INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) oraz art. 223 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.
U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3664/16 (data wpływu prawomocnego orzeczenia 16 września 2021 r.) stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 8 czerwca 2016 r. (data wpływu 13 czerwca 2016 r.), uzupełnione pismem z 3 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.) oraz pismem z 5 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.), będącymi odpowiedzią na wezwanie Organu z 22 lipca 2016 r. znak IPPP2/4512-445/16-2/MAO (skutecznie doręczone 27 lipca 2016 r.). o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: · ustalenia czy odsprzedaż mediów przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali stanowi transakcje związane z nieruchomościami – jest prawidłowe · braku wliczenia ww. odsprzedaży do limitu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT – jest prawidłowe · braku obowiązku rejestracji przez Wspólnotę jako czynny podatnik VAT – jest prawidłowe · opodatkowania pośredniczenia Wnioskodawcy w dostawie przedmiotowych mediów – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE 13 czerwca 2016 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy odsprzedaż mediów przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali stanowi transakcje związane z nieruchomościami, braku wliczenia ww. odsprzedaży do limitu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT, braku obowiązku rejestracji przez Wspólnotę jako czynny podatnik VAT oraz opodatkowania pośredniczenia Wnioskodawcy w dostawie przedmiotowych mediów.
Wniosek został uzupełniony pismem z 3 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.) oraz pismem z 5 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.), będącymi odpowiedzią na wezwanie Organu z 22 lipca 2016 r. znak IPPP2/4512-445/16-2/MAO. Dotychczasowy przebieg postępowania.
19 sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów wydał dla Wnioskodawcy interpretację indywidualną znak: IPPP2/4512-445/16-5/MAO, w której uznał za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie ustalenia czy odsprzedaż mediów przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali stanowi transakcje związane z nieruchomościami, braku wliczenia ww. odsprzedaży do limitu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT oraz braku obowiązku rejestracji przez Wspólnotę jako czynny podatnik VAT.
Wnioskodawca na interpretację przepisów prawa podatkowego z 19 sierpnia 2016 r. znak: IPPP2/4512-445/16-5/MAO wniósł pismem z 2 września 2016 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów pismem z 5 października 2016 r. znak: IPPP2/4512-445/16-6/MAO stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia doręczono w dniu 11 października 2016 r. W dniu 10 listopada 2016 r. (data nadania) Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3664/16 uchylił zaskarżoną interpretację. Od ww. wyroku Szef Krajowej Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną z 19 stycznia 2018 r. znak: 0114-IPR.4022.1.2018.2.PK do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 21 lipca 2021 r. do Organu wpłynął wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1588/18, oddalający skargę kasacyjną, natomiast w dniu 16 września 2021 r. wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3664/16, uchylający zaskarżoną interpretację.
W myśl art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wskutek powyższego, wniosek Strony w zakresie ustalenia czy odsprzedaż mediów przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali stanowi transakcje związane z nieruchomościami, braku wliczenia ww. odsprzedaży do limitu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT, braku obowiązku rejestracji przez Wspólnotę jako czynny podatnik VAT oraz opodatkowania pośredniczenia Wnioskodawcy w dostawie przedmiotowych mediów - wymaga ponownego rozpatrzenia przez Organ. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: Wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa (…) z siedzibą w (…).
Wnioskodawca jest Wspólnotą Mieszkaniową działającą zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wspólnota Mieszkaniowa powstała w 2008 r. W skład Wspólnoty wchodzą stanowiące odrębną własność lokale mieszkalne oraz lokale niemieszkalne. W chwili obecnej Wspólnotę Mieszkaniową stanowią właściciele 129 lokali mieszkalnych, 7 lokali użytkowych oraz 2 garaży podziemnych. Zakres działania Wspólnoty obejmuje zarząd nieruchomością wspólną przez który, zgodnie z ustawą o własności lokali, rozumie się grunt pod budynkiem oraz części budynku i urządzenia niesłużące wyłącznie właścicielom lokali.
Wspólnota mieszkaniowa realizując interesy właścicieli lokali nabywa towary i usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz dokonuje zakupu mediów na potrzeby poszczególnych lokali. Umowy na dostawę i rozprowadzanie wody, energii elektrycznej, gazu, etc., podpisane są przez Wspólnotę Mieszkaniową (…), która dokonuje zakupu usług dotyczących części wspólnych budynku oraz części będących odrębną własnością poszczególnych członków wspólnoty. Wspólnota Mieszkaniowa pośredniczy w zakupie mediów (m.in. gazu i wody) i - rozliczając ten zakup na poszczególne lokale - dokonuje ich odsprzedaży właścicielom lokali.
W uzupełnieniu z 3 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.) Strona wskazała, że wartość odsprzedawanych mediów przez Wspólnotę Mieszkaniową (…) na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych w ciągu roku przekracza kwotę 150.000 zł wskazaną w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1. Czy w związku z przedstawionym stanem faktycznym oraz obowiązującym przepisem art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług na Wspólnocie ciąży obowiązek rejestracji jako czynnego podatnika VAT?
2. Czy w świetle obowiązującego przepisu art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, Wnioskodawca przy wyliczaniu limitu sprzedaży uprawniającej do korzystania ze zwolnienia nie musi uwzględniać czynności związanych z dostawą mediów do indywidualnych lokali mieszkalnych i użytkowych na rzecz kontrahenta zewnętrznego? 3. Czy w świetle zmienionego art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT Wnioskodawca powinien wliczać do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 i 2 sprzedaż mediów do lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, zwolnioną przedmiotowo z VAT zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. - § 3 ust. 1 pkt 10?
4. Czy odsprzedaż mediów przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali jest transakcją związaną z nieruchomościami i czy w związku z tym wlicza się ją do limitu zwolnienia? 5. Czy Wspólnota Mieszkaniowa działając w imieniu własnym, ale na rzecz poszczególnych właścicieli lokali, bierze udział w świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako podatnik tego podatku?
Stanowisko Wnioskodawcy: W 2014 roku zmieniono art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. z 2011, Nr 177, poz. 1054 z późń. zm.) o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT) w taki sposób, że do limitu kwoty wolnej wlicza się wartość niektórych zwolnień przedmiotowych, w tym wartość „transakcji związanych z nieruchomościami”, jeżeli nie mają charakteru transakcji pomocniczych. W związku z tą zmianą pojawił się problem z refakturowaniem opłat za media na właścicieli lokali mieszkalnych. Są to bowiem czynności zwolnione od podatku i nie wiadomo, czy mieszczą się w pojęciu „transakcji związanych z nieruchomościami”.
W ocenie Wnioskodawcy czynności związane z utrzymaniem lokali są odpłatną dostawą towarów lub odpłatnym świadczeniem usług, na podstawie ustawy o VAT. Czynności związane z utrzymaniem lokali mieszkalnych, wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U.2015.736 j.t). Wnioskodawca uznaje, że czynności związane z utrzymaniem indywidualnych lokali, za które Wspólnota Mieszkaniowa pobiera opłaty, w szczególności dostawy mediów, nie są transakcjami związanymi z nieruchomościami.
Wnioskodawca stwierdza również, że dla obliczenia limitu wartości sprzedaży uprawniającej do zwolnienia nie należy brać pod uwagę dostawy mediów do lokali mieszkalnych wykorzystywanych przez osoby fizyczne na cele mieszkaniowe, z uwagi na fakt, że nie jest to transakcja dotycząca nieruchomości. Zdaniem Wnioskodawcy, Wspólnota nie ma konieczności zgłaszania się jako czynny podatnik VAT. Na poparcie powyższego twierdzenia, niniejszym Wnioskodawca przedstawia następującą argumentację. Tytułem wstępu do dalszego wywodu, zasadne jest wskazanie art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.
U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.), który stanowi, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Przepis ten daje wspólnocie mieszkaniowej przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków, a tym samym działając w ramach przyznanej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku.
Wspólnota posiada określoną strukturę organizacyjną, którą tworzą właściciele lokali, zobowiązani do określonych zachowań i czynności wynikających z tej ustawy. Regulacja art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazuje na dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną i drugie, związane z odrębną własnością lokalu. Właściciele lokali zobowiązani są uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólną na pokrycie których uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat (art.
15 ustawy o własności lokali), oraz ponoszą wydatki związane z utrzymaniem własnych lokali (m.in. woda, ogrzewanie, odprowadzanie ścieków, gaz, energia elektryczna). Wspólnota mieszkaniowa realizując wspólny interes właścicieli występuje w odmiennych rolach w przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz w przypadku nabycia towarów i usług na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli. Wspólnota, będąca jednostką odrębną od właścicieli lokali, nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli.
W takiej bowiem sytuacji działa ona w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych (m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali), mających udziały w nieruchomości wspólnej. Tym samym odbiorcą nabywanych towarów i usług jest wspólnota mieszkaniowa, jako odrębny od jej członków podmiot praw, i to ona występuje jako ostateczny konsument. W takim więc zakresie nie świadczy ona żadnych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali.
Zatem uiszczanie przez członków wspólnoty należności tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest objęte przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.). W konsekwencji brak jest podstaw do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami, w związku z ponoszonymi kosztami zarządu nieruchomością wspólną. Gdy wydatki ponoszone są przez właściciela wyłącznie w związku z odrębną własnością lokalu, wspólnota w zakresie nabywanych towarów i usług celem zaopatrzenia poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli.
Nabywa bowiem towary i usługi w swoim imieniu jednakże na rzecz właścicieli poszczególnych lokali, którzy dokonują na poczet tych zakupów stosownych wpłat. Tym samym wspólnota zakupując towary i usługi, które następnie przyporządkowuje poszczególnym lokalom, dokonuje ich odsprzedaży właścicielom lokali. W takiej sytuacji środki uiszczane przez właścicieli poszczególnych lokali na ich utrzymanie stanowią w istocie zapłatę za odsprzedawane im przez wspólnotę towary i usługi.
W konsekwencji w odniesieniu do rozliczania wydatków związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali, ponoszonych m.in. z tytułu zakupu przez wspólnotę towarów i usług do tych lokali, zastosowanie znajdą przepisy o podatku od towarów i usług.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, iż wspólnota dokonując odsprzedaży właścicielom lokali, zakupionych uprzednio w tym celu, towarów i usług związanych wyłącznie z utrzymaniem poszczególnych lokali, działa jako podatnik podatku od towarów i usług i w sytuacji niekorzystania przez nią ze zwolnienia podmiotowego, dokonywane przez nią czynności w ww. zakresie winny być dokumentowane fakturami, wystawianymi zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 106 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisach do niej wykonawczych (Interpretacja Ogólna Nr PT8/033/IO1/AEW/H/PT-571 Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie rozliczeń podatku od towarów i usług przez wspólnoty mieszkaniowe).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2011 r. (sygn. I FSK 217/10) podkreślił, że ustawa o własności lokali (art. 13 ust. 1) wyraźnie i jednoznacznie rozróżnia dwa rodzaje obowiązków, a zarazem obciążeń finansowych członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną i drugie, związane tylko z odrębną własnością lokalu. Zarząd wspólnoty w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli niż w przypadku nieruchomości wspólnej. W takiej sytuacji wspólnota pełni praktycznie jedynie rolę pośrednika między dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali.
Sąd uznał, że z punku widzenia oceny skutków podatkowych dostawy mediów do poszczególnych lokali decydujące znaczenie ma to, kto jest ostatecznym odbiorcą usług. Za takiego finalnego nabywcę towarów i usług świadczonych przez podmioty np. dostarczające wodę czy odprowadzające nieczystości i służących zaspokajaniu indywidualnych potrzeb członków wspólnoty należy uznać nie wspólnotę, lecz każdego z jej członków z osobna. Mamy tu zatem do czynienia z sytuacją, w której od wspólnoty mieszkaniowej - jako podatnika VAT dokonującego zakupu towarów i usług od podmiotu zewnętrznego (innego podatnika) - każdy jej członek będący konsumentem nabywa następnie ten sam towar lub usługę.
Zatem zakup przez wspólnotę usług odprowadzania nieczystości, wywozu śmieci czy dostarczania gazu na potrzeby ogrzania lokalu oraz podgrzania wody czy dostarczania wody, służących zaspokajaniu indywidualnych potrzeb każdego z członków wspólnoty, powinien być refakturowany na rzecz członków wspólnoty ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
W tym miejscu należy odnieść się do istoty problemu, który zaistniał na kanwie zmiany brzmienia art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. z 2011, Nr 177, poz. 1054 z późń. zm.) o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT), który obecnie stanowi, że zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Ust. 2 ww. artykułu stanowi zaś, iż do wartości sprzedaży nie wlicza się: 1) wewnątrz wspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju; 2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem: a) transakcji związanych z nieruchomościami, b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41. c) usług ubezpieczeniowych - jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Zatem od 2014 r. (wejście w życie zmienionego przepisu art. 113 ustawy), ustalając limit zwolnienia 150.000 zł, trzeba wliczyć niektóre czynności zwolnione z podatku na postawie przepisów szczególnych m.in. transakcje związane z nieruchomością. Czynności te wlicza się do limitu, jeżeli nie mają charakteru pomocniczego.
Natomiast na podstawie § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U.2015.736 j.t.) zwalnia się od podatku czynności związane z utrzymaniem lokali mieszkalnych, wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, za które pobierane są opłaty, wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową na rzecz właścicieli tych lokali, tworzących w określonej nieruchomości tę wspólnotę. Zwolnienie to dotyczy sprzedaży mediów (dostawy wody, ciepła, gazu itp.) wykorzystywanych przez właścicieli w ich nieruchomościach.
Nabywcą mediów dla budynku jest wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele mieszkań. Jednak to każdy właściciel musi ponosić koszty utrzymania swojego lokalu. Media odkupywane są zatem od wspólnoty. Wspólnota mieszkaniowa, odsprzedając media właścicielom, realizuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Dodatkowo właściciele muszą finansować utrzymanie części wspólnej budynku, w którym znajdują się ich lokale. Te ostatnie opłaty nie podlegają jednak w ogóle opodatkowaniu VAT zgodnie z już wyżej wymienioną interpretacją ogólną Ministra Finansów z 21 czerwca 2011 r. (PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571).
Na początku uzasadnienia prawnego Wnioskodawca stwierdza, iż transakcje związane z odsprzedażą mediów do poszczególnych lokali mieszkalnych, które są zajmowane przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, nie zaliczają się do kategorii „transakcji związanych z nieruchomościami” w rozumieniu art. 113 ustawy o VAT. Przyjmując, że sprzedaż mediów przez wspólnoty na rzecz właścicieli lokali nie jest transakcją związaną z nieruchomościami, nie wlicza się jej do limitu zwolnienia. Za słusznością twierdzenia Wnioskodawcy przemawia po pierwsze fakt, iż pojęcie „transakcje związane z nieruchomością” nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę.
Zatem w żadnym przepisie prawa nie jest określone wprost, że dostawa mediów przez wspólnoty mieszkaniowe na rzecz właścicieli jest taką transakcją. Ustawodawca w ustawie o VAT użył niezdefiniowanego w przepisach terminu „transakcje”. W art. 2 pkt. 22 ustawy o VAT jest jedynie definicja pojęcia „sprzedaż”. Obejmuje ono odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. W ogólnym znaczeniu termin „transakcje” obejmuje zarówno sprzedaż towarów, jak i świadczenie usług, i w zasadzie pokrywa się z pojęciem „sprzedaż”.
Ustalając kwestię czy sprzedaż mediów jest „związana z nieruchomością”, należy sięgnąć do art. 28e ustawy o VAT, który odnosi się do ustalenia miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami. Zarówno w art. 28e jak i art. 113 ustawy o VAT jest bowiem mowa o czynnościach związanych z nieruchomościami. Ustawodawca posłużył się w obu regulacjach dokładnie takim samym zwrotem: „związane z nieruchomościami”. Zatem oba te zwroty muszą być Interpretowane tak samo.
Po drugie podnieść należy, że zarówno z polskich przepisów, jak z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że pojęcie „transakcji” obejmuje zarówno dostawę towarów (obrót nieruchomościami), jak i usługi na rynku nieruchomości (np. najem). Usługi dotyczące bezpośrednio nieruchomości powinny być wliczane do limitu zwolnienia od VAT, Natomiast zaliczanie do „transakcji związanych z nieruchomościami” refakturowania mediów na właścicieli lokali we wspólnocie bez wątpliwości jest błędne, bowiem przedmiotem takiej usługi są media, a nie nieruchomości.
Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-155/12 orzekł, iż dla przyjęcia, że mamy do czynienia z transakcją (usługą) związaną z nieruchomością konieczne jest, aby nieruchomość była podstawowym przedmiotem świadczenia - „(...) Jednakże, mając na uwadze, że wiele usług jest w ten lub inny sposób związanych z nieruchomościami, konieczne jest ponadto, aby przedmiotem świadczenia usług była sama nieruchomość. Tak dzieje się w szczególności wówczas, gdy nie ruchomość określoną w sposób wyraźny należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (...)”.
W konsekwencji TSUE wskazał, że z usługą związaną z nieruchomością mamy do czynienia tylko wtedy, gdy usługobiorcom zostało przyznane prawo używania całości lub części wyraźnie określonej nieruchomości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie podstawowym elementem świadczenia jest odsprzedaż mediów, z którą nie wiążą się żadne prawa do nieruchomości. Podobnie orzekła Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z dnia 21 czerwca 2013 r. (IBPP4/443-139/13/LG), gdzie usługę dostawy wody do stoiska wystawienniczego nie zakwalifikowano jako usługi związanej z nieruchomością.
W podobnym tonie wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 7 września 2007 r, (C-166/05), stwierdzając, że prawa pozwalające na korzystanie z rzeki w postaci dokonywania połowów można zaliczyć do usług związanych z nieruchomością.(?) Ponadto z polskiego orzecznictwa dotyczącego „związku z nieruchomościami” wynika, że niezbędnym elementem „związku z nieruchomościami” jest sama nieruchomość, która powinna być przedmiotem danej czynności. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2014 r. (I FSK 1656/13) stwierdził, że: „koniecznym warunkiem zaliczenia określonej usługi do tego katalogu jest jej związek z nieruchomością, której dana usługa dotyczy.
Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczy nie tylko usługi stricte dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach, obrotu nieruchomościami, ale także usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu i użytkowaniu nieruchomości.” Można twierdzić, że Wspólnota Mieszkaniowa jest pośrednikiem między dostawcami mediów a właścicielami lokali. Tego typu działanie podlega VAT, co wynika ze specyficznej konstrukcji przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o VAT. W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Wspólnota mieszkaniowa, kupując media dostarczane do lokali, działa we własnym imieniu, ale na rzecz właścicieli lokali. Najpierw jest nabywcą mediów, a następnie jest sprzedawcą tych samych mediów. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę traktuje się jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Konsekwencją uznania podatnika, który bierze udział w odsprzedaży usługi, za świadczącego tę usługę, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej konkretnej (odsprzedawanej) usługi. Samo refakturowanie nie zmienia charakteru nabytej usługi. W przypadku odsprzedaży mediów przedmiotem transakcji jest ten sam towar i ta sama usługa, które zostały nabyte przez wspólnotę.
Znaczy to, że dochodzi do dostawy energii elektrycznej, cieplnej i gazu przewodowego oraz do świadczenia usług dostarczania wody za pośrednictwem sieci wodociągowych, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz innych usług sanitarnych. Nie są to transakcje, które można zaliczać do transakcji związanych z nieruchomościami. Media (woda, energia elektryczna i gaz) zawsze są dostarczane do nieruchomości, ponieważ miejsce ich wykorzystania zawsze jest usytuowane w budynku lub w budowli. Nie można jednak tylko na tej podstawie uznać, że transakcje dotyczące dostarczania ww. mediów są transakcjami związanymi z nieruchomościami.
Dostawcy tych mediów nie rozpoznają ich we własnych ewidencjach jako „transakcji związanych z nieruchomościami”, ale jako dostawę energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego, a także jako świadczenie usług dostarczania wody, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz innych usług sanitarnych. Z przywołanego wyżej art. 8 ust. 2a ustawy o VAT wynika wprost, że taka sama klasyfikacja towarów i usług powinna obowiązywać kolejnych sprzedawców. Sam fakt pośredniczenia między faktycznym dostawcą a faktycznym odbiorcą nie może zmieniać przedmiotu transakcji.
Skoro więc przy zakupie mediów przez wspólnotę nie były one rozpoznawane jako „transakcje związane z nieruchomościami”, to nie mogą być one w ten sposób traktowane przy refakturowamu, które jest jedynie zwykłym przerzuceniem kosztów z nimi związanych. Mając na uwadze wyżej wskazaną interpretację, nie można zaliczyć sprzedaży mediów przez wspólnoty mieszkaniowe właścicielom lokali do transakcji związanych z nieruchomościami. Niewątpliwie czynności te dotyczą nieruchomości, ale nieruchomość nie jest przedmiotem świadczenia, ani konstytutywnym elementem. Dostawa mediów w żaden sposób nie daje możliwości dysponowania nieruchomościami.
Przedmiotem świadczenia jest odsprzedaż wody, ciepła i energii elektrycznej właścicielom nieruchomości. Istnieje zatem podstawa do twierdzenia, że dostawa mediów do lokali mieszkalnych wykorzystywanych przez osoby fizyczne na cele mieszkaniowe przez Wspólnotę Mieszkaniową nie powinna być wliczana do limitu, z uwagi na fakt, iż nie jest to transakcja dotycząca nieruchomości.
Zdaniem Wnioskodawcy, w niniejszej sprawie ma zastosowanie zwolnienie przedmiotowe z § 3 ust. 1 pkt. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U.2015.736 j.t.), zgodnie z którym zwalnia się od podatku czynności związane z utrzymaniem lokali mieszkalnych, wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, za które pobierane są opłaty, wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową na rzecz właścicieli tych lokali, tworzących w określonej nieruchomości tę wspólnotę.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, ponieważ niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3664/16 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I FSK 1558/18. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.
U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Przepis art. 2 pkt 6 ustawy o VAT stanowi, że przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi - art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.
Przez sprzedaż, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Prawa i obowiązki członków wspólnoty oraz zakres zarządu nieruchomością wspólną określa ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892). W myśl art. 6 ww. ustawy, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Przepis ten nadaje wspólnocie mieszkaniowej przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków, a tym samym działając w ramach przyznanej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku.
Jednostka, która powstała na podstawie przepisu art. 6 ww. ustawy o własności lokali, posiada określoną strukturę, w której skład wchodzą właściciele lokali, którzy są zobowiązani do określonych zachowań oraz czynności wynikających z tej ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.
Z ww. przepisu wynika, że istnieją dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: 1. związane z nieruchomością wspólną, 2. związane z odrębną własnością lokalu.
Jak stanowi art. 14 ustawy o własności lokali, na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności: 1) wydatki na remonty i bieżącą konserwację, 2) opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, 3) ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali, 4) wydatki na utrzymanie porządku i czystości, 5) wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.
Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele zobowiązani są do uczestnictwa w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólną - na ich pokrycie uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat oraz do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem własnych lokali (m.in. za wodę, ciepło, gaz, energię elektryczną, odprowadzanie ścieków). W przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną, wspólnota będąc jednostką odrębną od właścicieli lokali nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli, ponieważ w takim wypadku działa w imieniu własnym i na własny rachunek.
Działa wtedy jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych mających udziały w nieruchomości wspólnej - m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ustawy o własności lokali. W związku z tym odbiorcą nabywanych towarów i usług jest - jako odrębny od jej członków podmiot prawa - wspólnota mieszkaniowa.
Ponieważ występuje ona jako ostateczny konsument, nie świadczy więc w tym zakresie żadnych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali, a zatem nie występuje jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Tak więc uiszczanie należności przez członków wspólnoty tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT z tego tytułu.
Natomiast w sytuacji, gdy wydatki ponoszone są przez właściciela wyłącznie w związku z odrębną własnością lokalu, wspólnota w zakresie nabywanych towarów i usług (tj. głównie mediów) celem zaopatrzenia poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli. Nabywa bowiem towary i usługi w swoim imieniu, jednakże na rzecz właścicieli poszczególnych lokali, którzy dokonują na poczet tych zakupów stosownych wpłat. W konsekwencji należy stwierdzić, że obciążanie członków wspólnoty zaliczkami na pokrycie kosztów indywidualnego zużycia mediów stanowi odpłatną dostawę towarów i świadczenie usług w myśl art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.
Dotyczy to również odsprzedaży właścicielom lokali, zakupionych uprzednio w tym celu, towarów i usług związanych wyłącznie z utrzymaniem poszczególnych lokali. Wówczas wspólnota wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy Minister Finansów wydał rozporządzenie z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2013 r. poz. 1722 ze zm.), w którym to rozporządzeniu wprowadził inne niż w ustawie zwolnienia od podatku, a także określił szczegółowe warunki stosowania tych zwolnień.
I tak, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 10 i 11 ww. rozporządzenia, zwalnia się od podatku: 1) czynności związane z utrzymaniem lokali mieszkalnych, wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, za które pobierane są opłaty, wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową na rzecz właścicieli tych lokali, tworzących w określonej nieruchomości tę wspólnotę; 2) czynności wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową lub właścicieli lokali mieszkalnych tworzących w określonej nieruchomości wspólnotę mieszkaniową, na rzecz osób używających na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności lokale należące do właścicieli tworzących tę wspólnotę mieszkaniową, za które pobierane są opłaty niezależne od właściciela w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.
U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.) lub opłaty pośrednie w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367, z późn. zm.), jeżeli lokale te są wykorzystywane wyłącznie na cele mieszkaniowe. Podkreślić należy, że zwolnienie od podatku w oparciu o ww. przepis możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do opłat pobieranych przez Wspólnotę od członków tej wspólnoty.
Ponadto zastosowanie zwolnienia od podatku w oparciu o cyt. wyżej przepis uzależnione jest od spełnienia przesłanek obiektywnych dotyczących charakteru danego lokalu (lokal mieszkalny) oraz subiektywnych dotyczących przeznaczenia tego lokalu (cel mieszkaniowy). Zatem zwolnieniem określonym w ww. przepisie rozporządzenia objęto tylko towary i usługi związane z lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi wyłącznie na cele mieszkaniowe. Użyty przez ustawodawcę w ww. przepisie zwrot „wyłącznie” wskazuje, że warunkiem koniecznym do zastosowania przedmiotowego zwolnienia jest wykorzystywanie lokali na cele mieszkaniowe.
W związku z tym zwolnieniu nie podlega dostawa towarów i usług związanych z lokalami innymi niż mieszkalne oraz lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi na cel inny niż mieszkaniowy. W związku z powyższym, w przypadku gdy Wnioskodawca dostarcza media (wodę, energię elektryczną, gaz, etc.) do lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie do celów mieszkalnych, to czynność ta korzysta ze zwolnienia od podatku. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT - o treści obowiązującej od dnia 1 stycznia 2014 r. - zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł.
Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Z kolei przepis art. 113 ust. 2 ustawy o VAT - o treści obowiązującej od dnia 1 stycznia 2014 r. - stanowi, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się: 1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju; 2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem: a) transakcji związanych z nieruchomościami, b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, c) usług ubezpieczeniowych, - jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych; 3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Z powyższego przepisu wynika, że obliczając limit sprzedaży uprawniający podatnika do zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, nie bierze się pod uwagę m.in. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, jednakże z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli nie mają one charakteru transakcji pomocniczych.
Natomiast z przepisu art. 113 ust. 5 ustawy o VAT wynika, że jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Natomiast stosownie do treści art. 113 ust. 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że - co do zasady - o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT ma prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty.
W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany jest do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest wspólnotą mieszkaniową, którą stanowią właściciele 129 lokali mieszkalnych, 7 lokali użytkowych oraz 2 garaży podziemnych. Zakres działania Wspólnoty obejmuje zarząd nieruchomością wspólną, tj. gruntem pod budynkiem oraz częściami budynku i urządzeniami nie służącymi wyłącznie właścicielom lokali.
Wspólnota mieszkaniowa realizując interesy właścicieli lokali nabywa towary i usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz dokonuje zakupu mediów na potrzeby części wspólnych budynku oraz części będących odrębną własnością poszczególnych członków wspólnoty. Umowy na dostawę i rozprowadzanie mediów takich jak woda, energia elektryczna, gaz, etc. podpisane są przez Wspólnotę. Strona pośredniczy w zakupie mediów - rozliczając ten zakup na poszczególne lokale - dokonuje ich odsprzedaży właścicielom lokali.
Wnioskodawca ma wątpliwości czy odsprzedaż mediów dla właścicieli lokali powinna być zaliczona do transakcji związanych z nieruchomościami, a tym samym powinna być wliczona do limitu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT. Rozpatrując kwestię wliczenia do kwoty sprzedaży czynności związanych z utrzymaniem lokali mieszkalnych wykorzystywanych na cele mieszkaniowe należy wskazać, że dokonane przez ustawodawcę od 1 stycznia 2014 r. zmiany w art. 113 ustawy o VAT mają na celu w sposób bardziej precyzyjny i odpowiadający prawu unijnemu regulować stosowanie zwolnienia od podatku VAT dla drobnych przedsiębiorców, których obrót w skali roku nie przekracza 150.000 zł.
Z cyt. art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o VAT wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych pod podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 1588/18 stwierdził, że odsprzedaż tzw. mediów nie może być traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a jej wartość nie może być uwzględniona w wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Odnosząc się do powyższej regulacji w orzeczeniu z 7 września 2006 r., C-166/05 Heger Rudi Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajął stanowisko, że jedynie świadczenie usług, które pozostaje w bezpośrednim związku z nieruchomością, mieścić się będzie w zakresie art. 9 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy (obecnie art. 47 dyrektywy 112).
W wyroku z dnia 3 września 2009 r. C-37/08 Trybunał wypowiadając się w przedmiocie stosowania kryteriów art. 9 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy wskazał, że powinien istnieć wystarczająco bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług a przedmiotową nieruchomością, z tego względu, że sprzeczne z systematyką tego przepisu byłoby dopuszczenie, aby w zakresie tej zasady szczególnej mieściło się każde świadczenie usług, które pozostaje w jakimkolwiek, nawet niewielkim związku z nieruchomością, ponieważ znaczna liczba usług jest mniej lub bardziej związana z nieruchomością.
Również w wyroku z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-155/12, TSUE podzielił stanowisko na temat konieczności zaistnienia wystarczająco bezpośredniego związku usługi z nieruchomością (pkt 32), podkreślając równocześnie, że aby świadczenie usług było objęte zakresem stosowania art. 47 dyrektywy, konieczne jest, by owo świadczenie było związane z wyraźnie określoną nieruchomością (pkt 34). Co więcej, Trybunał stwierdził, że mając na uwadze, że wiele usług jest w ten lub inny sposób związanych z nieruchomościami, konieczne jest ponadto, aby przedmiotem świadczenia usług była sama nieruchomość.
Tak dzieje się w szczególności wówczas, gdy nieruchomość określoną w sposób wyraźny należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (pkt 35). Trybunał podkreślił bowiem, że świadczenia usług wyliczone w art. 47 dyrektywy 112, które dotyczą bądź używania lub urządzania nieruchomości, bądź zarządzania włącznie z użytkowaniem oraz wyceny tego rodzaju nieruchomości, charakteryzują się tym, że sama nieruchomość stanowi przedmiot świadczenia (pkt 36). Z powyższego orzecznictwa Trybunału wynika, że aby mówić o transakcji związanej z nieruchomościami musi zachodzić bezpośredni związek świadczenia z nieruchomością.
Z przywołanych wyroków C-155/12 oraz C-166/05 niewątpliwie wynika, że dla zaistnienia usługi (dostawy) związanej z nieruchomościami niezbędne jest, aby nieruchomość była jej przedmiotem, aby była konstytutywnym elementem świadczenia. Nie jest wystarczające, aby w danej usłudze (dostawie) element nieruchomości zaledwie pojawiał się, aby był jednym z wielu składników transakcji. Nieruchomość musi być centralnym i nieodzownym elementem transakcji, ze względu na który transakcja została zawarta i wykonana.
Do poglądów wyrażonych na tle rozważanej tu problematyki w orzeczeniach TSUE nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 131/14. Odnosząc się do wskazówek zawartych w powołanych orzeczeniach TSUE, NSA stwierdził, że nie chodzi o jakikolwiek związek z nieruchomością (związek taki musi być bezpośredni); wystarczająco bezpośrednim związaniem z nieruchomością nie będzie sam fakt umieszczenia przedmiotu usługi na pewien czas na nieruchomości lub w jej obrębie; konieczne jest, by świadczenie usługi było związane z wyraźnie określoną nieruchomością, a co więcej, by przedmiotem świadczenia usług była sama nieruchomość, co będzie miało miejsce w szczególności wtedy, gdy określona w sposób wyraźny nieruchomość będzie konstytutywnym elementem świadczenia usług, stanowiąc centralny i nieodzowny element tego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 listopada 2017 r. stwierdził, że „mając na uwadze wymienione wyżej cechy charakterystyczne związku usługi z nieruchomością i odnosząc je do analizowanego art. 113 ust. 2 pkt 2 lit a u.p.t.u. wskazać należy, że niewątpliwie czynność polegająca na odsprzedaży mediów ma określony związek z konkretną nieruchomością, ale jak zaznaczono już wyżej, nie chodzi tu każdy związek. Ma to być związek ścisły (bezpośredni), który polega m.in. na tym, że nieruchomość musi być nieodzownym i konstytutywnym elementem transakcji.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie mają istotnego znaczenia aspekty techniczne i funkcjonalne, charakteryzujące analizowaną transakcję. W ocenie Sądu, przedmiotem transakcji odsprzedaży mediów nie jest nieruchomość - rozumiana jako element konstytutywny transakcji - ponieważ takim podstawowym elementem świadczenia są: energia elektryczna, energia cieplna, woda, odbiór nieczystości.
Z powyższych względów, tego rodzaju odsprzedaż mediów nie może być traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a w konsekwencji jej wartość nie może być uwzględniona w wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.” Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz wskazane przepisy prawa, a także uwzględniając stanowiska wyrażone w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3664/16 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 1588/18 należy stwierdzić, że przedmiotem transakcji dotyczącej dostawy wody, energii elektrycznej, gazu, etc. nie jest nieruchomość, rozumiana jako element konstytutywny transakcji, ponieważ takim podstawowym elementem świadczenia są media.
Z tych względów tego rodzaju odsprzedaż mediów do lokali mieszaklnych nie może być traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a w konsekwencji jej wartość nie może być uwzględniona w wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, w świetle przepisu art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, Wnioskodawca przy wyliczeniu limitu sprzedaży uprawniającego do korzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług nie powinien uwzględnić kwot uzyskanych z tytułu dostawy mediów do lokali mieszkalnych. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.
Należy nadmienić, że - jak słusznie wskazał Wnioskodawca - należności (zaliczki) uiszczane przez członków wspólnoty (właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych) tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie są objęte przepisami ustawy o VAT. Wspólnota nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli. W związku z tym ww. opłaty związane z nieruchomością wspólną nie są wliczane do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Odnosząc się natomiast do wątpliwości Wnioskodawcy dotyczących obowiązku rejestracji jako czynnego podatnika VAT ciążącego na Wspólnocie, należy wskazać, że Wspólnota powinna wliczać do limitu sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT wyłącznie wartość sprzedaży mediów (wody, energii elektrycznej, gazu, etc.) rozliczanych przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali użytkowych.
Zatem, w sytuacji, gdy wartość odsprzedawanych mediów przez Stronę na rzecz właścicieli lokali użytkowych w ciągu roku nie przekroczyła kwoty wskazanej w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT Wnioskodawca nadal będzie korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 w związku z art. 113 ust. 5 ustawy o VAT i Wspólnota nie ma konieczności rejestracji jako czynny podatnik VAT. Dopiero, gdy Wspólnota przekroczy tą wartość sprzedaży w danym roku, wówczas będzie zobowiązana do rejestracji jako podatnik VAT, gdyż utraci prawo do zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w ww. zakresie należy uznać za prawidłowe.
Wątpliwości Strony dotyczą również podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług pośrednictwa Wspólnoty w sprzedaży wody, energii elektrycznej, gazu, etc. Powyżej cytowany przepis art. 8 ust. 2a ustawy o VAT stanowi implementację art. 28 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Konsekwencją uznania podatnika biorącego udział w odsprzedaży usługi za świadczącego, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej usługi.
Jak wskazano wyżej, regulacja art. 8 ust. 2a ustawy o VAT ma zastosowanie w sytuacji, w której podatnik nabywa usługę, a następnie w „stanie nieprzetworzonym” (identycznym jak w chwili jej nabycia) odsprzedaje ją swojemu kontrahentowi, samemu nie wykonując fizycznie przedmiotowej usługi, gdzie świadczenie takich usług powinno zostać zatem opodatkowane VAT według stawki właściwej dla danego rodzaju usługi. Mając na uwadze powyższe przepisy i analizując przedstawiony stan faktyczny, uznać należy, że Wnioskodawca pośrednicząc w sprzedaży m.in. energii, wody oraz gazu, działa jako podatnik świadczący dane usługi.
Innymi słowy, czynności te stanowić będą po stronie Wnioskodawcy odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, według właściwej stawki dla danego świadczenia. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, że jest pośrednikiem między dostawcami mediów a właścicielami lokali, a tego typu działanie podlega VAT, co wynika ze specyficznej konstrukcji przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, należy uznać za prawidłowe.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art.
47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).
W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.