Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 86
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 6 listopada 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.599.2026.2.DP

Interpretacja aktualnaStanowisko nieprawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaPrawo do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków na budowę Hali Sportowej, z zastosowaniem Prewspółczynnika Godzinowego.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia części podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki podnoszone na budowę Hali Sportowej, poprzez zastosowanie Prewspółczynnika Godzinowego. Uzupełnili go Państwo pismem z 29 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina (…) (dalej „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Dla celów podatkowych posiada numer NIP: (…). Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.

W strukturze organizacyjnej Gminy występują jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych w tym m.in.: placówki oświatowe, publiczny żłobek oraz gminny ośrodek pomocy społecznej. Mając na uwadze wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE” lub „Trybunał”) z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 (dalej: „wyrok TSUE”) Gmina prowadzi wspólne rozliczenia VAT wraz ze wszystkimi Jednostkami organizacyjnymi. W roku 2024 Gmina rozpoczęła realizację inwestycji (dalej zwana „Inwestycja” lub „Hala”) pod nazwą „(…)”.

W ramach realizowanej inwestycji planuje się: budowę budynku hali sportowej, budowę parkingów – miejsca postojowe zostaną wykonane w ramach istniejącego utwardzenia terenu i parkingu asfaltowego poprzez wykonanie na tej nawierzchni utwardzenia z kostki brukowej na podsypce piaskowo-cementowej, budowę instalacji gazowej wewnętrznej z przyłączem, instalację wodociągową w63 wewnętrzną z przyłączem, instalację kanalizacji sanitarnej ks160PCV wewnętrzną z przyłączem, instalację kanalizacji deszczowej, odprowadzenie wody z dachu na własny teren zielony, instalację telekomunikacyjną z istniejącego na działce słupa projektowanym przyłączem, utwardzony plac na pojemniki przeznaczone do gromadzenia odpadów stałych (3,0 m x 3,0 m), instalację energetyczną z przyłączem – zgodnie z warunkami przyłączenia, utwardzenie terenu.

Obiekt przeznaczony jest do użytkowania przez mieszkańców Gminy, uczniów szkół podstawowych, czy amatorskich drużyn sportowych. Obiekt przystosowany jest do uprawiania różnych dyscyplin sportowych/gier zespołowych – tj. siatkówki, koszykówki, piłki ręcznej czy piłki nożnej. Hala wyposażona jest w widownię (trybuny), zaplecze socjalne (łazienki), szatnie dla zawodników, siłownię, salę fitness oraz zaplecze techniczne (kotłownię).

Zgodnie z postanowieniami umowy z wykonawcą Inwestycji, planowany termin zakończenia inwestycji to IV kwartał 2026 r. Po zakończeniu inwestycji wytworzony środek trwały w postaci Hali będzie służył Gminie do działalności zarówno statutowej – na potrzeby m.in. szkół podstawowych, jak również do działalności gospodarczej. Gmina planuje wynajmować Halę lokalnym klubom sportowym, mieszkańcom oraz innym podmiotom zainteresowanym wynajęciem. Zasady wynajmowania Hali oraz cennik wynajmu zostanie określony Regulaminem, przyjętym przez władze gminy zarządzeniem wójta.

W ujęciu tygodniowym, planowana siatka godzin funkcjonowania Hali przedstawia się następująco: W godzinach 8:00 - 15:00 od poniedziałku do piątku – Hala będzie przeznaczona na działalność statutową realizowaną przez Gminę (na potrzeby szkół lub innych jednostek organizacyjnych Gminy), W godzinach 15:00 - 22:00 od poniedziałku do piątku – Hala będzie przeznaczona na działalność gospodarczą realizowaną przez Gminę, w postaci wynajmu Hali, W godzinach 11:00 - 22:00 w soboty i niedzielę – Hala będzie przeznaczona na działalność gospodarczą realizowaną przez Gminę, w postaci wynajmu Hali.

Przyjmując powyższy grafik funkcjonowania Hali, łącznie w ujęciu tygodnia Hala czynna będzie 92 godzin, w tym 57 godzin na działalność związaną z wynajmem. Wynajem Hali będzie odpłatny, a sprzedaż z tego tytułu Gmina będzie dokumentowała fakturami sprzedaży. Do ceny wynajmu Gmina będzie doliczać właściwą stawkę podatku VAT. Gmina pragnie podkreślić, iż Hala w tym samym czasie (w ciągu tej samej godziny zegarowej) nie może być wykorzystywana jednocześnie do wykonywania działalności opodatkowanej podatkiem VAT oraz działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Oznacza to, że w trakcie danej godziny (w tym samym czasie), Hala będzie wykorzystywana wyłącznie na cele odpłatne (działalność opodatkowana podatkiem VAT) albo wyłącznie na cele nieodpłatne (działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT). W związku z powyższym, Gmina - w celu odliczania podatku VAT naliczonego, w sytuacji, gdy Hala jest wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT - powinna stosować „sposób określenia proporcji” (dalej: prewspółczynnik VAT), o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361; dalej: ustawa o VAT).

Prewspółczynnik VAT może zostać skalkulowany w oparciu o przepisy wykonawcze do ustawy o VAT (tj. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników, Dz. U. z 2021 r. poz. 999; dalej: Rozporządzenie). Po wybudowaniu, Hala będzie zarządzana przez Gminę (urząd Gminy). W latach ubiegłych, urząd Gminy dokonywał wyliczenia prewspółczynnika zgodnie z ww. Rozporządzeniem, a wartość tak wyliczonego prewspółczynnika dla urzędu rokrocznie wynosiła poniżej 10% (np. wartość wyliczonego prewspółczynnika za rok 2024 dla Urzędu Gminy wyniosła 3%.

Według Gminy, w związku z realizacją Inwestycji, skalkulowany w ten sposób prewspółczynnik VAT nie odzwierciedla specyfiki wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności wykonywanej za pomocą Hali. Gmina do celów odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją Inwestycji pragnie, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, zastosować indywidualny wskaźnik proporcji. Dla celów powyższych Gmina wyliczyła wskaźnik proporcji: Prewspółczynnik godzinowy (godz.) - pozwalający na określenie stosunku godzinowego, kiedy Hala służy działalności gospodarczej (wynajem) w stosunku do całości godzin funkcjonowania Hali.

Wartość tak wyliczonego prewspółczynnika wynosi: 57 godzin (godziny przeznaczone pod wynajem) / 92 godzin (łączna liczba godzin funkcjonowania Hali) = 61,96 %, do zastosowania 62 %. Tym samym, Gmina stoi na stanowisku, iż do celów odliczenia podatku VAT od nakładów inwestycyjnych dokumentujących realizację ww. Inwestycji, Gmina ma prawo zastosować indywidualny wskaźnik proporcji (dalej zwany „Prewspółczynnik Godzinowy”), którego wartość wynosi: 62 %. Zdaniem Gminy, stosując wskazany powyżej wzór kalkulacji Prewspółczynnika Godzinowego, Gmina jest w stanie precyzyjnie określić wielkość (zakres) prowadzenia działalności związanej z Halą jako działalność opodatkowaną podatkiem VAT oraz odrębnie jako działalność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wynika to z faktu, iż Gmina jest w stanie precyzyjnie określić dane niezbędne do wyliczenia prewspółczynnika VAT zgodnie z powyżej wskazaną metodologią. Gmina kierując się przesłankami ustawowymi wynikającymi z art. 86 ust. 2b i 2h ustawy o VAT, stoi na stanowisku, że wskazany w niniejszym wniosku sposób określenia proporcji będzie najbardziej reprezentatywny i najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Gminę w tym zakresie działalności i dokonywanych przez nią nabyć. Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Wydatki, o które Gmina pyta we wniosku, stanowią/będą stanowiły wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z Inwestycją pn. „(…)”.

Parkingi w ramach inwestycji będą udostępniane wyłącznie osobom korzystającym lub obsługującym halę sportową. Gmina będzie w stanie przyporządkować bezpośrednio wydatki związane z budową parkingów. Gmina nie jest i nie będzie w stanie przyporządkować bezpośrednio wydatków związanych z parkingami do czynności opodatkowanych VAT, niepodlegających opodatkowaniu oraz zwolnionych z opodatkowania. Gmina nie jest i nie będzie w stanie przyporządkować bezpośrednio wydatków związanych z halą sportową do czynności opodatkowanych VAT, niepodlegających opodatkowaniu oraz zwolnionych z opodatkowania.

Działalność w zakresie udostępnienia Hali sportowej będzie wydzielona w ramach realizowanych zadań przez Gminę. Wydzielenie to polega na określeniu warunków, w tym ceny, korzystania z Hali sportowej (określone w Regulaminie) jak również, ewidencja i opis wydatków bieżących związanych z udostępnieniem Hali sportowej będzie wyodrębniony – rejestr zakupów. Gmina posiada boisko sportowe, boisko Orlik i niepełnowymiarową halę gimnastyczną.

Boiskiem Orlik zarządza Urząd Gminy, boisko sportowe jest przekazane w użyczenie Klubowi Sportowemu a niepełnowymiarową halą gimnastyczną zarządza PSP w A. Dla wyżej wymienionych obiektów, Gmina nie odlicza podatku VAT naliczonego i tym samym nie stosuje prewspółczynnika do odliczeń. Na tym etapie, Gmina nie przewiduje zmiany harmonogramu (siatki godzin) wykorzystania Hali sportowej. Jednocześnie Gmina zaznacza, że przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie jest kwestia ustalenia ostatecznej wartości wyliczenia prewspółczynnika, ale metoda jego wyliczenia. Jak podano we wniosku, na tym etapie, wartość prewspółczynnika kształtuje się na poziome 62%.

W kolejnych latach, może się okazać konieczność zmiany siatki godzin wykorzystania Hali sportowej do działalności opodatkowanej z racji na konieczność dostosowania siatki godzin do pracy szkoły i wykorzystania Hali sportowej przez uczniów w ramach zajęć sportowych (WF). W przypadku takiej sytuacji, Gmina dokona zmian w siatce godzin funkcjonowania Hali sportowej, poprzez zmianę Regulaminu wynajmu Hali, dokona przeliczenia wartości prewspółczynnika, i uwzględni nową wartość prewspółczynnika przy sporządzaniu korekty wieloletniej. Proponowana siatka godzin stanowić będzie przedział czasowy w jakim obiekt będzie przeznaczony do odpłatnej działalności gospodarczej.

Gmina będzie podejmować wszelkie działania, aby w zaproponowanym przedziale czasowym pozyskać jak najwięcej najemców obiektu. Gmina nie planuje różnicowania cen za wynajem Hali sportowej. Poziom cen będzie określony w Regulaminie. Gmina nie planuje stosowania zniżek czy ulg z tytułu wynajmu Hali. Gmina opisała wzór wyliczenia prewspółczynnika godzinowego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.

Wzór ten przedstawia się następująco: Prewspółczynnik godzinowy = tygodniowa liczba godzin przeznaczona pod wynajem / łączna tygodniowa liczba godzin funkcjonowania Hali sportowej Przy czym, zgodnie z planowaną siatką godzin funkcjonowania Hali sportowej określonej w Regulaminie, zakłada się: łączna tygodniowa liczna godzin funkcjonowania hali sportowej = 92 godziny, w tym 57 godzin na działalność związaną z wynajmem, dostępność Hali sportowej będzie przez 52 tygodnie w roku, co oznacza że wartość prewspółczynnika godzinowego wyliczona w ujęciu tygodniowym równa jest wartości prewspółczynnika godzinowego wyliczonego w ujęciu rocznym.

Zdaniem Gminy, sposób obliczenia proporcji wskazany we Wniosku jest bardziej reprezentatywny – bardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Gminę działalności oraz dokonywanych nabyć – ponieważ opiera się na faktycznych danych dotyczących godzin wykorzystywania Hali sportowej do poszczególnych rodzajów działalności. Za powyższym przemawia fakt, iż wskazana metoda pozwala na wyeliminowanie z kalkulacji prewspółczynnika czynników (godzin) niezwiązanych z wykorzystaniem Hali sportowej. Pozwala na możliwie najdokładniejsze ustalenie faktycznego zakresu wykorzystania Hali do działalności gospodarczej, a więc pozostaje w zgodzie z zasadą neutralności podatku VAT.

W związku z regulacją art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli: 1) zapewnia dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do jego części proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz 2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Hala sportowa jest udostępniana przez Gminę wyłącznie na rzecz podmiotów zewnętrznych odpłatnie oraz wewnętrznych nieodpłatnie (tzn. nie jest wykorzystywana w żadnym innym celu). Konstrukcja wyliczenia prewspółczynnika przyjęta w Rozporządzeniu z uwagi na zbyt ogólny charakter nie uwzględnia takich czynników jak: różnorodność i wielość czynności, które mogą być realizowane przez daną jednostkę organizacyjną, związek tych poszczególnych czynności ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu oraz związek i możliwość przypisania do tych czynności poszczególnych wydatków.

Metoda ta kalkulowana jest na podstawie udziału obrotu z działalności gospodarczej jednostki budżetowej w całości dochodów wykonanych jednostki budżetowej. W związku z powyższym, wskazana metoda uwzględnia wszystkie dochody zrealizowane przez jednostkę budżetową ze wszystkich segmentów działalności tej jednostki, podczas gdy rodzajowo część z nich może nie mieć żadnego związku z Halą sportową. Zatem, część uwzględnianych dochodów we wskazanej metodzie nie jest generowana poprzez wykorzystanie Hali, ale w drodze zupełnie innych czynności.

Dlatego też, zastosowanie prewspółczynnika wynikającego z Rozporządzenia w odniesieniu do ponoszonych przez Gminę wydatków inwestycyjnych związanych z Inwestycją, doprowadziłoby do zaburzenia zakresu prawa do odliczenia, gdyż nie zapewnia dokonania odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Spowodowane jest to faktem, iż wskazana metoda uwzględnia szerszy zakres działalności Gminy (jednostki), w tym również inne aspekty, które nie mają wpływu na jej działalność związaną z Halą sportową.

Jak już zostało wskazane, metodą najdokładniej odzwierciedlającą zakres wykorzystania Hali sportowej na cele działalności gospodarczej (podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT) oraz na cele inne (tj. wewnętrzne) jest metoda zaproponowana przez Gminę we Wniosku, tj. metoda opierająca się na rzeczywistych danych dotyczących liczby godzin, w których Hala zgodnie z Regulaminem i Zarządzeniem jest/będzie wykorzystywana wyłącznie przez: Gminę i jednostki organizacyjne Gminy, (nieodpłatne udostępnianie Hali) oraz podmioty zewnętrzne (odpłatne udostępnianie Hali).

Zatem, najdokładniejsze i najbardziej wiarygodne określenie zakresu wykorzystania Hali sportowej do różnych czynności może być dokonane za pomocą danych wskazanych powyżej. Jest to dokładniejsza metoda wskazania stopnia wykorzystania Hali, niż metoda opierająca się na dochodach jednostki budżetowej, która zawiera dane niemające związku (lub mające daleki związek) z Halą. Wskazana metoda oparta jest na mierzalnych, konkretnych i dających się ustalić kryteriach. W związku z tym, jest najbardziej reprezentatywna i najbardziej odpowiada specyfice działalności Gminy związanej z funkcjonowaniem Hali sportowej.

Jednocześnie, Gmina zaznacza, iż przy wyborze metody wyliczenia prewspółczynnika, Gmina kierowała się praktyką stosowaną przez inne jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wykorzystania infrastruktury sportowej do działalności mieszanej (działalności niepodlegającej opodatkowaniu i działalności podlegającej opodatkowaniu).

W celu potwierdzenia zasadności takiej praktyki wyliczenia prewspółczynnika dokonano również przeglądu orzecznictwa sądów administracyjnych przyznających rację podatnikom (jednostkom samorządu terytorialnego) do zastosowania prewspółczynnika godzinowego dla działalności mieszanej związanej z wykorzystaniem infrastruktury sportowej, w tym m.in.: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. I FSK 140/21, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. I FSK 231/22, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. I FSK 1682/21, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. I FSK 1683/21, oraz stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w analogicznej sprawie z dnia 15 czerwca br. sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.506.2024.13.ŻR.

Pytanie

Czy w związku z realizacją Inwestycji, Gminie przysługuje prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki podnoszone na realizację Inwestycji, poprzez zastosowanie Prewspółczynnika Godzinowego?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina jest uprawniona do odliczania podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji. [Hala sportowa] jest wykorzystywana zarówno do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem przy zastosowaniu Prewspółczynnika Godzinowego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 tej ustawy. W myśl przywołanej regulacji, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W rozpatrywanej sprawie wykonywane przez Gminę odpłatne usługi udostępniania Hali na rzecz podmiotów zewnętrznych niewątpliwie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W odniesieniu do tych czynności Gmina nie działała jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie może skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W analizowanym przypadku Gmina występuje w roli podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, a wskazane czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podsumowując, Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego dotyczącego wydatków poniesionych w związku z realizacją Inwestycji, gdyż Hala - które powstanie w ramach Inwestycji - jest wykorzystywana przez Gminę do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, polegających na odpłatnym udostępnianiu Hali na rzecz podmiotów zewnętrznych.

Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o VAT - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2 tej regulacji, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”.

A zatem, zgodnie z przepisem art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, jeżeli podatnik: 1. dokonuje nabycia towarów lub usług, które są wykorzystywane w celu prowadzonej działalności gospodarczej, jak również do celów innych niż działalność gospodarcza (w celu wykonywania czynności pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT) oraz 2. przypisanie nabytych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe w celu odliczenia podatku VAT naliczonego od dokonanych zakupów podatnik powinien zastosować prewspółczynnik VAT.

Dodatkowo, z uwagi na fakt, iż Gmina udostępnia Halę również nieodpłatnie na rzecz jednostek organizacyjnych Gminy, w tym głównie na rzecz uczniów w ramach zajęć lekcyjnych, w celu odliczania podatku VAT naliczonego Gmina powinna stosować prewspółczynnik VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, sposób określenia proporcji (prewspółczynnika VAT) powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Zgodnie z art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli: 1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz 2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o VAT - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

W związku z powyższym, właściwie skalkulowany prewspółczynnik VAT powinien zagwarantować podatnikowi odliczenie podatku VAT naliczonego proporcjonalnie do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz adekwatnie odzwierciedlić wysokość wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza.

W myśl art. 86 ust. 2c ustawy o VAT, przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane: 1. średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością; 2. średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością; 3. roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza; 4. średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Wartym podkreślenia jest fakt, że przewidziane przez Ustawodawcę możliwe do wykorzystania sposoby kalkulacji prewspółczynnika VAT nie są katalogiem zamkniętym. Ustawodawca wskazuje wyłącznie na przykładowe metodologie kalkulacji prewspółczynnika VAT, pozostawiając podatnikowi wybór najbardziej odpowiedniej w danych okolicznościach metodologii.

To podatnik bowiem, znając najlepiej specyfikę prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, posiada odpowiednią wiedzę i dane niezbędne do obliczenia prewspółczynnika VAT, który spełnia wymagania określone w art. 86 ust. 2a i 2b ustawy o VAT, tj. najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. W szczególności, w wyroku z 26 czerwca 2018 r. (sygn.

I FSK 219/18) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: „Całokształt przepisów ustawy o VAT poświęconych określaniu proporcji odliczenia w przypadku wykonywania działalności o charakterze mieszanym wskazuje, że ustawodawca - mając na względzie różnorodność czynności dokonywanych przez podatnika - nie narzuca w tym względzie jakichkolwiek rozwiązań czy schematów, których stosowanie miałoby być obligatoryjne. Nawet tam, gdzie ustawodawca dopuszcza możliwość ustalenia konkretnego wzoru w drodze rozporządzenia, podatnikowi pozostawiono swobodę i możliwość rozliczenia podatku według proporcji bardziej reprezentatywnej dla prowadzonej przez niego działalności i dokonywanych nabyć.

Innymi słowy, wybór metody kalkulacji został pozostawiony podatnikowi (...) Cechy konstrukcyjne systemu VAT uzasadniają więc wykładnię ww. przepisów dopuszczającą możliwość określenia proporcji odliczenia w odniesieniu do konkretnego rodzaju działalności wykonywanej przez Gminę.

Podejście takie uwzględnia złożoną strukturę działań realizowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego i urzeczywistnia uprawnienie podatnika do wyboru metody najbardziej reprezentatywnej, pozwalając na poszukiwanie klucza odpowiadającego specyfice realizowanej działalności i dokonywanych nabyć, a w rezultacie na odliczenie podatku w proporcji możliwie najbardziej odpowiadającej związkowi zakupów z działalnością opodatkowaną”.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, zaprezentowana w opisie stanu faktycznego metodologia kalkulacji prewspółczynnika VAT (Prewspółczynnika Godzinowego) jest metodologią najbardziej odpowiadającą specyfice wykonywanej przez Gminę działalności za pomocą Hali oraz dokonywanych przez Gminę nabyć towarów i usług związanych z tą działalnością.

Wskazana metodologia jest najbardziej miarodajna, ponieważ opiera się na rzeczywistych danych dotyczących liczby godzin, w których Hala zgodnie z Regulaminem będzie wykorzystywana wyłącznie przez Gminę i jednostki organizacyjne Gminy, w tym głównie przez uczniów w ramach zajęć lekcyjnych (nieodpłatne udostępnianie obiektu Hali) oraz podmioty zewnętrzne (odpłatne udostępnianie obiektu Hali).

Tym samym omawiana metodologia wyraźnie różnicuje działalność publicznoprawną Gminy oraz działalność gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a więc gwarantuje: 1. dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz 2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza.

W związku z powyższym, Gmina stoi na stanowisku, że wskazana metodologia jest najwłaściwsza do dokonywania odliczeń podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji, ponieważ najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności Gminy związanej z Halą oraz dokonywanych nabyć. W zakresie zaproponowanej metodologii wyliczenia prewspółczynnika VAT (Prewspółczynnik Godzinowy) dopuszczalność wykorzystania metody czasowej wynika wprost z przepisów ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c pkt 2) oraz art. 86 ust. 2c pkt 4) ustawy o VAT, przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane: średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą.

Podobne stanowisko zostało przedstawione w wyrokach: NSA z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 863/20, NSA z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 498/18, NSA z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18, NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 2094/18, NSA z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1491/18, NSA z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I FSK 1784/19. Dodatkowo, zdaniem Gminy, omawiana metodologia jest najbardziej reprezentatywna i precyzyjnie odzwierciedla poziom faktycznego wykorzystania Hali do danego rodzaju działalności, bowiem opiera się na precyzyjnie określonej liczbie godzin, w których Hala będzie udostępniana wyłącznie nieodpłatnie, jak i liczbie godzin, w których wstęp na Halę będzie odpłatny.

Gmina pragnie również zauważyć, iż prewspółczynnik VAT kalkulowany w oparciu o metodologię zgodną z kryterium czasowym, znajduje aprobatę w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) - przykładowo w wyroku z dnia 14 lutego 2024 r. (sygn.

I FSK 140/21), NSA stwierdził: „W świetle sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego spór w sprawie sprowadza się do kwestii czy na podstawie art. 86 ust. 2h oraz art. 86 ust. 2a i 2b ustawy o VAT Gmina ma prawo dokonać odliczenia kwoty podatku naliczonego, związanego z działalnością w ramach zadań własnych i komercyjnych, prowadzoną w sali gimnastycznej, stosując własną metodę kalkulacji prewspółczynnika, opartą o stosunek liczby godzin, w jakich sala wykorzystywana jest do czynności opodatkowanych w ogólnej liczbie godzin, w jakich sala gimnastyczna wykorzystywana jest do czynności opodatkowanych i pozostających poza zakresem opodatkowania, a więc sposób inny, niż wymieniony w rozporządzeniu.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy organ interpretacyjny uznał, że sposób ustalenia proporcji odliczenia podatku naliczonego wynikający z rozporządzenia jest najbardziej reprezentatywny dla Gminy, natomiast ona sama, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, zaproponowała zastosowanie metody opartej na faktycznym udziale godzinowym, w jakim sala gimnastyczna będzie odpłatnie udostępniana, jako najbardziej reprezentatywnej”.

I dalej: „Zdaniem Sądu pierwszej instancji Skarżącej przysługuje prawo do odliczenia części podatku naliczonego związanego z opodatkowaną działalnością gospodarczą z zastosowaniem własnej metody kalkulacji prewspółczynnika, opartej o stosunek liczby godzin, w jakich sala gimnastyczna wykorzystywana jest do czynności opodatkowanych w ogólnej liczbie godzin, w jakich sala gimnastyczna wykorzystywana jest do czynności opodatkowanych i pozostających poza zakresem opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku WSA.

Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwały ani zarzuty skargi kasacyjnej o charakterze materialnoprawnym, które zmierzały do podważenia argumentacji Sądu pierwszej instancji dotyczącej prawidłowości ustalenia proporcji (tzw. prewspółczynnika) odliczenia podatku naliczonego, ani zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18 oraz w licznych wyrokach do niego się odnoszących (np. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 715/18, sygn. akt I FSK 794/18, sygn. akt I FSK 795/18, sygn. akt I FSK 1448/18, sygn. akt I FSK 1532/18; z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 1662/18, sygn. akt I FSK 444/18; z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 701/18; z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 1971/18; z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1015/19; z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 1609/17 czy z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 315/23)”.

Do podobnych konkluzji doszedł NSA w wyroku z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt I FSK 863/20), w którym NSA stwierdził, iż: „zasadne jest stanowisko Gminy, że w przedstawionym stanie faktycznym zasadne będzie odstąpienie od stosowania sposobu określenia proporcji wskazanego w przepisach Rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. Proponowana przez Gminę metoda uwzględnia specyfikę działalności, o której mowa w art. 86 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług.

Z zaproponowanego przez Gminę klucza wynika bowiem, że Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu wydatków związanych z infrastrukturą w oparciu o sposób określenia proporcji za pomocą rzeczywistego prewspółczynnika opartego o liczbę godzin, odpłatnego i nieodpłatnego udostępniania basenu, wobec czego istnieje obiektywna możliwość dokładnego ustalenia rzeczywistego stopnia wykorzystywania basenu krytego do działalności gospodarczej w oparciu o tzw. faktyczny udział godzinowy. W czasie, gdy basen kryty nie będzie udostępniany, nie będzie służył żadnej działalności (ani odpłatnej ani nieodpłatnej).

Faktyczny udział godzinowy odzwierciedlający stopień wykorzystywania basenu krytego do działalności gospodarczej przedstawia ułamek, w którym licznikiem jest liczba godzin, w których wstęp na basen kryty był odpłatny, zaś mianownikiem jest suma godzin, w których był rzeczywiście odpłatnie udostępniany oraz tych, w których był rzeczywiście nieodpłatnie udostępniony. Wskazany we wniosku sposób obliczenia proporcji obiektywnie będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na inne cele”.

Powyższe zostało potwierdzone również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. w wyroku z: 14 marca 2023 r. (sygn. akt I FSK 1784/19), 13 września 2022 r. (sygn. akt I FSK 843/19), 3 lutego 2021 r. (sygn. akt I FSK 450/19), 17 grudnia 2020 r. (sygn. akt I FSK 2221/18).

Wskazane stanowisko znajduje potwierdzenie również w orzeczeniach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - przykładowo: w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 maja 2023 r. (sygn. akt I SA/Po 145/23), w którym sąd stwierdził, iż: „w świetle obowiązujących przepisów zasadne i pożądane jest aby podatnik (w niniejszym przypadku jednostka budżetowa Powiatu) mógł zastosować różne sposoby określenia proporcji, dla różnych rodzajów prowadzonych działalności, w zależności od stopnia (zakresu) powiązania tych różnych rodzajów działalności z działalnością opodatkowaną VAT.

Tak więc ilość (zakres) wykonywania w ramach danej działalności czynności wypełniających znamiona »działalności gospodarczej« (w rozumieniu VAT) powinna być elementem decydującym o możliwości zastosowania wobec danej działalności indywidualnego prewspółczynnika. Zaproponowaną metodę odliczenia, jak wskazał Powiat należy uznać, za sposób określenia proporcji optymalny dla potrzeb rozliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami inwestycyjnymi i wydatkami bieżącymi dotyczącymi działalności hali (jest to sposób odliczenia najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć).

W ocenie Sądu, opisana metoda zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do tej części kwoty podatku naliczonego, która przypada na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą, do czego nawiązuje przepis art. 86 ust. 2b u.p.t.u.

Tym samym należało uznać, że skarżąca wykazała, iż kryterium liczby godzin, w których hala jest faktycznie wykorzystywana jest metodą najbardziej reprezentatywną i precyzyjnie odzwierciedlającą poziom faktycznego wykorzystania obiektu do danego rodzaju działalności”; w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 stycznia 2022 r. (sygn. I SA/Gd 1071/21), w którym WSA stwierdził, iż: „prewspółczynnik godzinowy, w klarowny sposób wskaże, w jakim stopniu Hala Sportowa rzeczywiście wykorzystywana jest na cele komercyjne.

Co kluczowe, z punktu widzenia wymogów ustawowych metoda ta pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi w tym obszarze. Wartości, które brane są pod uwagę w ustalaniu proporcji mają charakter mierzalny, są możliwe do weryfikowania i w obiektywny sposób odzwierciedlają strukturę wykorzystania infrastruktury […]. Sąd nie dopatruje się błędu w zakresie wyboru przyjętej przez Stronę metodologii. W oparciu o przedstawione przez Skarżącą sposoby dokonywania wyliczeń możliwe jest bowiem uzyskanie efektu odpowiadającego specyfice prowadzonej działalności.

W szczególności Strona jest w stanie obliczyć procentowo udział czasu odpowiadającego czynnościom opodatkowanym w całkowitym czasie wykorzystywania Hali Sportowej. Z tych względów zaproponowany przez Stronę współczynnik czasowy należy uznać za prawidłowy [...] prewspółczynnik zaproponowany przez Skarżącą opiera się na jednoznacznych i jasnych kryteriach stosunku liczby godzin, w jakich Hala Sportowa wykorzystywana będzie do czynności opodatkowanych w ogólnej liczbie godzin, a w jakich wykorzystywana będzie do czynności opodatkowanych i pozostających poza zakresem opodatkowania.

Co kluczowe z punktu widzenia wymogów ustawowych, metoda ta pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi w tym obszarze. Co zasługuje na uwagę to Gmina takie proporcje wskazała.

Tym samym należało uznać, że Gmina wykazała, że kryterium liczby godzin wykorzystania Hali Sportowej do celów działalności opodatkowanej w liczbie godzin, w których jest ona wykorzystywana ogółem jest metodą najbardziej reprezentatywną i precyzyjnie odzwierciedlającą poziom faktycznego wykorzystania obiektu sportowego do danego rodzaju działalności. [...] Umożliwienie podatnikowi wyboru prewspółczynnika opiera się na tym, że to właśnie podatnik, najlepiej jest zorientowany w specyfice prowadzonej przez siebie działalności, zna jej uwarunkowania, determinujące dobór sposobu określenia proporcji uwzględniającego specyfikę działalności i dokonywanych nabyć.

Jeżeli natomiast organ w interpretacji indywidualnej uważa inaczej, powinien podać racjonalne, rzeczowe powody swojego stanowiska [...] natomiast wykładni przytoczonych przepisów ustawy o VAT oraz rozporządzenia MF należy dokonywać przede wszystkim przy uwzględnieniu celu i funkcji przedmiotowych regulacji, które muszą uwzględniać istotę i podstawowe cechy podatku VAT”. Dodatkowo, zdaniem Gminy, zastosowanie w analizowanej sprawie innych metodologii kalkulacji prewspółczynnika VAT (a w szczególności metodologii wskazanej w Rozporządzeniu) byłoby niemiarodajne i sprzeczne z zasadą neutralności podatku VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Wypełnieniem wskazanej delegacji są przepisy Rozporządzenia, które określają metodologię kalkulacji prewspółczynnika VAT m.in. dla jednostek organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego. Metodologie wskazane w Rozporządzeniu są pewnym uproszczeniem, które mogą mieć zastosowanie w sytuacji, gdy podatnik nie dysponuje bardziej obiektywnym sposobem kalkulacji prewspółczynnika VAT.

Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22 tej regulacji, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Celem Ustawodawcy było zatem pozostawienie podatnikowi możliwości doboru sposobu kalkulacji prewspółczynnika VAT najlepiej odzwierciedlającego specyfikę prowadzonej przez niego aktywności, to jest wydzielenie wydatków przypadających na działalność gospodarczą i czynności pozostające poza jej zakresem oraz zapewnienie możliwości odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego proporcjonalnie przypadającej na czynności opodatkowane. W odniesieniu do analizowanego stanu faktycznego należy zauważyć, że Regulamin będzie stanowił jasny podział liczby godzin oraz dni udostępniania Hali dla podmiotów wewnętrznych oraz zewnętrznych.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony sposób kalkulacji prewspółczynnika VAT najbardziej precyzyjnie określa rzeczywiste wykorzystanie Hali do poszczególnych rodzajów prowadzonej przez Gminę działalności. W konsekwencji, w opinii Wnioskodawcy, zaproponowany przez Ministra Finansów sposób określenia proporcji właściwy dla jednostki budżetowej nie odzwierciedla obiektywnie specyfiki działalności Gminy, związanej z udostępnianiem Hali, w związku z czym nie powinien być stosowany dla wydatków związanych z realizacją przez Gminę Inwestycji.

Dodatkowo, Gmina pragnie podkreślić, iż z jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż nie ma przeszkód prawnych, aby w odniesieniu do wydatków na konkretną działalność gospodarczą prowadzoną przez daną gminę, jako podatnika VAT, stosować odrębnie wyliczony prewspółczynnik VAT, jeśli będzie on stanowił bardziej reprezentatywny w danym przypadku sposób określenia owej proporcji. Co istotne.

Rozporządzenie w żaden sposób nie wyklucza tego, aby w sytuacji, gdy jednostka organizacyjna prowadzi różne formy aktywności gospodarczej, dla każdej z nich ustalić stosowny podatek VAT naliczony podlegający odliczeniu w oparciu o indywidualny wzór dla tej działalności, najbardziej odpowiadający jej specyfice i dokonywanych zakupów. Nawet tam, gdzie ustawodawca dopuścił możliwość ustalenia konkretnego wzoru w drodze Rozporządzenia, podatnikowi pozostawiono swobodę i możliwość rozliczenia podatku VAT według proporcji bardziej reprezentatywnej dla prowadzonej przez niego działalności i dokonywanych nabyć.

Powyższe potwierdza m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2020 r. (sygn. akt I FSK 1496/18) oraz z 16 lipca 2020 r. (sygn. akt I FSK 153/19). Reasumując, analiza przepisów prawa podatkowego jak również przytoczone bogate orzecznictwo sądów administracyjnych utwierdza Wnioskodawcę, iż Gmina będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w trakcie realizacji Inwestycji (która w części jest wykorzystywana zarówno do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem) przy zastosowaniu prewspółczynnika VAT (Prewspółczynnika Godzinowego).

Potwierdzeniem, stanowiska Wnioskodawcy jest również stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w analogicznej sprawie z dnia 15 czerwca br. sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.506.2024.13.ŻR.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej ustawą: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy: towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT. Art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności: inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału jest charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne. Rolę gminy określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.). Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności, zadania własne obejmują sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych. Gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że: spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli przypisania konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane. Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT. Regulacje dotyczące częściowego odliczenia podatku naliczonego zawarte są m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.

Art. 86 ust. 2a ustawy: W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”.

Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Art. 86 ust. 2b ustawy: Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli: 1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz 2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Art. 86 ust. 2c ustawy: Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane: 1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością; 2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością; 3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza; 4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Art. 86 ust. 2d ustawy: W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy. Art. 86 ust. 2g ustawy: Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Art. 86 ust. 2h ustawy: W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Art. 86 ust. 22 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze. § 2 pkt 8 rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to: a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, b) jednostkę budżetową, c) zakład budżetowy. § 3 ust. 1 rozporządzenia: W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Dla jednostek samorządu terytorialnego takich jak gmina nie ustala się jednego sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika) dla całej jednostki (gminy) jako osoby prawnej, tylko odrębne sposoby (prewspółczynniki) dla poszczególnych jej jednostek organizacyjnych. § 3 ust. 2 rozporządzenia: Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru: X = A x 100/DUJST gdzie poszczególne symbole oznaczają: X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej, A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej, DUJST - dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. § 2 pkt 4 rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie - rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie: a) dokonywanych przez podatników: ‒ odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju, ‒ odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, ‒ eksportu towarów, ‒ wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju. § 2 pkt 9 rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego – rozumie się przez to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o: a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b–d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych, b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy, c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego, d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego, e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego, f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego, g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy. § 3 ust. 5 rozporządzenia: Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu: 1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego – używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności; 2) transakcji dotyczących: a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych, b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Art. 86 ust. 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien stosować uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.

W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik) oraz – w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych od podatku – w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. W 2024 r. rozpoczęli Państwo realizację inwestycji pn. „(…)”.

W jej ramach planują Państwo budowę hali sportowej i parkingu wraz z odpowiednią infrastrukturą i utwardzeniem terenu. Przeznaczeniem obiektu jest użytkowanie przez mieszkańców Gminy, uczniów szkół podstawowych, czy amatorskich drużyn sportowych. Obiekt przystosowany jest do uprawiania różnych dyscyplin sportowych/gier zespołowych – tj. siatkówki, koszykówki, piłki ręcznej czy piłki nożnej. Hala wyposażona jest w widownię (trybuny), łazienki, szatnie dla zawodników, siłownię, salę fitness oraz kotłownię. Po zakończeniu inwestycji Hala sportowa będzie służyła Państwu do działalności statutowej – na potrzeby m.in. szkół podstawowych – i do działalności gospodarczej.

Planują Państwo udostępniać Halę lokalnym klubom sportowym, mieszkańcom oraz innym podmiotom zainteresowanym wynajęciem. Wynajem Hali będzie odpłatny, a sprzedaż z tego tytułu będą Państwo dokumentować fakturami sprzedaży. Do ceny wynajmu będą Państwo doliczać właściwą stawkę podatku VAT.

W ujęciu tygodniowym, planowana siatka godzin funkcjonowania Hali przedstawia się następująco: W godzinach 8:00 - 15:00 od poniedziałku do piątku – Hala będzie przeznaczona na działalność statutową realizowaną przez Gminę (na potrzeby szkół lub innych jednostek organizacyjnych Gminy), W godzinach 15:00 - 22:00 od poniedziałku do piątku – Hala będzie przeznaczona na działalność gospodarczą realizowaną przez Gminę, w postaci wynajmu Hali, W godzinach 11:00 - 22:00 w soboty i niedzielę – Hala będzie przeznaczona na działalność gospodarczą realizowaną przez Gminę, w postaci wynajmu Hali.

Przyjmując powyższy grafik funkcjonowania Hali, łącznie w ujęciu tygodnia Hala czynna będzie 92 godzin, w tym 57 godzin na działalność związaną z wynajmem. Aby odliczyć podatek naliczony od nakładów inwestycyjnych na budowę Hali, zamierzają Państwo stosować Prewspółczynnik Godzinowy, pozwalający na określenie stosunku godzinowego, kiedy Hala służy działalności gospodarczej (wynajem) w stosunku do całości godzin funkcjonowania Hali. Wartość tak wyliczonego prewspółczynnika wynosi: 57 godzin (godziny przeznaczone pod wynajem) / 92 godziny (łączna liczba godzin funkcjonowania Hali) = 61,96%, do zastosowania 62%.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia części podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki podnoszone na realizację Inwestycji, poprzez zastosowanie Prewspółczynnika Godzinowego. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT. W analizowanej sprawie będą Państwo wykorzystywać Halę sportową do czynności opodatkowanych i do czynności niepodlegających opodatkowaniu.

W konsekwencji, w związku z wykorzystywaniem nabywanych towarów i usług do działalności gospodarczej (opodatkowanej podatkiem VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług – jedynie w zakresie, w jakim te towary i usługi będą służyć Państwu do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Będą zatem Państwo zobowiązani do wydzielenia podatku naliczonego przy zastosowaniu proporcji umożliwiającej odliczenie podatku naliczonego w prawidłowej wysokości w odniesieniu do nabywanych towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a-2h ustawy. Będą one miały zastosowanie wyłącznie do sytuacji – jak ma to miejsce w Państwa sprawie – w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane będą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej (opodatkowanej VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

W takich okolicznościach kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Z uwagi na różnorodność i bogactwo życia gospodarczego wybór sposobu, według którego dokonuje się tego proporcjonalnego przypisania, należy do podatnika. Przepisy ustawowe wymagają jedynie, aby odpowiadał on najbardziej specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Będzie to spełnione, jeśli sposób ten: zapewni odliczenie podatku naliczonego wyłącznie w części przypadającej na działalność gospodarczą (co do zasady dotyczącej czynności opodatkowanych VAT) oraz obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na cele inne (z wyjątkiem celów prywatnych) – gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe. Podatnik zobowiązany jest do wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności gospodarczej.

Zastosowane przez podatnika metody, czy też sposoby, na podstawie których dokona on wydzielenia odpowiedniej kwoty podatku naliczonego, muszą odpowiadać wartościom faktycznym i rzeczywistym. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część podatku naliczonego związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana jest dla potrzeb innych niż prowadzona działalność gospodarcza, spoczywa zawsze na podatniku. Podatnicy, do których kierowane jest rozporządzenie, mogą zastosować inny sposób określenia proporcji niż wskazują przepisy – ale tylko w sytuacji, gdy wybrany sposób jest bardziej reprezentatywny.

Możliwość ta wynika z art. 86 ust. 2h ustawy i nie oznacza dowolności w odliczeniu, gdyż zaproponowana metoda ustalenia prewspółczynnika musi odpowiadać kryteriom przewidzianym w art. 86a ust. 2a-2b ustawy. Z treści wniosku wynika, że do wydatków związanych z budową Hali sportowej zamierzają Państwo stosować inny niż wskazany w rozporządzeniu sposób określenia proporcji. Prewspółczynnik ten obliczany będzie jako stosunek liczby godzin, gdy Hala jest przeznaczona pod wynajem, i łącznej liczby godzin funkcjonowania Hali w ujęciu tygodniowym. Jak Państwo wskazali we wniosku, Hala będzie zarządzana przez Gminę (Urząd Gminy).

W latach ubiegłych wartość prewspółczynnika wyliczonego dla Urzędu Gminy zgodnie z rozporządzeniem rokrocznie wynosiła poniżej 10% (np. za rok 2024 prewspółczynnik Urzędu Gminy wyniósł 3%). W Państwa ocenie, skalkulowany w ten sposób prewspółczynnik VAT nie odzwierciedla specyfiki działalności, którą będą Państwo wykonywać za pomocą Hali sportowej.

Konstrukcja wyliczenia prewspółczynnika przyjęta w Rozporządzeniu z uwagi na zbyt ogólny charakter nie uwzględnia takich czynników jak różnorodność i wielość czynności, które mogą być realizowane przez daną jednostkę organizacyjną, związek tych poszczególnych czynności ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu oraz związek i możliwość przypisania do tych czynności poszczególnych wydatków. Metoda ta kalkulowana jest na podstawie udziału obrotu z działalności gospodarczej jednostki budżetowej w całości dochodów wykonanych jednostki budżetowej.

W związku z powyższym, wskazana metoda uwzględnia wszystkie dochody zrealizowane przez jednostkę budżetową ze wszystkich segmentów działalności tej jednostki, podczas gdy rodzajowo część z nich może nie mieć żadnego związku z Halą sportową. Zatem, część uwzględnianych dochodów we wskazanej metodzie nie jest generowana poprzez wykorzystanie Hali, ale w drodze zupełnie innych czynności.

Państwa zdaniem, sposób obliczenia proporcji wskazany we Wniosku jest bardziej reprezentatywny – będzie bardziej odpowiadał specyfice wykonywanej przez Państwa działalności oraz dokonywanych nabyć - ponieważ opiera się na faktycznych danych dotyczących godzin wykorzystywania Hali sportowej do poszczególnych rodzajów działalności. Oceniają Państwo, że przemawia za tym fakt, iż wskazana metoda pozwala na wyeliminowanie z kalkulacji prewspółczynnika czynników (godzin) niezwiązanych z wykorzystaniem Hali sportowej. Pozwala na możliwie najdokładniejsze ustalenie faktycznego zakresu wykorzystania Hali do działalności gospodarczej, a więc pozostaje w zgodzie z zasadą neutralności podatku VAT.

Podkreślają Państwo, że wybrana metoda oparta jest na mierzalnych, konkretnych i dających się ustalić kryteriach. W związku z tym, jest najbardziej reprezentatywna i najbardziej odpowiada specyfice działalności Gminy związanej z funkcjonowaniem Hali sportowej. Nie sposób zgodzić się z zaprezentowanym przez Państwa sposobem odliczenia części podatku naliczonego związanej z nakładami na realizację inwestycji. Nie wykazali Państwo, że Prewspółczynnik Godzinowy będzie najbardziej odpowiadał specyfice wykonywanej przez Państwa działalności. Nie można go uznać za bardziej reprezentatywny niż ten wskazany w rozporządzeniu.

Gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego, należą do podatników, dla których sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej został wskazany w rozporządzeniu. Zasadą jest – w odniesieniu do takich podatników jak Państwo – stosowanie proporcji według sposobów wymienionych w § 3 rozporządzenia, a wyjątkiem – wobec stwierdzenia, że pozwala na to specyfika wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć – zastosowanie innego, bardziej reprezentatywnego sposobu określenia proporcji.

Metody obliczania proporcji przewidziane w rozporządzeniu opracowane zostały z uwzględnieniem specyfiki działalności gmin i mają charakter wzorcowy, stanowiąc punkt wyjścia przy obliczaniu prewspółczynnika. W sytuacji, gdy podatnik chce stosować inny sposób obliczenia proporcji, proponowany prewspółczynnik musi być bardziej reprezentatywny niż sposób wskazany w rozporządzeniu. Proponowany przez Państwa prewspółczynnik odnosi się wyłącznie do realizowanej inwestycji – Hali sportowej. Natomiast – w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia – w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jej jednostek organizacyjnych.

Rozporządzenie nie przewiduje, w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, aby rozliczać oddzielnie poszczególne środki trwałe (obiekty) będące w zasobach Gminy, jak również samodzielnie rozliczać wszystkie działalności prowadzone przez Gminę. Proporcja ustalana jest odrębnie dla urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego, odrębnie dla jednostki budżetowej oraz odrębnie dla samorządowego zakładu budżetowego. Tym samym, proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy powinni Państwo obliczyć, zgodnie z ww. przepisami rozporządzenia, dla Urzędu Gminy jako całości. Jednostki organizacyjne, powoływane są – co do zasady – do realizacji określonych zadań jst.

Zatem zasada z rozporządzenia, aby w przypadku jednostek samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustalać odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jst, wywodzi się wprost z reguły wynikającej z art. 86 ust. 2a ustawy, aby sposób określenia proporcji najbardziej odpowiadał specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Analizując specyfikę Państwa działalności prowadzonej poprzez Urząd Gminy należy mieć na uwadze całą działalność tej jednostki, a nie rozpatrywaną odrębnie działalność każdego obiektu wykorzystywanego do prowadzenia tej działalności, znajdującego się w zarządzie Urzędu Gminy.

Ani przepisy ustawy, ani rozporządzenia w sprawie sposobu określania proporcji, nie przewidują możliwości odrębnego liczenia prewspółczynnika w odniesieniu do różnych obszarów czy zakresów działalności w obrębie tej samej jednostki organizacyjnej Gminy. Każda jednostka organizacyjna jst powinna rozliczać podatek naliczony według jednego ustalonego dla swojej działalności prewspółczynnika. Natomiast postępowanie proponowane przez Państwa doprowadziłoby do sytuacji, w której w ramach jednostki samorządu terytorialnego – oprócz proporcji określonej dla poszczególnych jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – funkcjonowałyby inne sposoby określenia proporcji.

Nie jest do zaakceptowania pogląd, żeby w ramach jednej jednostki organizacyjnej Gminy (np. jednostki budżetowej czy właśnie Urzędu Gminy) w odniesieniu do różnych obiektów administrowanych przez tę jednostkę i nabyć dokonywanych przez nią w związku z tymi odrębnymi obiektami, które wpisują się w określoną specyfikę działalności tej jednostki, istniały odrębne sposoby określenia proporcji. We wniosku wskazali Państwo, że przyjęta w rozporządzeniu konstrukcja prewspółczynnika nie uwzględnia takich czynników jak – w szczególności – różnorodność i wielość czynności, które mogą być realizowane przez daną jednostkę organizacyjną.

Określając inną proporcję niż wskazana w rozporządzeniu, powinni Państwo stosować zasady ogólne zawarte w ustawie. Z art. 86 ust. 2a ustawy wynika, że sposób określenia proporcji powinien w szczególności odpowiadać specyfice prowadzonej przez podatnika działalności. Hala sportowa nie jest jedynym obiektem przeznaczonym do uprawiania sportów/gier, jaki Państwo posiadają. Dodatkowo Hala sportowa nie będzie jedynym taki obiektem w zarządzie Urzędu Gminy – kolejnym obiektem jest boisko Orlik. Z Państwa wniosku nie wynika, dlaczego te dwa obiekty nie są przez Państwa traktowane jako składowe jednego rodzaju działalności.

Nie można uznać, że działalność Hali sportowej jest wydzielona z Państwa działalności tylko dlatego, że ustalą Państwo ceny za korzystanie z tego obiektu i jego regulamin, a także będą Państwo ewidencjonować i opisywać wydatki z nim związane. Ewidencjonowanie i opisywanie wydatków nie dotyczy tylko wybranych obiektów. Jednostki samorządu terytorialnego są częścią sektora finansów publicznych i podlegają kontroli odpowiednich organów w zakresie swojej gospodarki finansowej. Analizując proponowany przez Państwa Prewspółczynnik Godzinowy należy również zauważyć, że obejmuje on tylko planowany sposób wykorzystania Hali sportowej, a nie rzeczywisty.

Fakt, że Halę można będzie wynająć w określonym dniu w określonych godzinach nie oznacza, że rzeczywiście znajdą się zainteresowani wynajmem i wykonają Państwo czynność opodatkowaną w postaci odpłatnego udostępnienia Hali sportowej. We wniosku mowa jest wyłącznie o planowanym przez Państwa sposobie wykorzystywania Hali, proponowany przez Państwa Prewspółczynnik Godzinowy nie odnosi się do rzeczywistego wykorzystania Hali sportowej.

Mimo że będą Państwo podejmować wszelkie działania, aby w zaproponowanym przedziale czasowym pozyskać jak najwięcej najemców obiektu, nie można stwierdzić, że godziny przeznaczone na określoną działalność będą rzeczywiście godzinami, w których ta działalność będzie wykonywana. Tym samym Prewspółczynnik Godzinowy nie będzie obiektywnie odzwierciedlał części wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, a zatem nie będzie zgody z art. 86 ust. 2b pkt 2 ustawy – jedynie część przez Państwa planowaną.

Ponadto, proponowany przez Państwa Prewspółczynnik Godzinowy uniemożliwi Państwu realizację dyspozycji zawartej w art. 86 ust. 2g ustawy, z którego wynika, że proporcję ustala się procentowo w stosunku rocznym. Natomiast proponowany przez Państwa Prewspółczynnik Godzinowy ustalony jest procentowo w stosunku tygodniowym. Z wniosku wynika, że dopuszczają Państwo zaistnienie konieczności zmiany siatki godzin wykorzystania Hali sportowej do działalności opodatkowanej z uwagi na konieczność dostosowania siatki godzin do pracy szkoły i wykorzystania Hali przez uczniów w ramach zajęć sportowych (WF).

W takiej sytuacji, dokonają Państwo zmian w siatce godzin funkcjonowania Hali poprzez zmianę Regulaminu wynajmu Hali, dokonają przeliczenia wartości prewspółczynnika, uwzględnią nową wartość prewspółczynnika przy sporządzaniu korekty wieloletniej. Z wniosku nie wynika, aby zmiana Regulaminu wynajmu Hali sportowej następowała wyłącznie z dniem rozpoczęcia roku podatkowego, przeciwnie, podkreślają Państwo priorytet pracy szkoły nad pozostałą działalnością związaną z użytkowaniem Hali, co pozwala sądzić, że zmiany Regulaminu wynajmu Hali związane będą z cyklem roku szkolnego.

W takiej sytuacji nie jest możliwe zastosowanie proponowanego przez Państwa Prewspółczynnika Godzinowego, ponieważ w danym roku podatkowym wystąpią dwa różne Regulaminy wynajmu Hali sportowej i dwie różne proporcje, które będą z nich wynikały. Stosując metodologię przedstawioną we wniosku, tj. obliczanie Prewspółczynnika Godzinowego na podstawie godzin planowanego wykorzystania Hali w jednym tygodniu, byliby Państwo zmuszeni do ustalania różnych prewspółczynników dla jednego roku – a taką praktykę wyklucza art. 86 ust. 2g ustawy.

A zatem, podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że proponowany przez Państwa Prewspółczynnik Godzinowy: nie odpowiada specyfice Państwa działalności – rozumianej jako specyfika jednostki organizacyjnej, której powierzą Państwo zarządzanie Halą sportową – czyli Urzędu Gminy, a nie specyfika działalności pojedynczego obiektu znajdującego się w Państwa zasobach (Hali sportowej), nie odpowiada specyfice Państwa działalności – nawet zdefiniowanej tak wąsko, jak udostępnianie obiektów przeznaczonych do uprawiania sportów i gier – obejmując wyłącznie jeden obiekt, opiera się o przyjęte przez Państwa założenia wynikające z Regulaminu wynajmu Hali – a nie o rzeczywiste dane dotyczące faktycznego wykorzystania Hali do czynności opodatkowanych (wynajem na rzecz zainteresowanych podmiotów) i niepodlegających opodatkowaniu, wynikające w szczególności z faktycznego zainteresowania odpłatnym korzystaniem z Hali sportowej, jest sprzeczny z art. 86 ust. 2g ustawy, ponieważ opiera się na danych obejmujących wyłącznie jeden tydzień, a nie cały rok, w przypadku zmiany Regulaminu wynajmu Hali sportowej w trakcie roku podatkowego konieczne byłoby ustalenie nowego prewspółczynnika i w konsekwencji stosowanie różnych prewspółczynników w jednym roku.

Tym samym, nie można się z Państwem zgodzić, że proponowany prewspółczynnik jest bardziej reprezentatywny niż sposób określenia proporcji wskazany w rozporządzeniu. Zatem nie będzie Państwu przysługiwać prawo do odliczenia części podatku naliczonego związanego z budową Hali sportowej w oparciu o indywidualnie ustalony Prewspółczynnik Godzinowy pozwalający na określenie stosunku godzinowego, kiedy Hala sportowa – w ujęciu tygodnia – służy działalności gospodarczej (wynajem) w stosunku do całości godzin funkcjonowania Hali.

W celu odliczenia podatku naliczonego od ww. wydatków będą Państwo zobowiązani stosować sposób określenia proporcji, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zauważyć, że dotyczą odmiennych stanów faktycznych niż przedstawiony w Państwa wniosku, w szczególności: wyroki z 11 lutego 2025 r. sygn. I FSK 1682/21 oraz sygn. I FSK 1683/21, podobnie jak wyrok z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I FSK 140/21 dotyczą prewpółczynnika opartego o liczbę godzin w ciągu roku, w których obiekt był faktycznie wykorzystany do czynności opodatkowanych, w stosunku do całkowitej liczby godzin, w których obiekt był wykorzystywany, wyrok z 7 lutego 2025 r. sygn. I FSK 231/22 dotyczy prewspółczynnika powierzchniowo-obrotowego.

Podobnie powołana przez Państwa interpretacja z 15 czerwca 2026 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.506.2024.13.ŻR dotyczą prewpółczynnika opartego o liczbę godzin w ciągu roku, w których obiekt był faktycznie wykorzystany do czynności opodatkowanych, w stosunku do całkowitej liczby godzin, w których obiekt był wykorzystywany – jest to zatem odmienny stan faktyczny niż u Państwa, których prewspółczynnik oparty jest o planowaną liczbę godzin wykorzystania Hali sportowej do poszczególnych kategorii czynności.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się zastosują się Państwo do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.