Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 19 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(…), zwana w dalszej części wniosku „Uczelnią” lub „Wnioskodawcą”, jest niepubliczną uczelnią wyższą wpisaną do ewidencji uczelni niepublicznych prowadzonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego pod nr (...). Uczelnia działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z § 80 ust. 2 tej ustawy, uczelnia wyższa, przed rozpoczęciem rekrutacji ustala opłaty pobierane od studentów oraz ich wysokość. Natomiast, zgodnie z § 73 ust. 3 statutu Uczelni, wysokość i zasady pobierania opłat za studia podyplomowe oraz warunki zwolnienia z opłat określa Rektor.
Na podstawie § 73 ust. 3 statutu Uczelni, Rektor wydał zarządzenie nr (...) - 2025/2026 z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie opłat za studia podyplomowe rozpoczynające się w roku akademickim 2026/2026 (dalej jako: „Zarządzenie”). Zgodnie z § 5 ust. 1 Zarządzenia, absolwentom Uczelni, którzy ukończyli studia wyższe lub studia podyplomowe przeprowadzane przez Uczelnię i uczestnikom studiów podyplomowych realizowanych przez Uczelnię (na drugi kierunek studiów) oraz doktorantom kształcącym się w szkole doktorskiej na Uczelni oraz osobom, które obroniły na Uczelni rozprawę doktorską i podejmą naukę na studiach podyplomowych Uczelni przysługuje 10% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów na Uczelni.
Ulga udzielana jest automatycznie i nie wymaga złożenia pisemnej prośby o jej udzielenie (w dalszej części wniosku ulga ta będzie zwana: „…”). Zgodnie z § 5 ust. 2 Zarządzenia, w przypadku gdy uczestnikami oferowanych przez Uczelnię są, w tym samym roku akademickim, małżonkowie, rodzeństwo, dziecko lub rodzic, osobie, która jako druga rozpoczęła studia przysługuje ulga w wysokości 10% opłaty za studia podyplomowe. W przypadku rozpoczęcia studiów podyplomowych przez dwie osoby równocześnie ulga dotyczy tylko jednej osoby oraz tańszego programu studiów podyplomowych (w dalszej części wniosku ulga ta będzie zwana „…”).
Zgodnie z § 5 ust. 3 Zarządzenia, (…) przysługuje 20% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów podyplomowych, które mogą wykorzystać od zakończenia udziału w (…). Ulga udzielana jest po okazaniu (…) i nie wymaga złożenia pisemnej zgody o jej udzielenie (w dalszej części wniosku ulga ta będzie zwana: „…”). (…) Uczelni ma na celu wsparcie najbardziej utalentowanych studentów w samopoznaniu i budowaniu ścieżki kariery na własnych zasadach, w zgodnie ze swoimi wartościami i potrzebami - w sposób świadomy i strategiczny. Studenci objęci programem otrzymują, miedzy innymi, indywidualną opiekę (…).
(…) jest osoba fizyczna, która jest doświadczonym praktykiem biznesu, ekspertem rynkowym, menedżerem, wykwalifikowanym trenerem, coachem lub utytułowanym absolwentem Uczelni. (…) to program skierowany do studentów Uczelni umożliwiający studentom dostęp do szybkich, indywidualnych konsultacji online z (...) jest osoba fizyczna, która jest doświadczonym ekspertem, menedżerem, przedsiębiorca lub odnoszącym sukcesy absolwentem Uczelni.
Pytania
1. Czy po stronie Uczelni powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania uczestnikowi studiów podyplomowych oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez uczestnika studiów podyplomowych przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem uczestnika studiów podyplomowych z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…)?
2. Czy po stronie Uczelni powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania uczestnikowi studiów podyplomowych oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez uczestnika studiów podyplomowych przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem uczestnika studiów podyplomowych z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…)?
3. Czy po stronie Uczelni powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania studentowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez studenta przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem studenta z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…)?
Państwa stanowisko w sprawie
Własne stanowisko odnośnie pytania pierwszego: Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: „Ustawa PIT”), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów od których na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W art. 11 ust. 2a Ustawy PIT, wskazano w jaki sposób ustala się wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalona według zasad określonych w art. 11 ust. 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przyznanie uczestnikom studiów podyplomowych, zwanych w dalszej części wniosku „Studentami”, na podstawie Zarządzenia, ulgi w opłatach za studia w postaci (…) nie spowoduje przekazania przez Uczelnię jakichkolwiek kwot pieniężnych na rzecz studentów.
Przyznanie tej ulgi skutkować będzie po stronie studentów tym, że z tytułu uczestnictwa w studiach podyplomowych prowadzonych przez Uczelnię opłaty ponoszone przez studentów będą niższe. Przenosząc powyższe na grunt przepisów Ustawy PIT, studenci w związku z korzystaniem z (…), uzyskają „świadczenia częściowo odpłatne”, ponieważ na Zarządzenia, Uczelnia będzie pobierać od studenta tylko część opłat za studia (ulga dla studenta obejmować będzie określony procent opłaty za studia).
Na tym etapie można zatem stwierdzić, że z tytułu objęcia, na podstawie Zarządzenia danego studenta (…), student uzyska świadczenie częściowo odpłatne, czyli uzyska potencjalnie przychód w wysokości różnicy pomiędzy opłatą za dany kierunek studiów stosowaną przez Uczelnię wobec innych studentów, nie kwalifikujących się do objęcia żadną z ulg, a wysokością odpłatności ponoszonej przez studenta, który zakwalifikuje się do objęcia (…). Należy rozstrzygnąć do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć wskazane powyżej potencjalne przychody z tytułu świadczeń częściowo odpłatnych.
Źródłem przychodów dla studentów w przedmiotowej sprawie nie będą źródła wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 Ustawy PIT, a wyłącznie źródło wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT - „inne źródła”. Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i wskazuje wyłącznie przykładowe kategorie stanowiące przychód.
Zgodnie natomiast z art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT (przychody z innych źródeł), z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c Ustawy PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania.
Zatem na tym etapie można by stwierdzić, że Uczelnia ma obowiązek sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (formularz PIT-11) i przesłać ją studentowi korzystającemu z (…) oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania, gdyż student, który skorzysta z (…) na podstawie Zarządzenia opłat za studia uzyska, potencjalnie, przychód z innych źródeł.
Jednakże należy w tym miejscu odnieść się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13, który dotyczył „innych nieodpłatnych świadczeń” a tym samym, w związku z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT również świadczeń częściowo odpłatnych. Jak już bowiem wskazano powyżej, zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalonych dla innych nieodpłatnych świadczeń (czyli według zasad określonych w art. 11 ust. 2 Ustawy PIT), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Mimo, że wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej jako: „TK”) odnosił się do innych nieodpłatnych świadczeń w zakresie świadczeń pracowniczych, sformułowane w nim tezy mają charakter uniwersalny i w związku z tym odnoszą się do świadczeń studentów, które mogą uzyskać korzystając z (…).
W wyroku tym TK stwierdził, że za przychód pracownika z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, uznane mogą być świadczenia, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a) świadczenia te zostały spełnione za zgodą pracownika (pracownik skorzystał z tych świadczeń w pełni dobrowolnie), b) świadczenia zostały spełnione w interesie pracownika, a nie w interesie pracodawcy oraz przyniosły pracownikowi korzyść w postaci powiększenia jego aktywów lub uniknięcia wydatku, który pracownik musiałby ponieść, c) świadczenia są źródłem korzyści, która jest wymierna (przykładowo w postaci zaoszczędzenia przez pracownika wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (co oznacza, że korzyść nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
Odnośnie pierwszej przesłanki, TK wskazał, że inne nieodpłatne świadczenia na rzecz pracownika mogą być uznane za jego dochód, w rozumieniu przepisów Ustawy PIT, tylko pod warunkiem, że rzeczywiście spowodowały zaoszczędzenie przez pracownika wydatków, przy czym ustalenie tej okoliczności zależy od tego, czy pracownik skorzystał ze świadczenia zaoferowanego pracownikowi przez pracodawcę w pełni dobrowolnie. Zgoda pracownika na skorzystanie ze świadczenia wyraża bowiem ocenę pracownika, że świadczenie, z perspektywy jego sytuacji (zawodowej, życiowej, rodzinnej), jest celowe i przydatne, leży ono w interesie pracownika.
Oznacza to, że w przypadku braku świadczenia ze strony pracodawcy, pracownik musiałby ponieść wydatek. W konsekwencji, przyjęcie świadczenia oferowanego przez pracodawcę oznacza uniknięcie przez pracownika wydatku. W zakresie drugiej przesłanki, TK wskazał, że dla oceny, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, istotne jest czy stanowiło ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść) pracownika, którego efekt jest uchwytny w majątku pracownika.
Co ważne, TK podkreślił, że w zakres nieodpłatnego świadczenia jako przychodu, wchodzą wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których skutkiem jest niezwiązane z kosztami lub inna forma ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Aby wartość świadczenia uzyskanego przez pracownika od pracodawcy podlegała opodatkowaniu, po stronie pracownika musi pojawić się dochód, czyli korzyść majątkowa w jednej z dwóch postaci: a) powiększenia aktywów pracownika, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo b) zaoszczędzenia przez pracownika wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi.
W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie Ustawy PIT jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku. Odnośnie trzeciej przesłanki, TK wskazał, że przychód powstaje, gdy można zindywidualizować świadczenie, określić jego wartość pieniężną oraz skonkretyzować odbiorcę (beneficjenta świadczenia).
W sytuacji, gdy otrzymane przez pracownika nieodpłatne świadczenie stanowi świadczenie pracodawcy, na które pracownik wyraził zgodę, które zostało spełnione w jego interesie i oznacza realne przysporzenie mu korzyści, problem ustalenia podstawy opodatkowania w zasadzie ulega rozwiązaniu. Dotyczy to miedzy innymi zorganizowania przez pracodawcę dowozu do pracy, w sytuacji gdy pracodawca wie, kto będzie korzystał z tej formy transportu oraz zna odległości, którą każdy będzie pokonywał. W takim przypadku pracodawca jest w stanie precyzyjnie określić wartość świadczenia przypadającą indywidualnie na każdego przewożonego pracownika.
Z drugiej strony TK wskazał jako przykład świadczenia, które nie rodzi po stronie pracownika przysporzenia majątkowego (korzyści), sytuacje, w której pracodawca proponuje pracownikom udział w spotkaniach integracyjnych czy szkoleniowych. W tym przypadku, nawet jeśli pracownik uczestniczy w spotkaniu (szkoleniu) dobrowolnie, po stronie pracownika nie pojawia się korzyść, choćby w postaci zaoszczędzenia wydatku. Nie sposób bowiem zakładać, że gdyby nie spotkanie (konferencja) organizowane przez pracodawcę, pracownik wydałby pieniądze na uczestnictwo w takim przedsięwzięciu.
Jak wskazał TK, „udział w spotkaniu (wyjeździe) integracyjnym czy szkoleniu zaoferowanym przez pracodawcę pracownikom, nie oznacza uzyskania przychodu przez pracownika, gdyż - pomijając w tym miejscu kryterium uniknięcia wydatku (por. pkt. 3.4.7. uzasadnienia) - nie ma podstaw, by świadczenie adresowane do wszystkich przypisać indywidualnym uczestnikom, jako ich wymierna korzyść”. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku, Uczelnia, na podstawie Zarządzenia, planuje przyznanie (…) dla studentów, którzy spełnią kryteria określone w tym Zarządzeniu. (…) obejmuje częściowe zwolnienie z opłat za studia podyplomowe.
Każdy student Uczelni zostanie objęty (…) w przypadku, gdy spełni kryteria warunkujące uzyskaniem tej ulgi wskazane w Zarządzeniu.
Takie rozwiązania, przyjęte w Zarządzeniu, pozwalają stwierdzić, że świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest skierowane do wszystkich osób, które spełnią kryteria zdefiniowane w Zarządzeniu i opisane w niniejszym wniosku w części dotyczącej opisu zdarzenia przyszłego: absolwentom Uczelni, którzy ukończyli studia wyższe lub studia podyplomowe przeprowadzane przez Uczelnię i uczestnikom studiów podyplomowych realizowanych przez Uczelnię (na drugi kierunek studiów) oraz doktorantom kształcącym się w szkole doktorskiej Uczelni oraz osobom, które obroniły na Uczelni rozprawę doktorską i podejmą naukę na studiach podyplomowych na Uczelni przysługuje 10% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów.
Ulga udzielana jest automatycznie i nie wymaga złożenia pisemnej prośby o jej udzielenie. Innymi słowy, świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest dostępne w sposób ogólny, dla wszystkich, którzy spełniają określone warunki dla skorzystania z (…). W związku z tym, (…) wskazana w Zarządzeniu, czyli świadczenie Uczelni (świadczenie częściowo odpłatne) jest kierowane przez Uczelnię do nieokreślonego kręgu odbiorców, o ile odbiorcy spełnią zdefiniowane kryteria korzystania z (…). Ulga ta nie ma zatem indywidualnego charakteru.
W związku z tym, w stosunku do (…) określonej w Zarządzeniu, czyli, przechodząc na grunt przepisów Ustawy PIT, świadczenia częściowo odpłatnego, nie jest spełniona trzecia z przesłanek wskazanych w wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 (sygn. akt K 7/13), mianowicie nie jest spełniony warunek, że korzyść jaką uzyska student korzystając z (…) „nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów”. Wręcz przeciwnie, jak wykazano powyżej jest ona dostępna dla wszystkich. W związku z powyższym (…) nie stanowi świadczenia częściowo odpłatnego, o którym mowa jest w art. 11 ust. 2b Ustawy PIT.
Tym samym, po stronie studentów, którzy będą korzystać z (…) nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, o którym mowa jest w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT. W konsekwencji, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek, określony w art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów studentów z tytułu korzystania z nich z (…) i przesłania tej informacji studentowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania.
Zatem, odpowiadając na pytanie pierwsze zawarte we wniosku, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania studentowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez studenta przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem studenta z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…).
Własne stanowisko zakresie pytania drugiego: Zgodnie z Ustawą PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów, oraz dochodów od których na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W art. 11 ust. 2a Ustawy PIT, wskazano w jaki sposób ustala się wartość pieniężna innych nieodpłatnych świadczeń.
Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalona według zasad określonych w art. 11 ust. 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przyznanie studentom, na podstawie Zarządzenia, ulgi w opłatach za studia w postaci (…) nie spowoduje przekazania przez Uczelnię jakichkolwiek kwot pieniężnych na rzecz studentów. Przyznanie tej ulgi skutkować będzie po stronie studentów tym, że z tytułu uczestnictwa w studiach podyplomowych prowadzonych przez Uczelnię opłaty ponoszone przez studentów będą niższe.
Przenosząc powyższe na grunt przepisów Ustawy PIT, studenci w związku z korzystaniem z (…) uzyskają „świadczenia częściowo odpłatne”, ponieważ na podstawie Zarządzenia, Uczelnia będzie pobierać od studenta tylko część opłat za studia (ulga dla studenta obejmować będzie określony procent opłaty za studia).
Na tym etapie można zatem stwierdzić, że z tytułu objęcia, na podstawie Zarządzenia, danego studenta (…), student uzyska świadczenie częściowo odpłatne, czyli uzyska potencjalnie przychód w wysokości różnicy pomiędzy opłatą za dany kierunek studiów stosowaną przez Uczelnię wobec innych studentów, nie kwalifikujących się do objęcia żadną z ulg, a wysokością odpłatności ponoszonej przez studenta, który zakwalifikuje się do objęcia (…). Należy rozstrzygnąć do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć wskazane powyżej potencjalne przychody z tytułu świadczeń częściowo odpłatnych.
Źródłem przychodów dla studentów w przedmiotowej sprawie nie będą źródła wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 Ustawy PIT, a wyłącznie źródło wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT - „inne źródła”. Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i wskazuje wyłącznie przykładowe kategorie stanowiące przychód.
Zgodnie natomiast z art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT (przychody z innych źródeł), z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c Ustawy PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania.
Zatem na tym etapie można by stwierdzić, że Uczelnia ma obowiązek sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (formularz PIT-11) i przesłać ją studentowi korzystającemu z (…) oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania, gdyż student, który skorzysta z (…) na podstawie Zarządzenia z opłat za studia podyplomowe uzyska, potencjalnie, przychód z innych źródeł.
Jednakże należy w tym miejscu odnieść się do wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13, który dotyczył „innych nieodpłatnych świadczeń” a tym samym, w związku z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT również świadczeń częściowo odpłatnych. Jak już bowiem wskazano powyżej, zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalonych dla innych nieodpłatnych świadczeń (czyli według zasad określonych w art. 11 ust. 2 Ustawy PIT), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Mimo, że wspomniany wyrok TK odnosił się do innych nieodpłatnych świadczeń w zakresie świadczeń pracowniczych, sformułowane w nim tezy mają charakter uniwersalny i w związku z tym odnoszą się do świadczeń studentów, które mogą uzyskać korzystając z (…).
W wyroku tym TK stwierdził, że za przychód pracownika z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, uznane mogą być świadczenia, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a. świadczenia te zostały spełnione za zgodą pracownika (pracownik skorzystał z tych świadczeń w pełni dobrowolnie), b. świadczenia zostały spełnione w interesie pracownika, a nie w interesie pracodawcy oraz przyniosły pracownikowi korzyść w postaci powiększenia jego aktywów lub uniknięcia wydatku, który pracownik musiałby ponieść, c. świadczenia są źródłem korzyści, która jest wymierna (przykładowo w postaci zaoszczędzenia przez pracownika wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (co oznacza, że korzyść nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
Odnośnie pierwszej przesłanki, TK wskazał, że inne nieodpłatne świadczenia na rzecz pracownika mogą być uznane za jego dochód, w rozumieniu przepisów Ustawy PIT, tylko pod warunkiem, że rzeczywiście spowodowały zaoszczędzenie przez pracownika wydatków, przy czym ustalenie tej okoliczności zależy od tego, czy pracownik skorzystał ze świadczenia zaoferowanego pracownikowi przez pracodawcę w pełni dobrowolnie. Zgoda pracownika na skorzystanie ze świadczenia wyraża bowiem ocenę pracownika, że świadczenie, z perspektywy jego sytuacji (zawodowej, życiowej, rodzinnej), jest celowe i przydatne, leży ono w interesie pracownika.
Oznacza to, że w przypadku braku świadczenia ze strony pracodawcy, pracownik musiałby ponieść wydatek. W konsekwencji, przyjęcie świadczenia oferowanego przez pracodawcę oznacza uniknięcie przez pracownika wydatku. W zakresie drugiej przesłanki, TK wskazał, że dla oceny, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, istotne jest czy stanowiło ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść) pracownika, którego efekt jest uchwytny w majątku pracownika.
Co ważne, TK podkreślił, że w zakres nieodpłatnego świadczenia jako przychodu, wchodzą wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których skutkiem jest niezwiązane z kosztami lub inna forma ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Aby wartość świadczenia uzyskanego przez pracownika od pracodawcy podlegała opodatkowaniu, po stronie pracownika musi pojawić się dochód, czyli korzyść majątkowa w jednej z dwóch postaci: powiększenia aktywów pracownika, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo zaoszczędzenia przez pracownika wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi.
W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie Ustawy PIT jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku. Odnośnie trzeciej przesłanki, TK wskazał, że przychód powstaje, gdy można zindywidualizować świadczenie, określić jego wartość pieniężną oraz skonkretyzować odbiorcę (beneficjenta świadczenia).
W sytuacji, gdy otrzymane przez pracownika nieodpłatne świadczenie stanowi świadczenie pracodawcy, na które pracownik wyraził zgodę, które zostało spełnione w jego interesie i oznacza realne przysporzenie mu korzyści, problem ustalenia podstawy opodatkowania w zasadzie ulega rozwiązaniu. Dotyczy to między innymi zorganizowania przez pracodawcę dowozu do pracy, w sytuacji gdy pracodawca wie kto będzie korzystał z tej formy transportu oraz zna odległości, która każdy będzie pokonywał. W takim przypadku pracodawca jest w stanie precyzyjnie określić wartość świadczenia przypadająca indywidualnie na każdego przewożonego pracownika.
Z drugiej strony TK wskazał jako przykład świadczenia, które nie rodzi po stronie pracownika przysporzenia majątkowego (korzyści), sytuacje, w której pracodawca proponuje pracownikom udział w spotkaniach integracyjnych czy szkoleniowych. W tym przypadku, nawet jeśli pracownik uczestniczy w spotkaniu (szkoleniu) dobrowolnie, po stronie pracownika nie pojawia się korzyść, choćby w postaci zaoszczędzenia wydatku. Nie sposób bowiem zakładać, że gdyby nie spotkanie (konferencja) organizowane przez pracodawcę, pracownik wydałby pieniądze na uczestnictwo w takim przedsięwzięciu.
Jak wskazał TK, „udział w spotkaniu (wyjeździe) integracyjnym czy szkoleniu zaoferowanym przez pracodawcę pracownikom, nie oznacza uzyskania przychodu przez pracownika, gdyż - pomijając w tym miejscu kryterium uniknięcia wydatku (por. pkt. 3.4.7. uzasadnienia) - nie ma podstaw, by świadczenie adresowane do wszystkich przypisać indywidualnym uczestnikom, jako ich wymierną korzyść”. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku, Uczelnia w Zarządzeniu planuje przyznanie (…) dla studentów, którzy spełnia kryteria określone w tym Zarządzeniu. Ulga Rodzinna obejmuje częściowe zwolnienie z opłat za studia podyplomowe.
Każdy student Uczelni zostanie objęty (…) w przypadku, gdy spełni kryteria warunkujące uzyskaniem tej ulgi wskazane w Zarządzeniu. Takie rozwiązania, przyjęte w Zarządzeniu, pozwalają stwierdzić, że świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest skierowane do wszystkich osób, które spełnia kryteria zdefiniowane w Zarządzeniu i opisane w niniejszym wniosku w części dotyczącej opisu zdarzenia przyszłego: w przypadku gdy uczestnikami oferowanych przez Uczelnię są, w tym samym roku akademickim, małżonkowie, rodzeństwo, dziecko lub rodzic, osobie, która jako druga rozpoczęła studia przysługuje ulga w wysokości 10% opłaty za studia podyplomowe.
W przypadku rozpoczęcia studiów podyplomowych przez dwie osoby równocześnie ulga dotyczy tylko jednej osoby oraz tańszego programu studiów podyplomowych. Innymi słowy, świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest dostępne w sposób ogólny, dla wszystkich, którzy spełniają określone warunki dla skorzystania z (…). W związku z tym, (…) wskazana w Zarządzeniu, czyli świadczenie Uczelni (świadczenie częściowo odpłatne) jest kierowane przez Uczelnię do nieokreślonego kręgu odbiorców, o ile odbiorcy spełnia zdefiniowane kryteria korzystania z (…). Ulga te nie ma zatem indywidualnego charakteru.
W związku z tym, w stosunku do (…) jaka jest określona w Zarządzeniu, czyli, przechodząc na grunt przepisów Ustawy PIT, świadczenia częściowo odpłatnego, nie jest spełniona trzecia z przesłanek wskazanych w wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 (sygn. akt K 7/13), mianowicie nie jest spełniony warunek, że korzyść jaką uzyska student korzystając z (…) „nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów”. Wręcz przeciwnie, jak wykazano powyżej jest ona dostępna dla wszystkich. W związku z powyższym, (…) nie stanowi świadczenia częściowo odpłatnego, o którym mowa jest w art. 11 ust. 2b Ustawy PIT.
Tym samym, po stronie studentów, którzy będą korzystać z (…) nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, o którym mowa jest w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT. W konsekwencji, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek, określony w art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów studentów z tytułu korzystania z nich z (…) i przesłania tej informacji studentowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania.
Zatem, odpowiadając na pytanie drugie zawarte we wniosku, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania studentowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez studenta przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem studenta z opłat pobieranych przez Uczelnię na podstawie (…).
Własne stanowisko zakresie pytania trzeciego: Zgodnie z Ustawą PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów, oraz dochodów od których na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W art. 11 ust. 2a Ustawy PIT, wskazano w jaki sposób ustala się wartość pieniężna innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalona według zasad określonych w art. 11 ust. 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przyznanie osobom fizycznym - (…), na podstawie Zarządzenia, ulgi w opłatach za studia w postaci (…) nie spowoduje przekazania przez Uczelnię jakichkolwiek kwot pieniężnych na rzecz studentów.
Przyznanie tej ulgi skutkować będzie po stronie studentów (…) tym, że z tytułu uczestnictwa w studiach podyplomowych prowadzonych przez Uczelnię opłaty ponoszone przez tych studentów będą niższe. Przenosząc powyższe na grunt przepisów Ustawy PIT, studenci w związku z korzystaniem z (…) uzyskają „świadczenia częściowo odpłatne”, ponieważ na podstawie Zarządzenia, Uczelnia będzie pobierać od studenta tylko część opłat za studia (ulga dla studenta obejmować będzie określony procent opłaty za studia).
Na tym etapie można zatem stwierdzić, że z tytułu objęcia, na podstawie Zarządzenia, danego studenta (…), student uzyska świadczenie częściowo odpłatne, czyli uzyska potencjalnie przychód w wysokości różnicy pomiędzy opłatą za dany kierunek studiów stosowaną przez Uczelnię wobec innych studentów, nie kwalifikujących się do objęcia żadną z ulg, a wysokością odpłatności ponoszonej przez studenta, który zakwalifikuje się do objęcia (…). Należy rozstrzygnąć do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć wskazane powyżej potencjalne przychody z tytułu świadczeń częściowo odpłatnych.
Źródłem przychodów dla studentów w przedmiotowej sprawie nie będą źródła wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 Ustawy PIT, a wyłącznie źródło wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT - „inne źródła”. Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i wskazuje wyłącznie przykładowe kategorie stanowiące przychód.
Zgodnie natomiast z art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT (przychody z innych źródeł), z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c Ustawy PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania.
Zatem na tym etapie można by stwierdzić, że Uczelnia ma obowiązek sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (formularz PIT-11) i przesłać ją studentowi korzystającemu z (…) oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania, gdyż student, który skorzysta z (…) na podstawie Zarządzenia z opłat za studia podyplomowe uzyska, potencjalnie, przychód z innych źródeł.
Jednakże należy w tym miejscu odnieść się do wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13, który dotyczył „innych nieodpłatnych świadczeń” a tym samym, w związku z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT również świadczeń częściowo odpłatnych. Jak już bowiem wskazano powyżej, zgodnie z art. 11 ust. 2b Ustawy PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustalonych dla innych nieodpłatnych świadczeń (czyli według zasad określonych w art. 11 ust. 2 Ustawy PIT), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Mimo, że wspomniany wyrok TK odnosił się do innych nieodpłatnych świadczeń w zakresie świadczeń pracowniczych, sformułowane w nim tezy mają charakter uniwersalny i w związku z tym odnoszą się do świadczeń studentów, które mogą uzyskać korzystając z (…).
W wyroku tym TK stwierdził, że za przychód pracownika z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, uznane mogą być świadczenia, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a) świadczenia te zostały spełnione za zgodą pracownika (pracownik skorzystał z tych świadczeń w pełni dobrowolnie), b) świadczenia zostały spełnione w interesie pracownika, a nie w interesie pracodawcy oraz przyniosły pracownikowi korzyść w postaci powiększenia jego aktywów lub uniknięcia wydatku, który pracownik musiałby ponieść, c) świadczenia są źródłem korzyści, która jest wymierna (przykładowo w postaci zaoszczędzenia przez pracownika wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (co oznacza, że korzyść nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
Odnośnie pierwszej przesłanki, TK wskazał, że inne nieodpłatne świadczenia na rzecz pracownika mogą być uznane za jego dochód, w rozumieniu przepisów Ustawy PIT, tylko pod warunkiem, że rzeczywiście spowodowały zaoszczędzenie przez pracownika wydatków, przy czym ustalenie tej okoliczności zależy od tego, czy pracownik skorzystał ze świadczenia zaoferowanego pracownikowi przez pracodawcę w pełni dobrowolnie. Zgoda pracownika na skorzystanie ze świadczenia wyraża bowiem ocenę pracownika, że świadczenie, z perspektywy jego sytuacji (zawodowej, życiowej, rodzinnej), jest celowe i przydatne, leży ono w interesie pracownika.
Oznacza to, że w przypadku braku świadczenia ze strony pracodawcy, pracownik musiałby ponieść wydatek. W konsekwencji, przyjęcie świadczenia oferowanego przez pracodawcę oznacza uniknięcie przez pracownika wydatku. W zakresie drugiej przesłanki, TK wskazał, że dla oceny, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, istotne jest czy stanowiło ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść) pracownika, którego efekt jest uchwytny w majątku pracownika.
Co ważne, TK podkreślił, że w zakres nieodpłatnego świadczenia jako przychodu, wchodzą wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których skutkiem jest niezwiązane z kosztami lub inna forma ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Aby wartość świadczenia uzyskanego przez pracownika od pracodawcy podlegała opodatkowaniu, po stronie pracownika musi pojawić się dochód, czyli korzyść majątkowa w jednej z dwóch postaci: powiększenia aktywów pracownika, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo zaoszczędzenia przez pracownika wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi.
W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie Ustawy PIT jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku. Odnośnie trzeciej przesłanki, TK wskazał, że przychód powstaje, gdy można zindywidualizować świadczenie, określić jego wartość pieniężną oraz skonkretyzować odbiorcę (beneficjenta świadczenia).
W sytuacji, gdy otrzymane przez pracownika nieodpłatne świadczenie stanowi świadczenie pracodawcy, na które pracownik wyraził zgodę, które zostało spełnione w jego interesie i oznacza realne przysporzenie mu korzyści, problem ustalenia podstawy opodatkowania w zasadzie ulega rozwiązaniu. Dotyczy to między innymi zorganizowania przez pracodawcę dowozu do pracy, w sytuacji gdy pracodawca wie kto będzie korzystał z tej formy transportu oraz zna odległości, która każdy będzie pokonywał. W takim przypadku pracodawca jest w stanie precyzyjnie określić wartość świadczenia przypadająca indywidualnie na każdego przewożonego pracownika.
Z drugiej strony TK wskazał jako przykład świadczenia, które nie rodzi po stronie pracownika przysporzenia majątkowego (korzyści), sytuacje, w której pracodawca proponuje pracownikom udział w spotkaniach integracyjnych czy szkoleniowych. W tym przypadku, nawet jeśli pracownik uczestniczy w spotkaniu (szkoleniu) dobrowolnie, po stronie pracownika nie pojawia się korzyść, choćby w postaci zaoszczędzenia wydatku. Nie sposób bowiem zakładać, że gdyby nie spotkanie (konferencja) organizowane przez pracodawcę, pracownik wydałby pieniądze na uczestnictwo w takim przedsięwzięciu.
Jak wskazał TK, „udział w spotkaniu (wyjeździe) integracyjnym czy szkoleniu zaoferowanym przez pracodawcę pracownikom, nie oznacza uzyskania przychodu przez pracownika, gdyż - pomijając w tym miejscu kryterium uniknięcia wydatku (por. pkt. 3.4.7. uzasadnienia) - nie ma podstaw, by świadczenie adresowane do wszystkich przypisać indywidualnym uczestnikom, jako ich wymierną korzyść”. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku, Uczelnia w Zarządzeniu planuje przyznanie (…) dla studentów, którzy spełnią kryteria określone w tym Zarządzeniu. (…) obejmuje częściowe zwolnienie z opłat za studia podyplomowe.
Każdy student Uczelni zostanie objęty (…) w przypadku, gdy spełni kryteria warunkujące uzyskaniem tej ulgi wskazane w Zarządzeniu. Takie rozwiązania, przyjęte w Zarządzeniu, pozwalają stwierdzić, że świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest skierowane do wszystkich osób, które spełnią kryteria zdefiniowane w Zarządzeniu i opisane w niniejszym wniosku w części dotyczące opisu zdarzenia przyszłego: (…) przysługuje 20% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów podyplomowych, które mogą wykorzystać od zakończenia udziału w (…). Ulga udzielana jest po okazaniu (…) i nie wymaga złożenia pisemnej zgody o jej udzielenie.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego: (…) ma na celu wsparcie najbardziej utalentowanych studentów w samopoznaniu i budowaniu ścieżki kariery na własnych zasadach, w zgodnie ze swoimi wartościami i potrzebami - w sposób świadomy i strategiczny. Studenci objęci programem otrzymują, miedzy innymi, indywidualną opiekę (…). (…) jest osoba fizyczna, która jest doświadczonym praktykiem biznesu, ekspertem rynkowym, menedżerem, wykwalifikowanym trenerem, coachem lub utytułowanym absolwentem Uczelni.
(…) to program skierowany do studentów Uczelni umożliwiający studentom dostęp do szybkich, indywidualnych konsultacji online z (…) jest osoba fizyczna, która jest doświadczonym ekspertem, menedżerem, przedsiębiorcą lub odnoszącym sukcesy absolwentem Uczelni. Innymi słowy, świadczenie Uczelni na rzecz studentów (mające charakter świadczenia częściowo odpłatnego) jest dostępne w sposób ogólny, dla wszystkich, którzy spełniają określone warunki dla skorzystania z (…).
W związku z tym, (…) wskazana w Zarządzeniu, czyli świadczenie Uczelni (świadczenie częściowo odpłatne) jest kierowane przez Uczelnię do nieokreślonego kręgu odbiorców, o ile odbiorcy spełnia zdefiniowane kryteria korzystania z (…). Ulga te nie ma zatem indywidualnego charakteru.
W związku z tym, w stosunku do (…) jaka jest określona w Zarządzeniu, czyli, przechodząc na grunt przepisów Ustawy PIT, świadczenia częściowo odpłatnego, nie jest spełniona trzecia z przesłanek wskazanych w wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 (sygn. akt K 7/13), mianowicie nie jest spełniony warunek, że korzyść jaką uzyska student korzystając z (…) „nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów”. Wręcz przeciwnie, jak wykazano powyżej jest ona dostępna dla wszystkich. W związku z powyższym (…) nie stanowi świadczenia częściowo odpłatnego, o którym mowa jest w art. 11 ust. 2b Ustawy PIT.
Tym samym, po stronie studentów, którzy będą korzystać z (…) nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, o którym mowa jest w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT. W konsekwencji, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek, określony w art. 42a ust. 1 Ustawy PIT, sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów studentów z tytułu korzystania z nich z (…) i przesłania tej informacji studentowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania studenta wykonuje swoje zadania.
Zatem, odpowiadając na pytanie trzecie zawarte we wniosku, po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania studentowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 z tytułu uzyskania przez studenta przychodu z innych źródeł (częściowo odpłatnego świadczenia) w związku z częściowym zwolnieniem studenta z opłat pobieranych przez Uczelnię na podstawie (…).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza interpretacja indywidualna stanowi ocenę stanowiska Uczelni tylko i wyłącznie w zakresie Jej obowiązków, jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych związanych z częściowym zwolnieniem z opłat za usługi edukacyjne. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z uwagi na powyższe na płatniku ciążą trzy podstawowe obowiązki, tj.: 1) obliczenie, 2) pobranie, 3) wpłacenie - podatku, zaliczki. Z kolei płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 ustawy Ordynacja podatkowa, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, o czym stanowi art. 30 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Przechodząc na grunt ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z art. 11 ust. 2 tej ustawy: Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
Stosownie do art. 11 ust. 2a ww. ustawy: Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się: 1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców; 2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu; 3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku; 4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Według art. 11 ust. 2b cytowanej ustawy: Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przychodem będzie każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne lub częściowo odpłatne. Co do zasady o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danego podatnika decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa on aktywa tej osoby.
Konsekwencją przyjęcia tezy o charakterze przychodu, jako definitywnego przysporzenia w majątku podatnika, jest że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko te przychody, które nie mają charakteru zwrotnego. W celu określenia, co stanowi przychód podatnika, należy zidentyfikować stosunek prawny leżący u podstaw danej czynności. Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 i 9 wskazanej ustawy, źródłami przychodów są: 3) pozarolnicza działalność gospodarcza, 9) inne źródła.
Art. 20 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Na podmiotach dokonujących świadczeń zaliczanych do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy, nie ciążą obowiązki płatnika, tj. obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku/zaliczki na podatek dochodowy.
Na podmiotach dokonujących tych świadczeń ciążą tylko obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z tym przepisem: Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
W odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą wskazuję, że odrębnym źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Przy czym, art. 14 ust. 2 pkt 8 omawianej ustawy stanowi, że: Przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a. Wskazać również należy, że podatnicy, uzyskujący dochody ze źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, sami dokonują opodatkowania takich dochodów.
Zgodnie tym przepisem: Podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h. Zatem, w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, uzyskujących świadczenia związane z tą działalnością, ustawodawca nie wprowadził obowiązków płatnika po stronie podmiotu dokonującego świadczenia.
Na podmiotach tych nie ciążą również obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż dotyczą one wyłącznie przychodów zaliczanych do innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji nieodpłatnych świadczeń. Rozumienie tego pojęcia zostało jednak wypracowane w judykaturze. W uchwałach z 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 oraz z 16 października 2006 r. sygn. akt FPS 1/06 Naczelny Sąd Administracyjny ustalił znaczenie tego terminu w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
NSA uznał, że: na gruncie tej ustawy, termin „nieodpłatne świadczenie” ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym, obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
W uchwale z 24 maja 2010 r. sygn. akt II FPS 1/10, NSA potwierdził powyższe stanowisko uznając, że: ma ono również zastosowanie do podatku dochodowego od osób fizycznych, w stosunku do sytuacji wynikających z art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 3 ustawy PIT.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że o nieodpłatnym świadczeniu, mającym cechy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym można mówić w sytuacji, gdy: podmiot, na rzecz którego dokonywane jest tego rodzaju świadczenia odnosi korzyść, a więc musi zaistnieć u niego trwałe przysporzenie majątkowe; korzyść ta musi zostać odniesiona kosztem innego podmiotu, a więc powinna istnieć możliwość ustalenia kto poniósł ekonomiczny ciężar owego przesunięcia majątkowego, korzyść musi mieć konkretny wymiar finansowy, świadczenie musi mieć nieodpłatny charakter. Nie może ono zatem wiązać się z jakimkolwiek ekwiwalentem ze strony podatnika.
Nie ma przy tym znaczenia, czy ten ekwiwalent pozostaje w ekonomicznej równowadze ze świadczeniem. Jeżeli podmiot zobowiązany jest do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, choćby miało ono wymiar symboliczny nie można mówić o nieodpłatnym świadczeniu. Kwestia rozumienia pojęcia „innych nieodpłatnych świadczeń” - w aspekcie świadczeń pracowniczych - była również przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 947).
W wyroku tym Trybunał stwierdził, że za przychód pracownika z tytułu „innych nieodpłatnych świadczeń”, o których mowa w art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą być uznane takie świadczenia, które: 1) po pierwsze, zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie), 2) po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść, 3) po trzecie, korzyść ta jest wymierna (również w postaci zaoszczędzenia wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
W kontekście pierwszego warunku, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że „inne nieodpłatne świadczenia” na rzecz pracownika mogą być uznane za jego dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tylko pod warunkiem, że rzeczywiście spowodowały zaoszczędzenie przez niego wydatków. Ustalenie tej okoliczności zależy od tego, czy pracownik skorzystał ze świadczenia oferowanego przez pracodawcę w pełni dobrowolnie. Zgoda na skorzystanie ze świadczenia wyraża bowiem ocenę pracownika, że świadczenie - z punktu widzenia jego sytuacji zawodowej, życiowej, rodzinnej - jest celowe i przydatne, leży w jego interesie.
Oznacza to, że w braku świadczenia ze strony pracodawcy pracownik musiałby ponieść wydatek. W konsekwencji, przyjęcie świadczenia oferowanego przez pracodawcę oznacza uniknięcie tego wydatku. Formułując drugi warunek Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że dla oceny, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, istotne jest czy stanowi ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść), którego efekt jest uchwytny w jego majątku. Odnosząc się natomiast do trzeciego warunku, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przychód powstaje, gdy można zindywidualizować świadczenie, określić jego wartość pieniężną oraz skonkretyzować odbiorcę.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wprawdzie świadczeń uzyskiwanych przez pracowników, jednak zawiera wskazówki interpretacyjne jak należy rozumieć nieodpłatne świadczenia i może mieć zastosowanie w sprawie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne. Z opisu sprawy wynika, że Uczelnia jest uczelnią niepubliczną wyższą działającą na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Uczelnia prowadzi studia, za które pobiera opłaty. Uczelnia zamierza stosować ulgi w opłatach za studia podyplomowe, w świetle obowiązującego na Uczelni statutu oraz zarządzenia.
Zgodnie z § 5 ust. 1 Zarządzenia, absolwentom Uczelni, którzy ukończyli studia wyższe lub studia podyplomowe przeprowadzane przez Uczelnię i uczestnikom studiów podyplomowych realizowanych przez Uczelnię (na drugi kierunek studiów) oraz doktorantom kształcącym się w szkole doktorskiej na Uczelni oraz osobom, które obroniły na Uczelni rozprawę doktorską i podejmą naukę na studiach podyplomowych Uczelni przysługuje 10% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów na Uczelni (…).
Zgodnie z § 5 ust. 2 Zarządzenia, w przypadku gdy uczestnikami oferowanych przez Uczelnię są, w tym samym roku akademickim, małżonkowie, rodzeństwo, dziecko lub rodzic, osobie, która jako druga rozpoczęła studia przysługuje ulga w wysokości 10% opłaty za studia podyplomowe. W przypadku rozpoczęcia studiów podyplomowych przez dwie osoby równocześnie ulga dotyczy tylko jednej osoby oraz tańszego programu studiów podyplomowych (…).
Zgodnie z § 5 ust. 3 Zarządzenia, (…) przysługuje 20% ulgi w opłacie za każdy semestr studiów podyplomowych, które mogą wykorzystać od zakończenia udziału w (…) Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że w sytuacji gdy w Państwa wewnętrznych aktach prawnych (statucie i zarządzeniu) wskazano okoliczności, które powodują zastosowanie ulgi w opłatach za usługi edukacyjne, to należy uznać, że tego rodzaju świadczenie jest dostępne w sposób ogólny dla wszystkich, którzy spełnią określone warunki. Potencjalnie rozwiązanie to jest kierowane do nieokreślonego kręgu osób, nie ma więc charakteru indywidualnego.
Dlatego też należy uznać, że w opisanej sytuacji trzecia z przesłanek wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest spełniona. Zatem, częściowe zwolnienie z pobieranych przez Państwa opłat, które nastąpiło na warunkach i w trybie określonym w statucie oraz zarządzeniu Rektora, tj. Państwa wewnętrznym akcie prawnym - nie stanowi nieodpłatnego świadczenia i nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.
W konsekwencji, nie ciążą na Państwu obowiązki, o których mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. sporządzenia i przekazania Uczestnikowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11. Odnosząc się zatem do zadanych przez Państwa pytań stwierdzam, że: 1. po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania uczestnikowi studiów podyplomowych oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 w związku z częściowym zwolnieniem uczestnika studiów podyplomowych z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…); 2. po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania uczestnikowi studiów podyplomowych oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 w związku z częściowym zwolnieniem uczestnika studiów podyplomowych z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…); 3. po stronie Uczelni nie powstanie obowiązek sporządzenia i przekazania studentowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-11 w związku z częściowym zwolnieniem studenta z opłat pobieranych przez Uczelnię z tytułu (…).
Dodatkowo należy wskazać, że Uczelnia nie jest również zobowiązana do wystawienia informacji PIT-11 na rzecz osób prowadzących działalność gospodarczą. Obowiązek ten nie będzie ciążył na Uczelni niezależnie od tego, czy po stronie studentów powstanie przychód czy nie. W przypadku przekazywania świadczeń dla osób prowadzących działalność gospodarczą ustawodawca nie nałożył bowiem obowiązków płatnika i informacyjnych na podmioty dokonujące tych świadczeń. Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.