Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Wniosek został uzupełniony pismem z 13 września 2026 r. (18 września 2026 r. - data wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wskazał Pan, że wniosek dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych i skutków podatkowych planowanego zawarcia ugody pozasądowej z X dotyczącej kredytu mieszkaniowego denominowanego/rozliczanego w CHF. Wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego, ponieważ na dzień składania niniejszego wniosku przedstawiona przez Bank ugoda pozostaje projektem. W dniu (...) 2007 r. zawarł Pan z X umowę kredytu mieszkaniowego nr (...). Kredyt został zaciągnięty w celu finansowania Pana własnego celu mieszkaniowego. Kwota kapitału kredytu, przyjmowana obecnie przez Bank dla celów rozliczenia ugodowego, wynosiła 117 000,00 zł. W toku wykonywania umowy dokonywał Pan spłat rat kapitałowo-odsetkowych.
W dniu 25 czerwca 2019 r. dokonał Pan całkowitej, przedterminowej spłaty kredytu. Tym samym na dzień planowanego zawarcia ugody nie posiada Pan wobec Banku żadnego zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy. Łączna suma wszystkich środków pieniężnych wpłaconych przez Pana na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu, obejmująca raty kapitałowo-odsetkowe oraz kwotę przeznaczoną na przedterminową spłatę kredytu, wyniosła: 215 645,05. Pomiędzy Panem a Bankiem powstał spór dotyczący skuteczności postanowień umowy kredytu oraz jej ważności. Sprawa z Pana powództwa przeciwko Bankowi jest rozpoznawana przez Sąd Apelacyjny w (...) pod sygn. akt (...).
Ponadto przed Sądem Okręgowym w (...) prowadzone jest postępowanie z powództwa Banku przeciwko Panu pod sygn. akt (...). W celu zakończenia obu sporów Bank zaproponował Panu zawarcie ugody pozasądowej. Zgodnie z projektem ugody strony mają dokonać rozliczenia kredytu w taki sposób, jak gdyby od dnia zawarcia umowy kredyt był kredytem złotowym, oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę Banku. W wyniku tego rozliczenia Bank zobowiązuje się do zwrotu na Pana rzecz kwoty 25 670,95 zł, w całości oznaczonej w ugodzie jako kapitał, przy czym kwota odsetek została wskazana jako 0,00 zł.
Niezależnie od powyższej kwoty Bank zobowiązuje się również do wypłaty Panu tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości 124 683,04 zł. Jednocześnie w § 4 ust. 9 projektu ugody Bank wskazuje, że zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, wypłata kwoty dodatkowej nie stanowi przychodu, o ile nie przekracza zwrotu środków pieniężnych wpłaconych przez kredytobiorcę ponad udostępniony mu kapitał.
Mimo powyższego Bank zamieścił w projekcie ugody postanowienie, zgodnie z którym w związku z wypłatą kwoty 70 000,00 zł, stanowiącej część kwoty dodatkowej 124 683,04 zł, ma powstać po stronie Pana przychód, a Bank zamierza w tym zakresie sporządzić informację PIT-11. Ma Pan wątpliwość co do prawidłowości takiego stanowiska Banku. W Pana ocenie dla oceny skutków podatkowych wypłaty nie powinna być decydująca nazwa świadczenia użyta w ugodzie, lecz jego rzeczywisty ekonomiczny charakter. Kwota dodatkowa jest wypłacana w związku z rozliczeniem umowy kredytu oraz zakończeniem sporu dotyczącego świadczeń wcześniej spełnionych przez Pana na rzecz Banku.
Nie stanowi ona zapłaty za usługę, wynagrodzenia za pracę, działalność gospodarczą ani innego samodzielnego świadczenia uzyskanego niezależnie od wcześniejszych rozliczeń umowy kredytowej. Nie otrzyma Pan zatem rzeczywistego przysporzenia majątkowego w zakresie, w jakim kwoty wypłacone przez Bank nie przekraczają środków pieniężnych wcześniej przekazanych przez Pana Bankowi w związku z wykonywaniem przedmiotowej umowy kredytowej. Ponadto na podstawie ugody Bank zwróci Panu koszty procesu 18 900,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 500,00 zł tytułem połowy opłaty od pozwu, 5 400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wszczętym przez Bank, tj. łącznie 24 800,00 zł.
Kwoty te mają charakter zwrotu wydatków poniesionych w związku z prowadzeniem postępowań sądowych i nie stanowią dla Pana dodatkowego przysporzenia majątkowego. Uzupełnienie wniosku W uzupełnieniu wniosku wyjaśnił Pan, że zgodnie z dodatkowymi wyjaśnieniami uzyskanymi od Pana pełnomocnika procesowego, w ramach planowanej ugody Bank zgodził się wypłacić całą dokonaną przez Pana nadpłatę ponad kapitał udzielonego kredytu w wysokości 80 353,99 zł oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) 2024 r., sygn. akt (...), w wysokości 70 000,00 zł.
W projekcie ugody powyższe kwoty zostały podzielone w ten sposób, że w § 1 ust. 9 wskazano kwotę 25 670,95 zł, stanowiącą część nadpłaty ponad kapitał kredytu, natomiast w § 4 ust. 8 jako „kwotę dodatkową” wskazano kwotę 124 683,04 zł. Kwota dodatkowa 124 683,04 zł składa się zatem z 54 683,04 zł, stanowiących pozostałą część nadpłaty ponad kapitał kredytu oraz 70 000,00 zł, stanowiących część odsetek ustawowych za opóźnienie. Łączna kwota nadpłaty zwracanej przez Bank wynosi więc 80 353,99 zł, tj. 25 670,95 zł + 54 683,04 zł. Kwota 70 000,00 zł ma natomiast odmienny charakter i stanowi część odsetek ustawowych za opóźnienie.
W pierwotnym wniosku wskazał Pan, że kwota 124 683,04 zł została przedstawiona łącznie jako „kwota dodatkowa”, ponieważ na dzień składania wniosku nie dysponował Pan szczegółowym rozbiciem tej kwoty. Niniejszym doprecyzowuje Pan zatem, że kwota dodatkowa nie stanowi jednego jednorodnego świadczenia. W pierwotnym wniosku wskazano wypłatę 25 670,95 zł oraz kwoty dodatkowej 124 683,04 zł. Jednocześnie wskazuje Pan, że łączna suma środków pieniężnych wpłaconych przez Pana na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu wyniosła 215 645,05 zł, przy kwocie kapitału kredytu przyjętej do rozliczenia w wysokości 117 000,00 zł.
Na dzień składania niniejszego uzupełnienia część kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi została już przez Pana poniesiona, jednak nie poniósł Pan jeszcze pełnej kwoty 24 800,00 zł. Zgodnie z ustaleniami z pełnomocnikiem pozostała część kosztów zostanie rozliczona i pobrana po zakończeniu sprawy oraz podpisaniu ugody.
Bank w ramach ugody zgodził się na zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10 800,00 zł za I instancję w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w (...) pod sygn. akt (...), 8 100,00 zł za II instancję w sprawie prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygn. akt (...) oraz 5 400,00 zł w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w (...) pod sygn. akt (...). Łączna kwota kosztów zastępstwa procesowego przewidziana do zwrotu wynosi 24 300,00 zł. Ponadto Bank przewiduje zwrot 500,00 zł tytułem połowy opłaty od pozwu, co łącznie daje kwotę 24 800,00 zł wskazaną we wniosku. Taki podział kosztów został wskazany również w pierwotnym wniosku.
Wskazał Pan, że na dzień złożenia niniejszego uzupełnienia nie poniósł Pan jeszcze kosztów w pełnej kwocie co najmniej 24 800,00 zł. Część tych kosztów została już poniesiona, natomiast pozostała część zostanie rozliczona po zakończeniu sprawy i zawarciu ugody. W odniesieniu do kosztów procesu doprecyzowuje Pan, że część kosztów została już poniesiona, natomiast pozostała część zostanie rozliczona z pełnomocnikiem po zakończeniu sprawy i podpisaniu ugody. Wnosi Pan o ocenę skutków podatkowych zwrotu przez Bank kwot odpowiadających kosztom postępowań, zarówno już poniesionym, jak i tym, które zgodnie z ustaleniami zostaną rozliczone po zawarciu ugody.
Pytanie
1. Czy otrzymanie przez Pana od Banku kwoty 25 670,95 zł, określonej w projekcie ugody jako zwrot kapitału, będzie stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2. Czy wypłata na Pana rzecz kwoty dodatkowej w wysokości 124 683,04 zł, w tym kwoty 70 000,00 zł, którą Bank zamierza wykazać w informacji PIT-11, będzie stanowiła przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli – po uwzględnieniu całokształtu rozliczeń umowy kredytowej – świadczenia otrzymane przez Pana od Banku nie przekroczą kwot uprzednio wpłaconych przez Pana na rzecz Banku w wykonaniu przedmiotowej umowy kredytowej?
3. Czy w przypadku uznania, że wypłata kwoty dodatkowej w całości lub części nie powoduje powstania przychodu podatkowego po Pana stronie, Bank będzie zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-11 w odniesieniu do tej kwoty? 4. Czy zwrot przez Bank kosztów procesu w łącznej kwocie 24 800,00 zł, odpowiadających kosztom zastępstwa procesowego i opłacie sądowej poniesionym w związku ze sporami dotyczącymi umowy kredytu, powoduje powstanie po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Ad.1 Pana zdaniem, kwota 25 670,95 zł nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta stanowi zwrot części środków wcześniej przekazanych Bankowi przez Pana w związku z wykonywaniem umowy kredytu. Zwrot własnych środków podatnika nie prowadzi do rzeczywistego zwiększenia jego aktywów i nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego. Ad. 2 Pana zdaniem, wypłata kwoty dodatkowej 124 683,04 zł, w tym wskazanej przez Bank kwoty 70 000,00 zł, nie powinna stanowić przychodu podatkowego, jeżeli łączne świadczenia otrzymane od Banku nie przekraczają kwot uprzednio wpłaconych przez Pana w związku z wykonywaniem umowy kredytu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, natomiast art. 11 ust. 1 wskazuje, że przychodem są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze. Nie każde otrzymanie środków oznacza jednak powstanie przychodu. Konieczne jest wystąpienie rzeczywistego i definitywnego przysporzenia majątkowego. Jeżeli wypłata Banku stanowi zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Pana w wykonaniu umowy kredytu, nie dochodzi do zwiększenia jego majątku, lecz jedynie do odzyskania własnych środków.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w powołanej przez Bank interpretacji Dyrektora KIS z 29 listopada 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, zgodnie z którą kwota dodatkowa nie stanowi przychodu, jeżeli nie przekracza zwrotu środków wcześniej wpłaconych przez kredytobiorcę. Łączna suma Pana wpłat do Banku wyniosła 215 645,05 zł, przy kapitałowej kwocie kredytu 117 000,00 zł. Na podstawie ugody Bank wypłaci 25 670,95 zł oraz kwotę dodatkową 124 683,04 zł. W Pana ocenie o skutkach podatkowych powinien decydować rzeczywisty ekonomiczny charakter rozliczenia, a nie nazwa świadczenia.
Brak jest zatem podstaw do automatycznego uznania kwoty 70 000,00 zł za przychód wyłącznie dlatego, że Bank wyodrębnił ją w projekcie ugody. Ad.3 Pana zdaniem, jeżeli kwota dodatkowa nie stanowi przychodu podatkowego, Bank nie powinien wykazywać jej w informacji PIT-11 jako Pana przychodu. Obowiązek informacyjny nie może bowiem prowadzić do wykazania jako przychodu świadczenia, które na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowi przysporzenia majątkowego podatnika.
Ad.4 Pana zdaniem zwrot kosztów procesu w łącznej wysokości 24 800,00 zł również nie powoduje powstania przychodu podatkowego, w zakresie w jakim odpowiada rzeczywiście poniesionym przez Pana kosztom postępowań. Wypłata ta nie powoduje zwiększenia Pana majątku, lecz jedynie rekompensuje wydatki, które wcześniej Pan poniósł z własnych środków w celu dochodzenia swoich praw związanych z przedmiotową umową kredytową.
Stoi Pan na stanowisku, że: 1. kwota 25 670,95 zł stanowiąca zwrot kapitału nie stanowi przychodu podatkowego; 2. kwota dodatkowa 124 683,04 zł, w tym wskazana przez Bank jako podlegająca wykazaniu w PIT-11 kwota 70 000,00 zł, nie stanowi przychodu w zakresie, w jakim łączne rozliczenie z Bankiem nie prowadzi do otrzymania przez Pana środków przewyższających środki wcześniej przez Pana wpłacone w związku z wykonywaniem umowy kredytu; 3. w odniesieniu do części świadczenia niestanowiącego przychodu Bank nie powinien sporządzać informacji PIT- 11; 4. zwrot kosztów procesu w wysokości odpowiadającej rzeczywiście poniesionym wydatkom nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wnosi Pan o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska. W uzupełnieniu wniosku doprecyzował Pan własne stanowisko przedstawione we wniosku w ten sposób, że kwoty 25 670,95 zł oraz 54 683,04 zł, łącznie 80 353,99 zł, stanowią zwrot nadpłaty, czyli środków wcześniej przez Pana przekazanych Bankowi, i w Pana ocenie nie powodują powstania definitywnego przysporzenia majątkowego. Natomiast kwota 70 000,00 zł stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie i powinna być oceniana odrębnie od zwrotu nadpłaty.
Wnosi Pan o ocenę, czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym kwota ta korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który został wskazany już w pierwotnym wniosku jako przepis będący przedmiotem interpretacji.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.
Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz • dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.
W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie. Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, jednym ze źródeł przychodów są „inne źródła”.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
W związku z tym każde świadczenie mające realną wartość finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. We wniosku wskazał Pan, że w dniu (...) 2007 r. zawarł Pan umowę kredytu mieszkaniowego. W toku wykonywania umowy dokonywał Pan spłat rat kapitałowo-odsetkowych.
Łączna suma wszystkich środków pieniężnych wpłaconych przez Pana na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu, obejmująca raty kapitałowo-odsetkowe oraz kwotę przeznaczoną na przedterminową spłatę kredytu, wyniosła: 215 645,05. Tym samym na dzień planowanego zawarcia ugody nie posiada Pan wobec Banku żadnego zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy. Pomiędzy Panem a Bankiem powstał spór dotyczący skuteczności postanowień umowy kredytu oraz jej ważności. Sprawa z Pana powództwa przeciwko Bankowi jest rozpoznawana przez Sąd Apelacyjny w (...) pod sygn. akt (...). Ponadto przed Sądem Okręgowym w (...) prowadzone jest postępowanie z powództwa Banku przeciwko Panu pod sygn. akt (...).
W celu zakończenia obu sporów Bank zaproponował Panu zawarcie ugody pozasądowej. Zgodnie z projektem rozliczenia Bank zobowiązuje się do: • zwrotu na Pana rzecz kwoty 25 670,95 zł; • wypłaty Panu tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości 124 683,04 zł; • zwrotu kosztów procesu łącznie 24.800 zł. Wskazał Pan, że zgodnie z ugodą strony mają dokonać rozliczenia kredytu w taki sposób, jak gdyby od dnia zawarcia umowy kredyt był kredytem złotowym, oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę Banku. W wyniku tego przeliczenia Bank zobowiązuje się do wypłaty kwoty 25 670,95 zł oznaczonej w ugodzie jako kapitał.
Niezależnie od powyższej kwoty Bank zobowiązuje się również do wypłaty Panu tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości 124 683,04 zł. W uzupełnieniu wyjaśnił Pan, że na kwotę dodatkową 124 683,04 zł składa się 54 683,04 zł, stanowiących pozostałą część nadpłaty ponad kapitał kredytu oraz 70 000,00 zł, stanowiących część odsetek ustawowych za opóźnienie. Łączna kwota nadpłaty zwracanej przez Bank wynosi więc 80 353,99 zł, tj. 25 670,95 zł + 54 683,04 zł. Kwota 70 000,00 zł ma natomiast odmienny charakter i stanowi część odsetek ustawowych za opóźnienie.
W związku z przedstawioną propozycją ugody powziął Pan wątpliwość czy wypłacone na podstawie ugody kwoty będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji.
Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich.
Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. Kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody.
Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Jak już wcześniej wskazano, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
W odniesieniu do zwrotu kwoty nadpłaty ponad wypłacony kapitał kredytu wskazać należy, że z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O ile kwota, którą otrzymuje kredytobiorca mieści się w kwocie wpłaconej przez niego podczas spłaty kredytu ponad kwotę otrzymanego kredytu należy uznać, że nie dochodzi do dodatkowego przysporzenia w majątku kredytobiorcy.
W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot nadpłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.
Zatem, jeśli na podstawie opisanej ugody, dotyczącej opisanego kredytu otrzyma Pan zwrot ww. kwoty, która to kwota – na co wskazują okoliczności sprawy – mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu (uwzględniając otrzymaną kwotę kredytu), to uznać trzeba, że nie uzyska Pan faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pana majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, w związku ze zwrotem przez bank na podstawie propozycji ugody kwoty określonej w ugodzie jako „zwrot kapitału” oraz część „kwoty dodatkowej” stanowiącej nadpłacone przez Pana kwoty ponad kapitał udostępniony przez bank, po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem przysporzenia majątkowego, tym samym zwrot ten nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Pana wątpliwość budzi również kwestia skutków podatkowych otrzymania części „kwoty dodatkowej”, która, jak wskazał Pan we wniosku ma odmienny charakter i stanowi część odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego. Wskazać należy, że odsetki za zwłokę w związku z nieterminową wypłatą świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny: § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu: Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2) świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że na podstawie ugody otrzyma Pan m.in. kwotę 70 000 zł stanowiącą część odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w (...).
Biorąc pod uwagę powyższe, skoro otrzyma Pan część odsetek naliczanych od całej kwoty, jakiej domagał się Pan w toku postępowania sądowego, a nie od neutralnie podatkowo zwrotu stanowiącego „zwrot kapitału” oraz część „kwoty dodatkowej”, które faktycznie Bank Panu zwróci, to nie można uznać, że otrzymuje Pan odsetki od kwoty świadczenia nienależnego.
Zatem w przypadku wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, ze zwolnienia, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy, skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w tej części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez Bank kwoty „zwrotu kapitału” i części „kwoty dodatkowej”. Natomiast w pozostałej części, tj. liczonej od kwoty roszczenia, której domagał się Pan w pozwie, a której Pan faktycznie nie otrzyma, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie miał Pan obowiązek wykazania tej kwoty w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał Pan tę kwotę. W konsekwencji, z tytułu odsetek naliczonych i wypłaconych od roszczenia, którego domagał się Pan w pozwie, a którego Bank faktycznie nie wypłaca, Bank będzie zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy.
Natomiast, jeśli część zawartych w kwocie dodatkowej odsetek ustawowych za opóźnienie będzie naliczonych i wypłaconych od nieterminowego „Zwrotu kapitału” i części „Kwoty dodatkowej”, które nie stanowią Pana przychodu, to nie będą na Banku ciążyły obowiązki informacyjne, gdyż odsetki w tej części będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przechodząc do kwestii skutków podatkowych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pozwu zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny: § 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. § 2. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego: Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.
Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Z wniosku wynika, że na podstawie zawartej ugody otrzyma Pan od banku zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty od pozwu. Wskazał Pan, że kwoty te mają charakter zwrotu wydatków poniesionych w związku z prowadzeniem postępowań sądowych. W takim wypadku kwota, która będzie stanowić zwrot poniesionych przez Pana wcześniej wydatków nie będzie przychodem podlegającym opodatkowaniu.
Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów będzie obojętna podatkowo. Zatem Pana stanowisko, że zwrot kosztów procesu nie powoduje powstania przychodu podatkowego, w zakresie w jakim odpowiada rzeczywiście poniesionym przez Pana kosztom postępowań jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego.
Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.