Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 21
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 3 listopada 2026 r., sygn. 0115-KDWT.4011.366.2026.3.MJ

Interpretacja aktualnaStanowisko w części prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaSkutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: ‒ nieprawidłowe - w odniesieniu do wypłaconej Panu w ramach ugody „kwoty dodatkowej” w części, która odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie, ‒ prawidłowe - w odniesieniu do zwróconej Panu w ramach ugody kwoty określonej jako kapitał oraz ‒ prawidłowe - w odniesieniu do wypłaconej Panu w ramach ugody „kwoty dodatkowej” w części stanowiącej zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem umowy kredytu.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Wniosek został uzupełniony pismem z 7 października 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną pozostającą w związku małżeńskim. Pomiędzy Wnioskodawcą a jego żoną obowiązuje rozdzielność majątkowa. Wnioskodawca wraz z żoną zawarł z bankiem umowę kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty CHF, przeznaczonego na realizację własnych celów mieszkaniowych. Kredyt został w całości spłacony przed wszczęciem postępowania sądowego. W związku z powzięciem wątpliwości co do ważności umowy kredytu oraz abuzywności zawartych w niej postanowień Wnioskodawca wraz z żoną wystąpił przeciwko bankowi z powództwem o zapłatę. Postępowanie zakończyło się wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy (...).

W wyroku tym sąd zasądził od banku na rzecz żony Wnioskodawcy kwotę (…) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia (…) 2022 r. do dnia zapłaty, a na rzecz Wnioskodawcy kwotę (…) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia (…) 2022 r. do dnia zapłaty. Ponadto sąd orzekł o kosztach procesu. Po wydaniu wyroku bank przedstawił Wnioskodawcy i jego żonie projekt ugody pozasądowej, której celem jest zakończenie sporu. Zgodnie z projektem ugody bank zobowiązuje się między innymi do zwrotu kwoty (…) zł określonej jako kapitał, natomiast odsetki przy tej pozycji zostały określone w wysokości 0,00 zł.

Projekt ugody przewiduje ponadto wypłatę tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości (…) zł oraz zawiera zapis, zgodnie z którym kwota (…) zł, stanowiąca część tej kwoty dodatkowej, stanowi przychód Wnioskodawcy i jego żony, a bank sporządzi w tym zakresie informację PIT-11. Wnioskodawca nie zgadza się z przedstawioną przez bank kwalifikacją podatkową tej wypłaty. Postanowienia projektu ugody nie określają jednoznacznie charakteru prawnego poszczególnych świadczeń, w szczególności tzw. „kwoty dodatkowej”. Na dzień złożenia niniejszego wniosku Wnioskodawca nie podpisał jeszcze ugody. Wniosek dotyczy zatem zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca zamierza podjąć decyzję o zawarciu ugody dopiero po uzyskaniu interpretacji indywidualnej potwierdzającej skutki podatkowe planowanej czynności. Uzupełnienie wniosku Ad 1. Odpowiedzialność kredytobiorców za spłatę kredytu Zgodnie z umową kredytową kredytobiorcami byli Wnioskodawca oraz jego żona. Umowa została zawarta jako jedna umowa kredytu mieszkaniowego, a bank traktował oboje kredytobiorców łącznie jako „Kredytobiorcę”. Kredyt został udzielony jako jedno finansowanie, podlegające wspólnej obsłudze i wspólnej spłacie. Oboje kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu wobec banku solidarnie, tj. bank mógł dochodzić spłaty zobowiązania kredytowego od każdego z kredytobiorców.

Ad 2. Udział Wnioskodawcy i jego żony w spłacie rat kapitałowo-odsetkowych Raty kapitałowo-odsetkowe były spłacane jako wykonanie jednego, wspólnego zobowiązania kredytowego. Wnioskodawca oraz jego żona nie prowadzili odrębnej ewidencji, z której wynikałoby, jaka część każdej poszczególnej raty została ekonomicznie sfinansowana przez Wnioskodawcę, a jaka przez jego żonę.

Spłaty rat kapitałowo-odsetkowych należy przypisać Wnioskodawcy i jego żonie w częściach równych, tj. po 1/2. W konsekwencji również świadczenia, które mają zostać wypłacone przez bank na podstawie planowanej ugody, należy — w zakresie dotyczącym Wnioskodawcy — rozpatrywać w części przypadającej na Wnioskodawcę, tj. zasadniczo w 1/2, o ile ostateczna treść ugody lub sposób wypłaty nie będzie przewidywać innego podziału. Ad 3. Charakter i sposób rozumienia „kwoty dodatkowej” (...) zł Projekt ugody przewiduje wypłatę na rzecz kredytobiorców tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości (...) zł.

Z projektu ugody nie wynika szczegółowy arytmetyczny algorytm wyliczenia tej kwoty ani jej precyzyjne rozbicie na poszczególne składniki. Bank posłużył się określeniem „kwota dodatkowa”, a jednocześnie wskazał, że część tej kwoty w wysokości (...) zł ma stanowić przychód kredytobiorców i że bank sporządzi informację PIT-11. Wnioskodawca nie zgadza się z taką kwalifikacją podatkową świadczenia przedstawioną przez bank.

Wnioskodawca wskazuje, że w jego ocenie rzeczywisty ekonomiczny charakter „kwoty dodatkowej” polega na rozliczeniu roszczeń Wnioskodawcy i jego żony wobec banku wynikających z wadliwej umowy kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty CHF oraz ze sporu sądowego dotyczącego tej umowy.

Wnioskodawca wskazuje, że na kwotę dodatkową składają się ekonomicznie: · kwoty odpowiadające zwrotowi świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem umowy kredytu, w tym świadczeń spełnionych przez kredytobiorców na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz przedterminowej spłaty kredytu, · kwoty odpowiadające odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej, tj. od kwot należnych Wnioskodawcy i jego żonie jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank. Część zwrotowa świadczenia mieści się w kwotach uprzednio przekazanych przez kredytobiorców na rzecz banku w związku ze spłatą kredytu.

Nie dochodzi tu do nowego przysporzenia majątkowego, lecz do zwrotu środków wcześniej wpłaconych bankowi. Część odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie nie stanowi zwrotu rat jako takich, lecz rekompensuje opóźnienie banku w zwrocie należności głównej. Podstawą tej części świadczenia są roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych, których Wnioskodawca i jego żona dochodzili od banku w postępowaniu sądowym. „Kwota dodatkowa” nie stanowi odszkodowania za odrębną szkodę, nie stanowi zadośćuczynienia za krzywdę ani wynagrodzenia za samo odstąpienie od dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.

Zawarcie ugody wiąże się z zakończeniem sporu i zrzeczeniem się dalszych roszczeń, jednak ekonomicznie wypłacana kwota służy rozliczeniu roszczeń wynikających z wadliwej umowy kredytu, w tym zwrotowi świadczeń nienależnych oraz zapłacie kwot odpowiadających odsetkom ustawowym za opóźnienie. Kwota dodatkowa ekonomicznie rekompensuje różnicę między rozliczeniem stron wynikającym z dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym a rozliczeniem przyjętym w ugodzie. Nie zmienia to jej rzeczywistego charakteru jako świadczenia restytucyjnego oraz odsetkowego, związanego z wadliwą umową kredytu i obowiązkiem zwrotu świadczeń nienależnych.

Ad 4. Część odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie Na „kwotę dodatkową” składa się również część odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej dochodzonej od banku. Nie jest to samodzielny ekwiwalent oderwany od odsetek, lecz świadczenie, które w tej części odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie należnym w związku z nieterminowym zwrotem świadczeń nienależnie pobranych przez bank. Podstawą wyliczenia tej części świadczenia są kwoty należności głównej przysługujące kredytobiorcom wobec banku z tytułu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w wykonaniu wadliwej umowy kredytu.

W odniesieniu do Wnioskodawcy podstawą jest kwota należności głównej przypadająca na Wnioskodawcę, wynikająca z dochodzonych i zasądzonych roszczeń wobec banku, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty wskazanej dla Wnioskodawcy w wyroku do dnia zapłaty albo do dnia przyjętego przez strony jako dzień rozliczenia w ugodzie. Projekt ugody nie zawiera szczegółowego wyliczenia tej części świadczenia. Bank nie przedstawił odrębnej kalkulacji rozbijającej „kwotę dodatkową” na zwrot świadczeń nienależnych i odsetki.

Dla potrzeb wniosku o interpretację należy jednak przyjąć, że w rzeczywistym i ekonomicznym znaczeniu „kwota dodatkowa” obejmuje część odpowiadającą odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej, tj. od zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez bank.

Pytanie

Czy kwoty otrzymane przez Wnioskodawcę od banku na podstawie planowanej ugody, w tym kwoty określone w projekcie ugody jako zwrot kapitału oraz przypadająca na Wnioskodawcę część tzw. „kwoty dodatkowej”, będą stanowiły dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też należy uznać, że w części stanowiącej zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank nie powodują powstania przychodu podatkowego, natomiast w części odpowiadającej odsetkom ustawowym za opóźnienie od tych świadczeń korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, kwoty otrzymane przez niego od banku na podstawie planowanej ugody, w tym kwoty określone w projekcie ugody jako zwrot kapitału oraz przypadająca na Wnioskodawcę część tzw. „kwoty dodatkowej”, nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części, w jakiej stanowią zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem wadliwej umowy kredytu. Natomiast w części odpowiadającej odsetkom ustawowym za opóźnienie od tych świadczeń kwoty te korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają dochody, z wyjątkiem dochodów wskazanych w ustawie jako wolne od podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku. Z kolei art. 11 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne. Samo otrzymanie środków pieniężnych nie przesądza jednak jeszcze o powstaniu przychodu podatkowego. Aby można było mówić o przychodzie podlegającym opodatkowaniu, po stronie podatnika musi powstać definitywne, rzeczywiste przysporzenie majątkowe.

Takie przysporzenie nie powstaje w sytuacji, gdy podatnik otrzymuje zwrot środków, które wcześniej nienależnie przekazał innemu podmiotowi. W takim przypadku następuje jedynie restytucja majątku podatnika, czyli przywrócenie stanu majątkowego sprzed nienależnego świadczenia. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym kwoty wypłacone przez bank na podstawie planowanej ugody mają związek z wcześniejszym wykonywaniem umowy kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty CHF oraz ze sporem dotyczącym ważności tej umowy i abuzywności jej postanowień. Wnioskodawca wraz z żoną dochodził od banku zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu wadliwej umowy kredytu.

Sąd Okręgowy (...) zasądził na rzecz Wnioskodawcy należność główną wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Planowana ugoda ma na celu zakończenie tego sporu i rozliczenie roszczeń wynikających z tej samej umowy kredytu oraz z wydanego wyroku. W ocenie Wnioskodawcy o kwalifikacji podatkowej otrzymanych kwot nie decyduje nazwa użyta przez bank w projekcie ugody, lecz rzeczywisty charakter ekonomiczny i prawny świadczenia. Określenie części świadczenia jako „kwoty dodatkowej” nie oznacza automatycznie, że po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód podatkowy.

Jeżeli kwota ta stanowi element rozliczenia roszczeń Wnioskodawcy wobec banku z tytułu nienależnie pobranych świadczeń oraz należnych odsetek ustawowych za opóźnienie, to należy ją kwalifikować zgodnie z jej rzeczywistym charakterem, a nie wyłącznie według nazwy przyjętej jednostronnie przez bank w projekcie ugody. W części, w jakiej wypłata stanowi zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank, po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód podatkowy. Wnioskodawca odzyskuje bowiem środki, które uprzednio zostały przez niego przekazane bankowi w wykonaniu umowy kredytu.

Taka wypłata nie powoduje wzrostu majątku Wnioskodawcy ponad jego wcześniejszy stan, lecz jedynie rekompensuje uszczerbek powstały wskutek nienależnego pobrania świadczeń przez bank. W części, w jakiej wypłata odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej, zastosowanie znajduje art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego albo należności, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Skoro należność główna, od której naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, ma charakter zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez bank i jako taka nie powoduje powstania przychodu podatkowego, to odsetki ustawowe za opóźnienie od tej należności mieszczą się w zakresie zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odsetki te są bowiem związane z nieterminową wypłatą należności, która sama nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje okoliczność, że projekt ugody zawiera zapis, zgodnie z którym część tzw. „kwoty dodatkowej” stanowi przychód Wnioskodawcy i jego żony, a bank sporządzi informację PIT-11. W ocenie Wnioskodawcy bank nie jest organem podatkowym i nie jest uprawniony do wiążącego przesądzania o podatkowej kwalifikacji wypłacanego świadczenia. Sporządzenie informacji PIT-11 ma charakter informacyjny i techniczny. Nie może ono samoistnie kreować przychodu podatkowego, jeżeli z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że przychód nie powstaje albo że dana należność korzysta ze zwolnienia od podatku.

W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że kwoty otrzymane od banku na podstawie planowanej ugody, w części stanowiącej zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast w części odpowiadającej odsetkom ustawowym za opóźnienie od tych świadczeń korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca nie jest zatem zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot otrzymanych na podstawie planowanej ugody w zakresie objętym niniejszym wnioskiem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.

Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz • dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.

W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie. Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, jednym ze źródeł przychodów są „inne źródła”.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

W związku z tym każde świadczenie mające realną wartość finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. We wniosku wskazał Pan, że wraz z żoną zawarł Pan z bankiem umowę kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty CHF. Oboje kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu wobec banku solidarnie. Kredyt został w całości spłacony przed wszczęciem postępowania sądowego.

W związku z powzięciem wątpliwości co do ważności umowy kredytu oraz abuzywności zawartych w niej postanowień wraz z żoną wystąpiła Pan przeciwko bankowi z powództwem o zapłatę. Postępowanie zakończyło się wydaniem wyroku przez Sąd. Po wydaniu wyroku bank przedstawił Panu i Pana żonie projekt ugody pozasądowej, której celem jest zakończenie sporu. Zgodnie z projektem ugody bank zobowiązuje się między innymi do zwrotu kwoty (...) zł określonej jako kapitał, natomiast odsetki przy tej pozycji zostały określone w wysokości 0,00 zł. Projekt ugody przewiduje ponadto wypłatę tzw. „kwoty dodatkowej” w wysokości (...) zł.

Wyszczególnił Pan, że na kwotę dodatkową składają się ekonomicznie: • kwoty odpowiadające zwrotowi świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem umowy kredytu, w tym świadczeń spełnionych przez kredytobiorców na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz przedterminowej spłaty kredytu, • kwoty odpowiadające odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej, tj. od kwot należnych Panu i Pana żonie jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank. Wskazał Pan również, że część „zwrotowa” świadczenia mieści się w kwotach uprzednio przekazanych przez kredytobiorców na rzecz banku w związku ze spłatą kredytu.

Nie dochodzi tu do nowego przysporzenia majątkowego, lecz do zwrotu środków wcześniej wpłaconych bankowi. Natomiast część odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie nie stanowi zwrotu rat jako takich, lecz rekompensuje opóźnienie banku w zwrocie należności głównej. Podstawą tej części świadczenia są roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych, których Pan i Pana żona dochodzili od banku w postępowaniu sądowym. Nie jest to samodzielny ekwiwalent oderwany od odsetek, lecz świadczenie, które w tej części odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie należnym w związku z nieterminowym zwrotem świadczeń nienależnie pobranych przez bank.

Podstawą wyliczenia tej części świadczenia są kwoty należności głównej przysługujące kredytobiorcom wobec banku z tytułu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w wykonaniu wadliwej umowy kredytu. W odniesieniu do Pana podstawą jest kwota należności głównej przypadająca na Pana, wynikająca z dochodzonych i zasądzonych roszczeń wobec banku, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty wskazanej dla Pana w wyroku do dnia zapłaty albo do dnia przyjętego przez strony jako dzień rozliczenia w ugodzie. W związku z przedstawioną propozycją ugody powziął Pan wątpliwość czy kwoty wypłacone na podstawie ugody będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.

U. z 2026 r. poz. 795): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu.

Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody.

Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. Kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Jak już wcześniej wskazano, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

W odniesieniu do zwrotu kwoty określonej jako kapitał oraz „kwoty dodatkowej” w części odpowiadającej zwrotowi świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem umowy kredytu, wskazać należy, że z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O ile kwota, którą otrzymuje kredytobiorca mieści się w kwocie wpłaconej przez niego podczas spłaty kredytu ponad kwotę otrzymanego kredytu należy uznać, że nie dochodzi do dodatkowego przysporzenia w majątku kredytobiorcy. W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot nadpłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.

Zatem, jeśli na podstawie opisanej ugody, dotyczącej wskazanego kredytu otrzyma Pan zwrot ww. kwot, które to kwoty – na co wskazują okoliczności sprawy – mieszczą się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu (uwzględniając otrzymaną kwotę kredytu), to uznać trzeba, że nie uzyska Pan faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pana majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w związku ze zwrotem przez bank na podstawie propozycji ugody kwoty określonej w ugodzie jako „zwrot kapitału” oraz części „kwoty dodatkowej”, stanowiącej zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank w związku z wykonywaniem umowy kredytu, po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem przysporzenia majątkowego, tym samym zwrot ten nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pana wątpliwość budzi również kwestia skutków podatkowych otrzymania części „kwoty dodatkowej”, która odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie od należności głównej, tj. od kwot należnych Panu i Pana żonie jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych przez bank. Wskazać należy, że odsetki za zwłokę w związku z nieterminową wypłatą świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny: § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu: Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2) świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku. Wskazać w tym miejscu należy, że ulgi i zwolnienia są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.

U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowiącego, że: Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Z tego względu przepisy przewidujące zwolnienia muszą być interpretowane ściśle. Tym samym tylko spełnienie określonych przez ustawodawcę przesłanek skutkuje zwolnieniem dochodu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że w prawie podatkowym w stosunku do wszelkich ulg i zwolnień zabronione jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że sąd w wyroku zasądził od banku na Pana rzecz kwotę (...) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia (…) 2022 r. do dnia zapłaty. Natomiast w przypadku zawarcia ugody otrzyma Pan kwotę, odpowiadającą odsetkom ustawowym za opóźnienie. Wyjaśniając charakter wypłacanej przez bank kwoty wskazał Pan, że jest to „(…) świadczenie, które w tej części odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie należnym w związku z nieterminowym zwrotem świadczeń nienależnie pobranych przez bank”. Część odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie rekompensuje opóźnienie banku w zwrocie należności głównej.

Zawarcie ugody wiąże się z zakończeniem sporu i zrzeczeniem się dalszych roszczeń. Podkreślić należy, że odsetki ustawowe za opóźnienie zostały zasądzone w wyroku sądowym, natomiast na mocy ugody, jak wynika z wniosku, dojdzie do wypłaty kwoty im odpowiadającej. Jeżeli dojdzie do zawarcia ugody, to kwota dochodzona przez Pana pozwem, która miałaby być podstawą naliczania odsetek, nie stanie się wymagalna. Oznacza to, że otrzymana od banku kwota ustalona w ugodzie nie będzie stanowiła odsetek od kwoty świadczenia nienależnego.

Zatem część „kwoty dodatkowej” stanowiąca, jak wskazał Pan w treści wniosku, kwotę, której wysokość odpowiada odsetkom ustawowym za opóźnienie, nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Reasumując, z tytułu otrzymania „kwoty dodatkowej” w części w jakiej stanowi kwotę, odpowiadająca odsetkom ustawowym za opóźnienie, powstanie po Pana stronie przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód ten podlega opodatkowaniu według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego.

Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Nie analizuję załączonych dokumentów. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego.

To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.