośnie kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Z uwagi na to, że przed zawarciem ugody, zgłaszała Pani już wobec Banku żądanie zwrotu określonych kwot (w typowym przypadku jest to żądanie zgłaszane w wytaczanym powództwie) jako świadczeń nienależnie wpłacanych przez Klientów na rzecz Banku, oraz domagała się Pani odsetek za opóźnienie od tych ww. kwot, Ugoda zawierać będzie także postanowienia dotyczące wypłaty określonej kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 1 K.c.). Kwota odsetek przyznana w Ugodzie może być zgodna ze zgłoszonym przez Panią żądaniem, względnie - w następstwie przyjęcia przez Strony takiego uzgodnienia w Ugodzie - może to być jakaś część żądanej kwoty odsetek, np. połowa kwoty odsetek za opóźnienie.

Otrzyma Pani zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie niższej od faktycznie zapłaconej. Zwrot na Pani rzecz opłaty od pozwu będzie stanowił zwrot połowy faktycznie poniesionych przez Panią wydatków.

Pytanie

Czy w zakresie opisanej w stanie faktycznym wniosku umowy kredytowej i w związku z planowaną ugodą o treści opisanej w stanie faktycznym wniosku, zwrot nienależnie pobranych od Pani świadczeń (nadpłaconego kapitału, wypłaconych przez bank odsetek od tego nadpłaconego kapitału sformułowanych w powództwie oraz kosztów zastępstwa procesowego i kosztów procesu opisanych w ugodzie) w ramach rozliczenia kredytu hipotecznego stanowi dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko Pani zdaniem, otrzymana kwota nie stanowi w całości przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 "inne źródła".

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności" wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter - nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 z późn. zm.).; Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W przedstawionym stanie faktycznym wypłata opisanej kwoty PLN przez Bank nie generuje przysporzenia majątkowego po Pani stronie. Jest to jedynie zwrot Pani własnych środków, które wcześniej zostały wpłacone do Banku jako nienależne świadczenie (w rozumieniu art. 410 Kodeksu cywilnego).

W latach trwania kredytu, na skutek stosowania przez Bank klauzul niedozwolonych, przekazywała Pani do Banku kwoty przewyższające rzeczywiste zobowiązanie. Ugoda sankcjonuje ten fakt i nakazuje zwrot nadpłaty. Zwrot pieniędzy, które wcześniej wypłynęły z majątku podatnika, jest zdarzeniem neutralnym podatkowo. Jest to jedynie restytucja (przywrócenie) stanu majątkowego sprzed dokonania nienależnej wpłaty, a nie uzyskanie nowej korzyści. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT zwalnia się z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zwrot kwot, których domagała się Pani jako zwrotu świadczenia nienależnego na rzecz klienta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki również nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b. Zwrot kosztów procesu nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Tak też jest w niniejszej sprawie. Tym samym cała zwrócona Stronie kwota nie podlega opodatkowaniu PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.

Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy.

Stosownie do tego przepisu: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń.

Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłaci Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tej czynności. Wypłata określonej kwoty Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny: Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich.

Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody.

Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.

Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Pani skutki podatkowe z tytułu zwrotu nadpłaconego kapitału Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku zawarcia ugody, bank zwróci Pani m.in. środki stanowiące różnicę pomiędzy dokonanymi wpłatami, a kwotą wypłaconego kapitału.

Zwrot takiej kwoty nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzyma Pani od banku zwrot nienależnie pobranych od Pani świadczeń, tj. zwrot nadpłaconego kapitału, to otrzymana przez Panią ta kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu. Tym samym - nie będzie na Pani ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. W tej kwestii Pani stanowisko jest prawidłowe. Skutki podatkowe wypłaty odsetek Zgodnie z art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego: Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Odsetki za zwłokę w wypłacie świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu.

Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r. Zgodnie z ww. przepisem: Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z opisu sprawy wynika, że przed zawarciem ugody, zgłaszała Pani już wobec Banku żądanie zwrotu określonych kwot (w typowym przypadku jest to żądanie zgłaszane w wytaczanym powództwie) jako świadczeń nienależnie wpłacanych przez Klientów na rzecz Banku, oraz domagała się Pani odsetek za opóźnienie od tych ww. kwot. Ugoda zawierać będzie także postanowienia dot. wypłaty określonej kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 1 K.c.). Kwota odsetek przyznana w Ugodzie może być zgodna ze zgłoszonym przez Panią żądaniem, względnie - w następstwie przyjęcia przez Strony takiego uzgodnienia w Ugodzie - może to być jakaś część żądanej kwoty odsetek, np. połowa kwoty odsetek za opóźnienie.

Zatem z opisu sprawy wynika, że kwota odsetek przyznana w Ugodzie może być zgodna ze zgłoszonym przez Panią żądaniem, względnie - w następstwie przyjęcia przez Strony takiego uzgodnienia w Ugodzie - może to być jakaś część żądanej kwoty odsetek, np. połowa kwoty odsetek za opóźnienie. Odsetki te nie będą zatem naliczone od części nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, którą faktycznie bank Pani zwróci (wypłaci). Biorąc pod uwagę powyższe, skoro odsetki będą naliczone od kwoty, jakiej domaga się Pani w toku postępowania sądowego, a nie od neutralnie podatkowo zwrotu, który faktycznie bank Pani zwróci, to nie można uznać że bank wypłaci Pani odsetki od kwoty świadczenia nienależnego.

Zatem mieszczące się w ww. kwocie „odsetki” nie będą odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności. Nie będą to odsetki ustawowe od kwoty stanowiącej faktyczną wypłatę. Wartość ta wynika z pozwu w zakresie żądania odsetek ustawowych od całej kwoty roszczenia dochodzonego przez Panią przed sądem. W przypadku zatem wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, które otrzymałaby Pani w przypadku uznania pozwu przez sąd, ze zwolnienia skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez bank kwoty „Zwrotu”.

Natomiast w pozostałej części (o ile taka będzie), tj. liczonej od roszczenia, którego domaga się Pani w pozwie, a którego bank faktycznie nie wypłaca, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.

Rozpatrując zatem całościowo Pani stanowisko w zakresie pytania dotyczącego ww. kwoty odpowiadającej części odsetek ustawowych za opóźnienie, należało je uznać za nieprawidłowe, bowiem, z tytułu odsetek naliczonych i wypłaconych od roszczenia, którego domaga się Pani w pozwie, a którego bank faktycznie nie wypłaca, powstanie po Pani stronie przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem w tej części odsetki nie będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast z tytułu odsetek naliczonych i wypłaconych od kwoty stanowiącej zwrot części nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, tj. od kwoty faktycznie zwróconej, odsetki w tej części będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy. Nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu. Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu i koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Panią kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego – do wysokości poniesionych przez Panią wydatków - nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.