INFORMACJA DOTYCZĄCA ODMOWY WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ Dnia 9 lipca 2026 r. na podstawie art. 119y § 2 w zw. z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 listopada 2026 r., uzupełnionego pismami z 10 lutego 2026 r., 12 lutego 2026 r., 21 kwietnia 2026 r., 8 maja 2026 r. oraz 6 czerwca 2026 r. o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił wydania opinii zabezpieczającej.
A. Opis czynności poddanej ocenie: Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem jest zespół czynności w rozumieniu art. 119f § 1 O.p. (dalej: Czynność), na który składają się: 1) podwyższenie kapitału zakładowego w spółkach A. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o., D. Sp. z o.o. i objecie w nich udziałów przez Fundację Rodzinną (FR) 2) umorzenie udziałów we wszystkich zainteresowanych spółkach oraz jednoczesne podwyższenie kapitału zakładowego we wszystkich zainteresowanych spółkach przez Fundacje Rodzinną.
B. Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia: a. Identyfikacja korzyści podatkowej We Wniosku Wnioskodawca wskazał korzyści podatkowe w postaci: a) Niepowstania zobowiązania podatkowego po stronie Fundacji rodzinnej, osób fizycznych (beneficjentów), zainteresowanych spółek, w związku z objęciem przez Fundacje Rodzinną udziałów za wkład pieniężny, b) Niepowstania zobowiązania podatkowego w PIT po stronie Osób Fizycznych oraz spółek w związku z umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia, c) Niepowstania zobowiązania podatkowego w CIT dla Spółek (podmiot umarzający) w związku z umorzeniem udziałów wspólników bez wynagrodzenia, d) Niepowstania zobowiązania podatkowego w zakresie PIT/CIT po stronie Fundacji Rodzinnej w związku z objęciem udziałów w Spółkach, e) Niepowstania zobowiązania podatkowego w związku nabyciem udziałów w celu umorzenia bez wynagrodzenia w podatku PCC, f) Niepowstania zobowiązania podatkowego w związku wypłatą zysku do fundacji rodzinnej na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników.
W związku z powyższym Szef KAS zidentyfikował pierwszą z przesłanek koniecznych dla stwierdzenia unikania opodatkowywania, tj. zidentyfikowania czynności i wynikających z niej korzyści podatkowych.
Samo uzyskanie korzyści podatkowej nie przesądza jednak o unikaniu opodatkowania – konieczne jest wykazanie, że była ona głównym lub jednym z głównych celów czynności, jest sprzeczna z celem ustawy oraz że sposób działania miał charakter sztuczny. b. Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności Jako cele nadrzędne planowanej Czynności, rozumianej jako zbiór powiązanych czynności Wnioskodawca wskazał: - doprowadzenie ostatecznie do tego, aby Fundacja rodzinna była jedynym udziałowcem we wszystkich zainteresowanych spółkach, - uporządkowanie struktury pod kątem posiadanego majątku oraz funkcji pełnionych przez poszczególne podmioty, - utworzenie Fundacji rodzinnej, w szczególności w celu gromadzenia majątku rodzinnego (w tym praw udziałowych w ww. spółkach), zarządzania nim w interesie beneficjentów (członków rodziny Wnioskodawcy) oraz spełniania świadczeń na ich rzecz.
Fundacja rodzinna pełni rolę wehikułu zabezpieczającego rodzinny majątek, umożliwiającego sprawne nim zarządzanie oraz pomnażanie, jak i ułatwiającego przyszłą sukcesję. W ocenie Szefa KAS przedstawione przez Wnioskodawców uzasadnienie wskazuje na istnienie szeregu deklarowanych celów gospodarczych, organizacyjnych i sukcesyjnych związanych z utworzeniem docelowej struktury właścicielskiej opartej o Fundację Rodzinną. Jednak sposób osiągnięcia przez Wnioskodawców tejże docelowej struktury właścicielskiej, nie pozwala na uznanie, że przynajmniej jednym z głównych celów obranego sposobu wyposażenia Fundacji Rodzinnej w majątek nie jest osiągnięcie korzyści podatkowej.
Analiza przedstawionego opisu Czynności prowadzi do wniosku, że jednym z głównych celów przyjętego sposobu przeprowadzenia reorganizacji jest osiągnięcie określonych skutków podatkowych, związanych z zasadami ustalania proporcji, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy o fundacji rodzinnej, w kontekście zwolnienia z opodatkowania świadczeń wypłacanych przez Fundację Rodzinną jej beneficjentom. W ocenie Szefa KAS z przedstawionych wyjaśnień wynika, że wybór analizowanej sekwencji czynności nie jest wyłącznie konsekwencją dążenia do centralizacji zarządzania majątkiem czy realizacji funkcji sukcesyjnych fundacji rodzinnej.
Cele te mogłyby bowiem zostać w ocenie Szefa KAS osiągnięte również przy zastosowaniu wariantu alternatywnego, w ocenie organu – prostszego w zastosowaniu prowadzącego bezpośrednio do objęcia przez Fundację Rodzinną własności udziałów w spółkach grupy i skupieniu w niej funkcji właścicielskich. W ocenie Szefa KAS wybór analizowanej sekwencji czynności nie jest wyłącznie konsekwencją dążenia do centralizacji zarządzania majątkiem czy realizacji funkcji sukcesyjnych fundacji rodzinnej.
Cele te mogłyby zostać osiągnięte również przy zastosowaniu wariantu alternatywnego, prostszego, prowadzącego bezpośrednio do objęcia przez Fundację Rodzinną własności udziałów w spółkach grupy i skupieniu w niej funkcji właścicielskich. Szef KAS wskazuje przy tym, że fundatorem fundacji rodzinnej może być wyłącznie osoba fizyczna, a mienie na pokrycie funduszu założycielskiego wnosi wyłącznie fundator. Jednocześnie mienie lub jego poszczególne składniki mogą być wnoszone do fundacji rodzinnej także przez inne osoby, również po pokryciu funduszu założycielskiego. Samo pokrycie funduszu założycielskiego nie wiąże się z przyznaniem fundatorowi określonych praw majątkowych, udziałów czy akcji.
W konsekwencji przekazanie mienia przez osoby trzecie, takie jak Spółki, na rzecz fundacji nie wiąże się dla tych osób z „przejęciem” kontroli nad fundacją rodzinną. Co istotne zatem przyjęty model reorganizacji wpływa na sposób kwalifikacji mienia wnoszonego do fundacji rodzinnej dla potrzeb sporządzenia spisu mienia oraz ustalenia proporcji zgodnie z art. 29 ustawy o fundacji rodzinnej. Proporcje te pozostają bezpośrednio związane z późniejszym opodatkowaniem świadczeń wypłacanych przez fundację rodzinną na rzecz beneficjentów oraz fundatorów.
W ocenie Szefa KAS obok wskazywanych przez Wnioskodawców celów gospodarczych, organizacyjnych i sukcesyjnych jednym z głównych celów planowanej sekwencji czynności jest osiągnięcie korzyści podatkowej poprzez odpowiednie ukształtowanie proporcji, o których mowa w art. 28 i 29 ustawy o fundacji rodzinnej, a tym samym uzyskanie korzystniejszych zasad opodatkowania przyszłych świadczeń wypłacanych przez fundację rodzinną na rzecz fundatorów i beneficjentów.
Szef KAS nie kwestionuje samej idei utworzenia Fundacji Rodzinnej ani rzeczywistych celów sukcesyjnych, organizacyjnych i gospodarczych, wskazuje jednak, że nie wyjaśniają one, dlaczego konieczne było zastosowanie właśnie opisanej wieloetapowej sekwencji czynności, skoro podobne cele mogłyby zostać osiągnięte przy zastosowaniu innego, prostszego wariantu reorganizacyjnego. Zdaniem Szefa KAS sposób wniesienia majątku do fundacji oraz ukształtowanie wcześniejszych relacji własnościowych wpływają bezpośrednio na zakres opodatkowania przyszłych świadczeń.
Skutki wynikające z art. 28 i 29 ustawy o fundacji rodzinnej nie stanowią zatem jedynie ubocznego następstwa reorganizacji, lecz element konstrukcyjny całego modelu, którego konsekwencje podatkowe były znane i możliwe do przewidzenia już na etapie projektowania czynności. W konsekwencji Szef KAS uznaje, że obok rzeczywistych celów sukcesyjnych, organizacyjnych i gospodarczych jednym z głównych celów przyjętego sposobu reorganizacji było osiągnięcie korzyści podatkowej. Cele sukcesyjne nie wykluczają zatem spełnienia przesłanki z art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie wskazywane przez Wnioskodawców korzyści organizacyjne, takie jak centralizacja decyzji inwestycyjnych, reinwestowanie środków czy dokapitalizowywanie spółek, mogą uzasadniać funkcjonowanie fundacji rodzinnej jako podmiotu właścicielskiego i inwestycyjnego w kontekście planowanej sukcesji majątku, ale – w ocenie Szefa KAS – nie stanowią przekonującego uzasadnienia dla zastosowania opisanej sekwencji czynności. c. Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.
Przechodząc do oceny sprzeczności z przedmiotem lub celem ustaw podatkowych, Szef KAS podkreśla, że zgodnie z art. 119 § 1 Ordynacji podatkowej sprzeczność tę należy oceniać w danych okolicznościach, a nie in abstracto. W odniesieniu do dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem przychód podlegałby opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o CIT, zasadniczo według stawki 19%. Natomiast w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia po stronie spółki nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, a jednocześnie nie jest możliwe rozpoznanie kosztów uzyskania przychodów odpowiadających wydatkom na nabycie udziałów lub wartości wniesionego wkładu niepieniężnego.
W konsekwencji zbycie udziałów celem ich nieodpłatnego umorzenia jest dla spółki neutralne podatkowo. Szef KAS wskazuje przy tym, że nabycia udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia nie można sztucznie traktować jako dwóch odrębnych czynności. W sensie ekonomicznym są one etapami tej samej procedury prowadzącej do unicestwienia udziałów, a spółka nie ma swobody w rozdysponowaniu udziałami nabytymi w tym celu. W oderwaniu od szczególnych okoliczności sprawy samo niepowstanie przychodu w CIT w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia nie musiałoby być uznane za sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy o CIT. Jednak korzyść podatkową należy oceniać w danych okolicznościach.
Zdaniem Szefa KAS, skoro całość zaplanowanych działań podporządkowana jest osiągnięciu – jako jednego z głównych celów – korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem art. 21 ust. 1 pkt 157 i art. 21 ust. 49 ustawy o PIT, to również korzyść wynikająca z umorzenia udziałów, stanowiąca element niezbędny do osiągnięcia tej korzyści, może zostać uznana za sprzeczną z przedmiotem i celem ustawy o CIT. Podobną ocenę Szef KAS odnosi do korzyści podatkowej w podatku od czynności cywilnoprawnych.
W konsekwencji uznaje, że wskazane we wniosku korzyści podatkowe są sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. d. Sztuczność sposobu działania Strony: W ocenie Szefa KAS przedstawiony schemat działania nosi cechy sztuczności w rozumieniu art. 119c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Analiza całokształtu okoliczności prowadzi do wniosku, że wybór przyjętego modelu reorganizacji był determinowany nie tylko potrzebami ekonomicznymi i organizacyjnymi, lecz również możliwością uzyskania określonych skutków podatkowych. Przyjęty sposób działania nie stanowi najprostszego ani najbardziej bezpośredniego sposobu realizacji celów sukcesyjnych.
Zdaniem Szefa KAS bardziej złożona struktura była konsekwencją konieczności uwzględnienia skutków podatkowych związanych z ustaleniem proporcji mienia wniesionego do fundacji rodzinnej, a tym samym zakresem zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 157 i art. 21 ust. 49 ustawy o PIT. Bezpośrednie wniesienie określonych składników majątkowych mogłoby bowiem prowadzić do odmiennego ukształtowania tej proporcji i ograniczenia zakresu zwolnienia podatkowego.
W konsekwencji Szef KAS wskazuje na występowanie elementów typowych dla działań sztucznych, o których mowa w art. 119c § 2 O.p. Przyjęty sposób działania zakłada bowiem podział reorganizacji na szereg etapów, w tym angażowanie etapów pośredniczących, które z perspektywy deklarowanego celu sukcesyjnego nie były konieczne. Analogiczny efekt właścicielski i organizacyjny mógł zostać osiągnięty w prostszy sposób, w szczególności poprzez bezpośrednie wniesienie udziałów do fundacji rodzinnej.
Potrzeba przeprowadzenia dodatkowych czynności ujawnia natomiast swoje znaczenie przede wszystkim w kontekście sposobu ukształtowania skutków podatkowych, w tym przypisania określonego mienia dla potrzeb ustalenia proporcji, o których mowa w art. 28 i 29 ustawy o fundacji rodzinnej. Jednocześnie planowane czynności, mimo formalnej zmiany struktury prawnej i przeniesienia funkcji właścicielskich na poziom fundacji rodzinnej, nie wynikają z ekonomicznych powodów.
Zachowane zostaje bowiem ekonomiczne powiązanie tego majątku z dotychczasowymi uczestnikami struktury, podczas gdy poszczególne czynności reorganizacyjne wzajemnie się uzupełniają i kompensują, prowadząc ostatecznie do ukształtowania określonego rezultatu w zakresie mechanizmu proporcji. W konsekwencji formalna wieloetapowość reorganizacji nie znajduje odpowiedniego odzwierciedlenia w jej efektach gospodarczych innych niż podatkowe.
Stopień jej skomplikowania oraz liczba zaangażowanych etapów pozostają bowiem niewspółmierne do zakładanych celów gospodarczych, skoro realizacja podstawowego celu sukcesyjnego była możliwa przy zastosowaniu prostszego rozwiązania, polegającego na bezpośrednim wniesieniu udziałów do fundacji rodzinnej. Zdaniem Szefa KAS zasadniczym elementem odróżniającym analizowany sposób działania od prostszego wariantu reorganizacji jest zatem wpływ przyjętej sekwencji czynności na ustalenie proporcji mienia wniesionego do fundacji rodzinnej, a tym samym na zakres przyszłego zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 157 i art. 21 ust. 49 ustawy o PIT.
W tych okolicznościach sposób działania Wnioskodawców spełnia przesłanki sztuczności z art. 119c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji uzasadnia zastosowanie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej. Uwagi końcowe: Reasumując, stwierdzono, że czynność opisana we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej spełnia ustawowe kryteria unikania opodatkowania, ponieważ: · skutkowała osiągnięciem korzyści podatkowej, · jednym z głównych celów jej dokonania, było osiągnięcie takiej korzyści, · w przedstawionych okolicznościach korzyść, będąca jej rezultatem jest sprzeczna z przedmiotem i celem przepisów ustaw podatkowych sposób dokonania tej czynności był sztuczny.