prosto w prawo Dla profesjonalistów

Art. 242 Kodeks karny

obowiązuje od 1.01.2023Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 242.
§ 1.Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 1a.Tej samej karze podlega, kto, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy oraz przebywając bez dozoru poza zakładem karnym lub aresztem śledczym w związku z wykonywaniem pracy, samowolnie opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania pracy lub samowolnie poza nim pozostaje.
§ 2.Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego bez dozoru albo zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami podstawowego zabezpieczenia, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.Karze określonej w § 2 podlega, kto, korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci do zakładu karnego najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu.
§ 4.Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa w porozumieniu z innymi osobami, używa przemocy lub grozi jej użyciem albo uszkadza miejsce zamknięcia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Prostym językiem

Przepis dotyczy osoby pozbawionej wolności na podstawie orzeczenia sądu lub nakazu innego organu państwowego. Taka osoba nie może sama się uwolnić ani samowolnie opuścić wyznaczonego miejsca pracy, jeśli przebywa bez dozoru poza zakładem karnym. Jeśli korzysta z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu lub przerwy w karze, musi bez usprawiedliwionej przyczyny powrócić najpóźniej w ciągu 3 dni po wyznaczonym terminie. W przypadku czynów z porozumieniem, użyciem przemocy lub uszkodzeniem miejsca zamknięcia grozi surowsza kara.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 28.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Orzeczenia i interpretacje (583)

Powołują ten przepis: 583 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (583) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści

Historia zmian

5 brzmień, obecne od 1.01.2023
od 1.01.2023 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. § 1a. Tej samej karze podlega, kto, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy oraz przebywając bez dozoru poza zakładem karnym lub aresztem śledczym w związku z wykonywaniem pracy, samowolnie opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania pracy lub samowolnie poza nim pozostaje. § 2. Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu …
Dz.U. 2022 poz. 1855 ↗
od 1.07.2015 do 1.01.2023tekst jednolity (obwieszczenie)niepotwierdzonestały link
… czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego bez dozoru albo zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami podstawowego zabezpieczenia, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 … karnego najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu.§ 4. Określenie „sąd” bez bliższego sprecyzowania oznacza sąd powszechny lub wojskowy określony w art. 3 § 1 i 1a, z tym zastrzeżeniem, że art. 6 § 1, art. 7, art. 8 § 2, art. 10, art. 11 § 1, art. 13, art. 15 oraz art. 18-24 stosuje się odpowiednio do sądu penitencjarnego lub innego sądu właściwego na podstawie niniejszego kodeksu.§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa w porozumieniu z innymi osoba …
Dz.U. 2015 poz. 396 ↗
od 1.01.2012 do 1.07.2015z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 242. [brzmienie nieustalone]Art. 242. § 1. Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. § 2. Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego bez dozoru, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. § 3. Karze określonej w § 2 podlega, kto, korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróc …
Dz.U. 2010 nr 40 poz. 227 ↗ · Dz.U. 2011 nr 240 poz. 1431 ↗
od 8.03.2011 do 1.01.2012niepełneniepotwierdzonestały link
Art. 242. § 1. Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. § 2. Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego bez dozoru, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. § 3. Karze określonej w § 2 podlega, kto, korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci do zakładu karnego najpóźniej w …
Dz.U. 2011 nr 39 poz. 202 ↗
od 1.09.1998 do 8.03.2011tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link
tekst ogłoszony ↗

Odsyła do (2)