INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 25 września 2013 r. (data wpływu 30 września 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania działu spadku – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 30 września 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania działu spadku. We wniosku tym przedstawione zostało następujące zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca jest synem Krystyny B., zmarłej w dniu 4 października 1996 r., po której nabył spadek wraz z siostrą Ewą A., każde po 1/2 części – postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 20 września 2012 r. Matka Wnioskodawcy była jedną z pięciorga dzieci Bronisławy Z., zmarłej w dniu 3 października 1974 r., spadek po której na mocy dziedziczenia ustawowego nabyły jej dzieci: Krystyna B., Maria K., Paweł Z., Ignacy Z. oraz Wojciech Z., w udziałach wynoszących po 1/5 części każde z nich. W dniu 21 grudnia 1977 r. Sąd Rejonowy postanowił jednakże, że spadek nabyło nie pięcioro, a troje dzieci: Maria K., Krystyna B. oraz Paweł Z. – po 1/3 każde z nich.
Wszyscy spadkobiercy pięciorga dzieci Bronisławy Z. zgodnie skierowały do Sądu Rejonowego wniosek o zmianę postanowienia z dnia 21 grudnia 1977 r. w taki sposób, aby zgodnie z dziedziczeniem ustawowym spadek po niej nabyły wszystkie jej dzieci. Obecnie trwa procedura sądowa wydawania sprostowanego postanowienia o nabyciu spadku po Bronisławie Z. Spadkobiercy Bronisławy Z. (troje dzieci) zostali wywłaszczeni na rzecz Skarbu Państwa z własności nieruchomości stanowiącej m.in. działkę oznaczoną nr 86 w W., z przeznaczeniem pod budowę osiedla.
Część dawnej działki oznaczonej nr 86 stała się zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i dlatego spadkobiercy wnieśli do Urzędu Miasta W., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zgodnie z trybem określonym w art. 136 ww. ustawy o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka 86, z której powstały działki nr 86/5, 86/6, 86/4, 86/3, 72/9, 72/10, 72/11. Decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zostanie wydana na spadkobierców prawomocnego jeszcze postanowienia sądu o nabyciu spadku po Bronisławie Z. Zgodnie z tym postanowieniem Wnioskodawca stanie się współwłaścicielem ww. działek w udziale wynoszącym 1/6. Wnioskodawca spodziewa się, że sądowe postanowienie o sprostowaniu nabycia spadku po Bronisławie Z. nastąpi już po wydaniu decyzji o zwrocie nieruchomości.
Po uprawomocnieniu się nowego postanowienia o nabyciu spadku na rzecz Wnioskodawcy przypadać będzie prawo do 12/120 całego majątku spadkowego, w tym wymienionych nieruchomości.
Wnioskodawca ma zamiar z pozostałymi spadkobiercami dokonać częściowego umownego działu spadku, w tym nieruchomości składającej się z działek 86/5, 86/6, 86/4, 86/3, 72/9, 72/10, 72/11, w ten sposób, że dotychczasowi współwłaściciele ww. działek, tzn. spadkobiercy: Wnioskodawca (1/6), Stanisław K. (1/3), Ewa A. (1/6), Andrzej Z (1/6) i Jacek Z. (1/6) przejmą ww. działki i dokonają spłaty na rzecz spadkobierców Ignacego Z. i Wojciecha Z., którzy mają prawo do tych działek, tj. Jana Z. (12/120), Jarosława Z. (12/120), Janiny Z. (11/120) oraz Ewy J. (13/120) do wysokości przysługującego im udziału.
Spłat dokonają w określonym terminie, po sprzedaży ww. działek za cenę rynkową, którą oferuje kupujący zaakceptowaną przez wszystkich spadkobierców. Wnioskodawca na skutek działu spadku otrzyma, oprócz przysługujących mu 12/120 części, 8/120 części w zamian za spłatę. Ostatecznie Wnioskodawca sprzeda kupującemu, już po dziale spadku udział w nieruchomości 20/120 części, otrzyma za niego kwotę 960.766,67 zł z tym, że kwotę 384.306,67 zł przekaże tytułem zobowiązania wynikającego ze spłaty tytułem działu spadku, proporcjonalnie do podzielonych udziałów na konta bankowe: Jana Z., Jarosława Z., Janiny Z. oraz Ewy J., tym samym za własny udział 12/120 otrzyma kwotę 576.460,00 zł.
W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie. Czy Wnioskodawca od działu spadku zobowiązany jest zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych? W ocenie Wnioskodawcy, w myśl art. 1 ust. 1 pkt f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy, obowiązek podatkowy z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą dokonania czynności prawnej.
W przypadku umowy o częściowy dział spadku obowiązek podatkowy zgodnie z art. 4 ust. 5 ww. ustawy ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 5) podstawę opodatkowania przy umowie o dział spadku stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2) ww. ustawy, do umów o dział spadku i zniesienia współwłasności przy przeniesieniu własności nieruchomości stosuje się stawkę w wysokości 2%.
Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku spadkowym i występuje wówczas przy dziale spadku, gdy majątek spadkowy przyznano jednemu lub kilku ze spadkobierców. Wnioskodawca uważa, że w Jego przypadku majątek spadkowy zostanie przyznany dziewięciu spadkobiercom, przy częściowym dziale spadku prawo własności nieruchomości określonych jako działki przypadnie pięciu spadkobiercom (wśród nich Wnioskodawcy) w zamian za spłatę do wysokości udziału jaki przysługiwałby wszystkim spadkobiercom przy podziale zgodnym ze spadkobraniem.
Zatem, wartość nieruchomości podlegająca częściowemu działowi wynosi 5.764.600,00 zł, udział w spadku Wnioskodawcy wynosi 12/120 czyli 576.460,00 zł poprzez dział spadku otrzymuje dodatkowe 8/120 nieruchomości w zamian za spłatę pozostałych udziałowców w wysokości 384.306,67 zł. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, ciąży na Nim obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 7.686,00 zł, tj. 2% od kwoty 384.306,67 zł. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat oraz, stosownie do punktu 3 wskazanego przepisu, orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione we wskazanym przepisie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej lub, stosownie do pkt 3 z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3. W przypadku umowy o dział spadku lub o zniesienie współwłasności obowiązek podatkowy, zgodnie z treścią art. 4 pkt 5 ww. ustawy, ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
Stosownie natomiast do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy podstawę opodatkowania przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy stawka podatku od umów o dział spadku i zniesienia współwłasności przy przeniesieniu własności nieruchomości wynosi 2 %. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca ma zamiar z pozostałymi spadkobiercami dokonać częściowego umownego działu spadku, w tym nieruchomości składającej się z działek 86/5, 86/6, 86/4, 86/3, 72/9, 72/10, 72/11, w ten sposób, że dotychczasowi współwłaściciele ww. działek, tzn. spadkobiercy: Wnioskodawca (1/6), Stanisław K. (1/3), Ewa A. (1/6), Andrzej Z (1/6) i Jacek Z. (1/6) przejmą ww. działki i dokonają spłaty na rzecz spadkobierców Ignacego Z. i Wojciecha Z., którzy mają prawo do tych działek, tj. Jana Z. (12/120), Jarosława Z. (12/120), Janiny Z. (11/120) oraz Ewy J. (13/120) do wysokości przysługującego im udziału.
Spłat dokonają w określonym terminie, po sprzedaży ww. działek za cenę rynkową, którą oferuje kupujący zaakceptowaną przez wszystkich spadkobierców. Wnioskodawca planuje otrzymać, oprócz przysługujących mu 12/120 części, 8/120 części. Ostatecznie Wnioskodawca sprzeda kupującemu, udział wynoszący 20/120 nieruchomości, za który otrzyma kwotę 960.766,67 zł z tym, że kwotę 384.306,67 zł przekaże tytułem zobowiązania wynikającego ze spłaty tytułem działu spadku, proporcjonalnie do podzielonych udziałów na konta bankowe: Jana Z., Jarosława Z., Janiny Z. oraz Ewy J., tym samym za własny udział 12/120 otrzyma kwotę 576.460,00 zł.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż opisany we wniosku przyszły dział spadku podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy, zgodnie z treścią art. 4 pkt 5 ww. ustawy, ciążyć będzie na podmiotach nabywających rzeczy ponad udział w spadku, w tym także na Wnioskodawcy jako nabywającym udział w nieruchomości ponad przysługujący Mu udział w spadku.
Jeżeli wartość spłaty, którą Wnioskodawca dokona na rzecz pozostałych spadkobierców będzie równa wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad udział w spadku, wówczas będzie stanowiła podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie podkreślić należy, że jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualną). Rolą postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, nie jest zatem ustalenie czy Wnioskodawca dokonał właściwych wyliczeń odnośnie planowanego częściowego działu spadku, bowiem stanowi to domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.