INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przedstawione we wniosku z dnia 23 czerwca 2009 r. (data wpływu 26 czerwca 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 26 czerwca 2009 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. (data wpływu 27.08.2009 r.) – o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Spółka jest usługobiorcą następujących usług świadczonych przez inne spółki wchodzące w skład holdingu (grupy) B: usługi zarządzania (management service), usługi marketingu grupowego (group sales, marketing and supply expenses, group lct expenses), usługi new business development.
Usługi powyższe obejmują: Ad. 1) opracowywanie wzorów tygodniowych, miesięcznych i rocznych raportów – przesyłanych Spółce drogą e-mailową, dla potrzeb B Group dotyczących: - sprzedaży, - wyniku finansowego, - cash-flow, - należności i zobowiązań. Raporty te służą następnie ustaleniu przez Usługodawcę wskaźników odnośnie zarządzania Spółką (m.in. zatrudnienia pracowników, ich wynagrodzeń, zakupu środków trwałych ) – celem optymalizacji finansowej działalności. Wskaźniki powyższe przekazywane są Spółce drogą e-mailową, jak również osobiście przez przedstawicieli usługodawcy, podczas ich wizyt w Polsce. przeprowadzanie audytu wewnętrznego. Ad.
2) – obsługiwanie zamówień złożonych przez Spółkę (przygotowanie, spakowanie i załadowanie towaru, wystawienie faktur) + opracowywanie strategii marketingowej, opracowanie materiałów promocyjnych (katalogów produktów), Ad. 3) – opracowywanie planów strategicznych dot. działania B Group oraz przygotowywanie planów handlowych w celu zoptymalizowania sprzedaży, a w konsekwencji jej zwiększenia (jakie produkty będą najpierw produkowane przez inne spółki grupy B, a później jakie będą sprzedawane przez Spółkę, wskazanie klientów w Polsce, poziomu sprzedaży dla konkretnych klientów). Wytyczne te są Spółce przesyłane drogą e-mailową.
Ponadto, ww. usługi obejmują przeprowadzanie osobistych konsultacji, w tym uczestnictwo przedstawicieli usługodawcy w negocjacjach z klientami strategicznymi (odbiorcami towarów) – w celu wynegocjowania najkorzystniejszych kontraktów. Ww. usługi dokumentowane są fakturami (invoice’ami), brak jest natomiast odnośnie ich pisemnych umów. W piśmie z dnia 24.08.2009 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, Spółka wskazała, iż jest Ona w posiadaniu także innych niż faktury dowodów wykonywanych usług.
I. Na potwierdzenie wykonania usługi zarządzania (management service) Spółka posiada następującą korespondencję: wzory raportów dotyczących sprzedaży, wyniku finansowego, cash-flow, należności i zobowiązania oraz instrukcję do ich sporządzania w formie e-maili (również wszelkie zmiany w raportowaniu), korespondencja e-mailowa niemalże po każdym miesięcznym raporcie w celu omówienia wyników, wytyczne dotyczące cen ewidencyjnych produktów – zmian cen ewidencyjnych jakie Spółka stosuje wobec swoich odbiorców, zatwierdzone plany roczne (e-maile), które Spółka stosuje w celu osiągnięcia jak najlepszych wyników finansowych, dowody przybycia przedstawicieli grupy B w celu omówienia planów na kolejny rok (notatki służbowe z odbytej wizyty – e-maile, rezerwacje w hotelu dla gości, informacje o przylocie i odlocie), poziom wynagrodzeń dla pracowników (zeskanowany dokument przesłany e-mailem), zasugerowane zakupy środków trwałych (zeskanowany dokument przesłany e-mailem), dokumentacja z przeprowadzonego audytu (korespondencja e-mailowa w trakcie trwania audytu oraz raport po jego zakończeniu), dowody przybycia audytora do Spółki (szczegóły dotyczące przylotu i odlotu w e-mailu, rezerwacja w hotelu na czas pobytu gościa), opracowana polityka grupy B dotycząca zasad funkcjonowania i rozwoju firmy (forma papierowa) oraz wszelkie jej zmiany umieszczane w Internecie.
Poprzez otrzymanie ww. wytycznych – Spółka podejmuje decyzje zarządcze i finansowe (dotyczące m.in. zatrudnienia pracowników, ich wynagrodzeń, zakupu środków trwałych, poziomu cen produktów dla kontrahentów) – które mają prowadzić do osiągnięcia lepszego wyniku finansowego – zwiększenia przychodu. II.
Na potwierdzenie wykonania usługi marketingu grupowego (group sales, marketing and supply expenses, group lct expenses) Spółka posiada następującą korespondencję: katalogi papierowe produktów, katalogi elektroniczne produktów www.(...), regularnie przesyłane e-mailem biuletyny zawierające informację o produktach, regularnie przesyłane wiadomości e-mail tzw. stock block – o konieczności wstrzymania sprzedaży danego produktu.
Efektem wykonywania przez usługodawcę usługi marketingu grupowego jest, m.in. opracowanie przez niego w ramach strategii marketingowej ww. katalogów oraz wytycznych, które są przeznaczone dla kontrahentów Spółki – a więc w sposób oczywisty służą zwiększeniu / zabezpieczeniu przychodów. III.
Na potwierdzenie wykonania usługi new business development Spółka posiada następującą korespondencję: pełna dokumentacja e-mailowa z wizyt przedstawicieli grupy B, podczas których podejmowane są kluczowe decyzje dotyczące działalności Spółki (np. decyzje o wprowadzeniu do sprzedaży nowych produktów, decyzje o rozpoczęciu współpracy z nowymi klientami itp.), korespondencja e-mailowa na tematy związane z bieżącą działalnością z klientami Spółki (omówienie wyników sprzedaży u poszczególnych klientów, poziomu sprzedaży dla poszczególnych klientów, terminów płatności itp.), zatwierdzenie rocznych planów sprzedaży dla poszczególnych klientów (e-maile).
Usługi new business development służą podjęciu przez Spółkę optymalnych decyzji co do asortymentu sprzedawanych produktów, poziomu sprzedaży dla poszczególnych kontrahentów, terminów płatności. Nadto, przedstawiciele usługodawcy uczestniczą w negocjacjach z kluczowymi klientami – w celu wynegocjowania najkorzystniejszych warunków. W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy wydatki ponoszone na ww. usługi, przy braku pisemnych umów, stanowią koszty uzyskania przychodu (w stanie prawnym przed 1 stycznia 2007 r. oraz po tej dacie)? Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.
U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, ze zm.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2007 r. – kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Z dniem 1 stycznia 2007 ww. przepis uzyskał brzmienie: kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W ocenie Spółki, opisane wyżej wydatki mieszczą się w definicji kosztów uzyskania przychodów zarówno według stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2007 r., jak i po tej dacie. Niewątpliwie bowiem ponoszenie przez Spółkę ww. wydatków przyczynia się do zwiększenia przychodów, jak i zabezpieczenia ich źródła.
Usługi powyższe służą optymalizacji sprzedaży Spółki i mają na celu zwiększenie tej sprzedaży (przychodów), jak również udoskonaleniu zarządzania Spółką – poprzez przekazanie konkretnych wytycznych. Spółka zauważa, iż zgodnie z pismem Ministerstwa Finansów z 15.03.2002 r. znak: PB 3-63-IP-8214-24/2002 – koszty związane z całokształtem działalności podatnika, jak np. dobrowolne badanie sprawozdania finansowego na podstawie decyzji organów jednostki – podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2009 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Spółka wyjaśniła, iż przedstawione usługi służą optymalizacji finansowej działalności Spółki.
I tak: Usługi zarządzania (management service) – umożliwiają podejmowanie przez Spółkę takich decyzji co do zatrudnienia pracowników, ich wynagrodzeń, zakupu środków trwałych, poziomu cen produktów dla kontrahentów – które pozwalają na zaoferowanie produktów w konkurencyjnych cenach – a więc w konsekwencji prowadzą do zwiększenia sprzedaży (przychodu). Usługi marketingu grupowego – opracowywanie przez usługodawcę katalogów oraz wytycznych dotyczących produktów jest niezbędne w celu przekazania przez Spółkę odpowiednio zaprezentowanej oferty jej produktów kontrahentom – a więc umożliwienie podjęcia decyzji co do racjonalnego zakupu – a tym samym zwiększenie / zabezpieczenie przychodu Spółki.
Usługi new business development pozwalają dopasować ofertę produktów Spółki do potrzeb rynku – a więc zwiększa / zabezpiecza przychód. Ponadto w stosunku do klientów kluczowych przedstawiciele usługodawcy osobiście uczestniczą przy negocjowaniu najkorzystniejszych warunków kontraktów – właśnie w celu osiągnięcia przez Spółkę większej sprzedaży (przychodu).
Konkludując – wydatki z tytułu wyżej wymienionych usług pozostają w ewidentnym związku przyczynowo – skutkowym z osiąganymi przychodami jak również z zachowaniem / zabezpieczeniem źródeł przychodów – a więc spełniają definicję z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – w brzmieniu zarówno sprzed 1 stycznia 2007 r., jak i po tej dacie. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.
Zgodnie z obowiązującym do 31.12.2006 r. brzmieniem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (…). Począwszy od 01.01.2007 r., na mocy ustawy z dnia 16.11.2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 217, poz. 1589) zmianie uległ art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007 r., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (…). W tym miejscu należy podkreślić, że zmiana ta ma jedynie charakter doprecyzowujący, niepowodujący zmian merytorycznych.
Zgodnie z powyższym uregulowaniem, Spółka ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem że: są to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania bądź zabezpieczenia źródła przychodów, nie są wydatkami wymienionymi w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, są one odpowiednio udokumentowane. Powyższe oznacza, że do uznania poniesionych wydatków za koszty podatkowe niezbędne jest łączne spełnienie wymienionych powyżej przesłanek.
Sam fakt, że określony wydatek nie został wymieniony w art. 16 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zawierającym katalog wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów, nie może przesądzać o możliwości uwzględnienia tego wydatku przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Konieczne jest również wykazanie związku ponoszonych kosztów z uzyskiwanymi przychodami. Zatem, do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały one prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem wydatków ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego każdy wydatek, poza wyraźnie wymienionymi w ustawie, wymaga indywidualnej oceny pod kątem związku z przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu. Generalnie zaś można przyjąć, iż kosztami uzyskania przychodu są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Konieczne jest też właściwe udokumentowanie wydatku.
Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, iż jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. Zatem to podatnik zobowiązany jest wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości. Należy podkreślić, że to podatnik prowadzący działalność gospodarczą sam decyduje o rozmiarze, rodzaju i formie ponoszonych wydatków.
Kosztami uzyskania przychodów mogą być zarówno koszty, które pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z przychodami podatkowymi, jak również koszty pośrednie, których powiązanie z konkretnym przychodem nie jest możliwe, ale dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa poniesienie ich jest uzasadnione i podmiot zobowiązany jest do ich ponoszenia. Tak więc, spełnienie powyższych warunków powinno być dokonane w taki sposób, aby istniała możliwość przypisania poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Ta okoliczność podlega kontroli organu podatkowego.
Jak wspomniano powyżej, aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów, musi być właściwie udokumentowany. Brak stosownych dokumentów zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa uniemożliwia zaliczenie danego wydatku do tych kosztów. Kwestia udokumentowania szczególnie dotyczy usług niematerialnych. Podatnik powinien zatem posiadać dowody wykonania takich usług, które potwierdzać będą faktyczne wykonanie usługi, a Spółka będzie miała prawo do zaliczenia poniesionego z tego tytułu wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
W odniesieniu do sposobu udokumentowania wydatku zastosowanie znajduje art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na mocy którego podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.
Odrębnymi przepisami w zakresie dowodów księgowych są przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), które w art. 20 określają, iż podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, a do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym.
Podstawą zapisów w księgach rachunkowych, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości, są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, zwane dalej „dowodami źródłowymi”: zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów, zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom, wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki.
Art. 21 ust. 1 ww. ustawy o rachunkowości określa, iż dowód księgowy powinien zawierać co najmniej: określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego, określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej, opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych, datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę sporządzenia dowodu, podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów, stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.
Ustalenie związku z przychodem często okazuje się dość trudne w przypadku wydatków dotyczących czynności o charakterze usług. Dlatego też słuszne wydaje się podkreślenie aspektu wykonania usługi. W przypadku działalności usługowej do uznania, iż usługa została wykonana, nie wystarczy samo zawarcie umowy i zapłata umówionej ceny. Warunkiem koniecznym jest bowiem wykonanie świadczenia. Wykonanie świadczenia staje się więc tutaj elementem pozwalającym stwierdzić zaistnienie omawianego związku.
Zgodnie natomiast z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z treści tego przepisu wynikają - zasada prawdy materialnej oraz zasada równej mocy środków dowodowych, które nie wprowadzają ograniczeń co do rodzajów dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustalaniu istnienia danego faktu.
Biorąc powyższe pod uwagę, tylko właściwie udokumentowany wydatek, pozostający w związku z działalnością podatnika, który ten wydatek zalicza do kosztów, mający bezpośredni lub pośredni wpływ na uzyskiwane przychody, będzie mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów. Przytoczone wyżej przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie regulują kwestii, jakie dokumenty winny stanowić podstawę do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów.
Wskazują jednak, iż muszą one potwierdzać faktyczne wykonanie usługi oraz celowość i racjonalność wydatku z punktu widzenia prowadzonej działalności gospodarczej oraz w kontekście jego związków przyczynowo - skutkowych z osiąganymi lub oczekiwanymi przychodami. Dokumenty, potwierdzające powyższe, gromadzi podatnik i to on ocenia, czy są one wystarczające, aby na ich podstawie wydatki mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
Organ podatkowy ma natomiast obowiązek, i to jedynie w toku kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu, jeżeli podatnik faktycznie poniesie wydatek, wykaże związek wydatku z uzyskanym lub racjonalnie spodziewanym przychodem i przedstawi dowód umożliwiający obiektywną ocenę, że powyższe okoliczności miały miejsce.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Spółka jest usługobiorcą usług zarządzania, marketingu grupowego oraz usług new business development, które to świadczone są przez inne spółki wchodzące w skład holdingu (grupy) B. Na potwierdzenie wykonania powyższych usług, Spółka nie dysponuje umowami, jednakże posiada faktury oraz inne niż faktury dowody na wykonywane usługi. Reasumując, Spółka wykazała istnienie wskazanego wyżej związku przyczynowo – skutkowego między wydatkami, a uzyskiwanym przychodem bądź zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodów.
Wydatki te związane są z prowadzoną przez Spółkę działalnością i nie są wyłączone przez art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zatem mogą stanowić koszty uzyskania przychodów Spółki. Należy również nadmienić, iż przedmiotowe wydatki mogą w całości stanowić koszty uzyskania przychodów, pod tym jednak warunkiem, że wysokość wynagrodzenia wypłacanego na rzecz innych spółek wchodzących w skład holdingu (grupy) B, będących podmiotami, o których mowa w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustalona została na warunkach rynkowych, tj. na warunkach, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niezależne.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.
52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.