Pytanie
2: W opinii Spółki, w odniesieniu do planowanej transakcji dostawy Nieruchomości znajdzie zastosowanie zwolnienie z VAT wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT. W przypadku rezygnacji przez strony transakcji ze zwolnienia z opodatkowania VAT dostawy Nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy VAT, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego według stawki 23% z tytułu transakcji. Uzasadnienie Przepisy ustawy VAT dotyczące opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy VAT, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Według art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy VAT, wynosi 22 %, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, dla wybranych grup towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne lub zwolnienie od podatku.
Zgodnie z art. 146a ustawy VAT w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f: stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23 %; stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8 %; stawka zryczałtowanego zwrotu podatku, o której mowa w art. 115 ust. 2, wynosi 7 %; stawka ryczałtu, o której mowa w art. 114 ust. 1, wynosi 4 %. Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Jak wynika z powyższych uregulowań, ww. zwolnienie z VAT stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli (ich części), jeżeli w momencie dostawy są już zasiedlone, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. W art. 2 pkt 14 ustawy VAT ustawodawca określił co należy rozumieć pod pojęciem pierwszego zasiedlenia.
Zgodnie z tym przepisem, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 % wartości początkowej. Z treści powyższego przepisu wynika, że aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do oddania budynków (budowli / ich części) do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu.
Pierwsze zasiedlenie będzie więc miało miejsce wówczas, gdy wybudowany lub ulepszony obiekt zostanie sprzedany lub np. oddany w dzierżawę lub najem, bowiem zarówno sprzedaż, dzierżawa, czy najem są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu. Stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone przez organy podatkowe m.in. w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 kwietnia 2014 r. (sygn. ILPP1/443-220/14-4/JSK), Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 29 maja 2012 r. o sygn. ITPP2/443-270/12/AD czy w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 15 lipca 2010 r. o sygn. IPPP1-443-536/10-2/PR.
W tym zakresie należy wskazać, iż zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części oraz odpowiadających im gruntów, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy VAT, oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać: imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy; planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części; adres budynku, budowli lub ich części. W przypadku gdy dostawa budynku lub budowli (ich części) nie jest objęta zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, czyli jest dokonana przed pierwszym zasiedleniem, w ramach pierwszego zasiedlenia lub w ciągu 2 lat od pierwszego zasiedlenia, wówczas możliwe jest zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT.
Aby zastosować zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT dostawa budynków, budowli lub ich części nie może być objęta zwolnieniem przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, a ponadto spełnione muszą być łącznie następujące warunki: dokonującemu dostawy budynków (budowli) nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w stosunku do tych obiektów; łączna wartość ulepszeń dokonanych przez dokonującego dostawy, w stosunku do których przysługiwało mu prawo do odliczenia VAT, nie przekroczyła 30% wartości początkowej budynku lub budowli.
Przy czym, zgodnie z przepisem art. 43 ust. 7a ustawy VAT, drugiego z ww. warunków (tj. łączna wartość ulepszeń dokonanych przez dokonującego dostawy, w stosunku do których przysługiwało mu prawo do odliczenia VAT, nie przekroczyła 30% wartości początkowej budynku lub budowli) nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.
Jednakże w każdym przypadku dla zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT spełniony musi być warunek przewidziany w lit. a), tj. dokonującemu dostawy budynków (budowli) nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w stosunku do tych obiektów. Jeśli zatem ww. warunek nie jest spełniony, to niezależnie od tego czy spełniony został warunek przewidziany w lit. b w związku z art. 43 ust. 7a ustawy VAT, nie ma możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT.
Jeżeli dostawa budynku lub budowli nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT oraz art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT, podlega opodatkowaniu wg stawki podstawowej. Ponadto należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 29a ust. 8 ustawy VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W tym zakresie Spółka podkreśla, iż w odniesieniu do skutków opodatkowania VAT dostawy zabudowanego gruntu, po wejściu w życie 1 stycznia 2014 r. wskazanego powyżej przepisu ustawy VAT, znajduje on zastosowanie zarówno w odniesieniu do przypadków dostawy zabudowanego gruntu będącego własnością zbywcy, jak również zabudowanego gruntu będącego przedmiotem prawa użytkowania wieczystego. Wyjątek w tym zakresie stanowi przypadek dostawy budynków / budowli wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego gruntu (art. 29a ust. 9 ustawy VAT), niemniej nie znajdzie on zastosowania w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym, w którym prawo użytkowania wieczystego jest zbywane, a nie ustanawiane.
Zdaniem Spółki przepis art. 29a ust. 8 ustawy VAT oznacza w praktyce, że jeśli zgodnie z przepisami ustawy VAT, dostawa budynku (budowli / ich części) będzie opodatkowana, to również dostawa (zbycie) prawa wieczystego użytkowania gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek (budowle / ich części), podlegać będzie opodatkowaniu. Jeśli zaś dostawa budynku / budowli (ich części) będzie kwalifikować się do zwolnienia z VAT (przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10, bądź w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT), to zwolniona z VAT będzie również dostawa (zbycie) prawa wieczystego użytkowania gruntu.
Zastosowanie przepisów ustawy VAT w sytuacji Spółki Jak wskazano w opisie stanu przyszłego, Nieruchomości mające być przedmiotem planowanej dostawy na rzecz Spółki (w ramach umowy sprzedaży) zostały nabyte przez Sprzedawcę w 2008 oraz 2009 r. w drodze umowy sprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT (zwolnionej na podstawie obowiązujących na moment nabycia przez Sprzedawcę przepisów ustawy VAT). Nieruchomości te wykorzystywane były przez Sprzedawcę w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z uwagi na powyższe, należy więc wskazać, iż do pierwszego zasiedlenia Nieruchomości w rozumieniu ustawy VAT doszło najpóźniej w chwili nabycia przez Sprzedawcę w drodze umowy sprzedaży (chociaż nie można wykluczyć, że do pierwszego zasiedlenia Nieruchomości doszło już wcześniej). W tym zakresie Spółka podkreśla, iż dla ustalenia czy doszło do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu ustawy VAT bez znaczenia pozostaje czy oddanie do używania następuje w wykonaniu czynności zwolnionej czy też opodatkowanej stawką VAT, wystarczy bowiem, iż ma miejsce w wykonaniu czynności należącej do katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT wskazanych w art. 5 ustawy VAT.
Powyższe wynika z treści art. 2 pkt 14 ustawy VAT, zgodnie z którym „przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części”. Spółka podkreśla, iż powyższy pogląd znajduje uzasadnienie również w stanowisku wyrażanym przez organy podatkowe, przykładowo w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 kwietnia 2014 r. (sygn.
ILPP1/443-220/14-4/JSK), w której organ podatkowy wskazał, iż „użyte w art. 2 pkt 14 ustawy sformułowanie w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu wskazuje na katalog czynności wymienionych w art. 5 ustawy, czyli dana czynność musi podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, choć nie jest konieczne, aby faktycznie był naliczony podatek od tej czynności - może to być czynność zwolniona od podatku.” Ponadto, należy podkreślić, iż na dzień planowanego zbycia Nieruchomości przez Sprzedawcę, nie dokona on wydatków na ulepszenie (w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym) poszczególnych budynków, budowli czy ich części wchodzących w skład Nieruchomości, w wysokości równej lub większej niż 30% ich wartości początkowej.
Należy więc uznać, iż w okresie posiadania Nieruchomości przez Sprzedawcę nie doszło do (ponownego) pierwszego zasiedlenia w rozumieniu ustawy VAT wchodzących w skład Nieruchomości budynków, budowli czy też ich części.
Biorąc więc pod uwagę, iż do pierwszego zasiedlenia Nieruchomości doszło nie później niż w momencie nabycia ich przez Sprzedawcę (co nastąpiło odpowiednio w 2008 i 2009 r.), a po ich nabyciu Sprzedawca nie dokona wydatków na ulepszenie, których wartość mogłaby skutkować (ponownym) pierwszym zasiedleniem Nieruchomości, tym samym należy uznać, iż planowana przyszła dostawa Nieruchomości Spółce (w ramach umowy sprzedaży) nie nastąpi przed, w ramach lub do 2 lat od pierwszego zasiedlenia Nieruchomości. Oznacza to, że planowana przez Spółkę transakcja nabycia Nieruchomości podlegać będzie zwolnieniu z VAT w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
W konsekwencji, bezprzedmiotowa pozostaje analiza zastosowania w odniesieniu do planowanej transakcji obligatoryjnego zwolnienia z VAT wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT. W tym zakresie Spółka podkreśla, iż powyższej oceny skutków podatkowych na gruncie VAT nie zmieni okoliczność dotycząca potencjalnych planów Spółki wyburzenia budynków, budowli lub ich części, które wchodzą w skład Nieruchomości. W ocenie Spółki, zamiar nabywcy dotyczący ewentualnej rozbiórki nie powinien mieć wpływu na kwalifikację przedmiotu czynności dla celów opodatkowania VAT, w szczególności, nie może prowadzić do reklasyfikacji przedmiotu transakcji i uznania, że jest nim grunt niezabudowany.
Zdaniem Spółki zakwalifikowanie gruntu jako niezabudowanego albo zabudowanego nie może abstrahować od obiektywnych okoliczności faktycznych, w szczególności faktu, iż na danym gruncie na moment dostawy znajdują się trwale z nim związane budynki lub budowle.
Klasyfikacja przedmiotu transakcji, w szczególności w odniesieniu do sytuacji, gdy jest nim rzeczowy składnik majątkowy, powinna być bowiem dokonana w oparciu o istniejący na moment dokonania czynności stan faktyczny, a nie w oparciu o ewentualne zamiary nabywcy wobec nabywanego gruntu, w szczególności gdy - tak jak w przypadku Spółki - zamiar ten nie będzie skonkretyzowany na moment dokonania dostawy (jak wskazano w opisie stanu faktycznego ewentualna rozbiórka budynków i budowli lub ich części nastąpi już po dokonaniu planowanej dostawy).
W tym zakresie Spółka podkreśla, iż powyższy pogląd znajduje potwierdzenie m.in. w stanowisku wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. (sygn. I FSK 1436/13). W powołanym wyroku NSA podkreślił, iż w „zakresie skutków tej czynności [dostawy gruntu zabudowanego] na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług nie ma żadnego znaczenia cel ekonomiczny nabycia tej działki istniejący po stronie kupującego.
To czy nabywca w przyszłości, po dokonaniu dostawy zamierza zburzyć budynki oraz budowle i wznieść nowy budynek, jest bez znaczenia dla kwalifikacji tej czynności w aspekcie tej daniny publicznoprawnej.” Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w powyższym wyroku „nie można dostawy zabudowanych gruntów traktować jako czynności wyłączonej spod zwolnienia przedmiotowego z art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT tylko z tych względów, że nabywca zamierza wyburzyć budynki oraz budowle i wznieść na tym terenie nowy budynek.” W świetle powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w omawianym zdarzeniu przyszłym, w myśl art. 43 ust. 10 ustawy VAT, istnieje możliwość zastosowania konstrukcji fakultatywnego opodatkowania podatkiem VAT poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, o którym mowa we wskazanym przepisie ustawy VAT.
W konsekwencji, planowana dostawa Nieruchomości na rzecz Spółki, będzie podlegała opodatkowaniu VAT według właściwej 23% stawki, pod warunkiem rezygnacji z fakultatywnego zwolnienia i spełnienia przez strony transakcji (Wnioskodawcę i Sprzedawcę) warunków wskazanych w art. 43 ust. 10 oraz art. 43 ust. 11 ustawy VAT. Zważywszy na okoliczność, iż Spółka zamierza nabyć wskazane Nieruchomości dla celów działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w przypadku rezygnacji przez strony transakcji ze zwolnienia VAT wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Jak wynika z treści art. 86 ust. 1 ustawy VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych VAT. Jeżeli, zatem, dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości VAT naliczonego przy ich nabyciu. Na dzień dostawy Nieruchomości Wnioskodawca będzie zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i będzie spełniać ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy VAT.
Nabycie Nieruchomości przez Spółkę nastąpi w celach działalności podlegającej opodatkowaniu VAT. W świetle powyższego - zdaniem Wnioskodawcy - po dokonaniu transakcji, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony przy nabyciu Nieruchomości na podstawie faktury dokumentującej ww. transakcję, gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy VAT.
Podsumowując stanowisko Spółki w odniesieniu do Pytania 2, zważywszy że: w odniesieniu do planowej transakcji dostawy Nieruchomości znajdzie zastosowanie zwolnienie z VAT wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, w odniesieniu do planowanej transakcji istnieje możliwość zastosowania fakultatywnego opodatkowania podatkiem VAT w myśl art. 43 ust. 10 ustawy VAT, oraz Spółka planuje dokonanie nabycia wskazanych Nieruchomości dla celów działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, w konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy w przypadku spełnienia warunków wskazanych w art. 43 ust. 10 oraz ust. 11 ustawy VAT, planowana sprzedaż Nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu 23% stawką VAT, a Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT naliczonego z tytułu przedmiotowej transakcji.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy. W tym miejscu należy zauważyć, że Wnioskodawca pominął art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w myśl którego zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jednakże powołana podstawa prawna nie zmienia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, gdyż analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że sprzedaż Nieruchomości będącej przedmiotem zapytania nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Sprzedawca wykorzystywał nabyte w drodze umowy sprzedaży budynki dla celów czynności podlegających opodatkowaniu. Tak więc Nieruchomość nie była przez Sprzedawcę wykorzystywana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług.
Ponadto wykorzystywanie nabytych budynków dla celów czynności podlegających opodatkowaniu daje, co do zasady, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Tym samym, nie zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Ponadto należy zauważyć, że 23 stycznia 2014 r. został ogłoszony tekst jednolity ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121). Dodatkowo Organ zauważa, że w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych wniosek zostanie rozpatrzony odrębnie.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.
52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.