Spis treści ustawy
Art. 109 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Aktualne brzmienie
Art. 109.
§ 1.Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.
§ 2.Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1)zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2)określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3)poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4)skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5)zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
§ 3.Sąd opiekuńczy może także powierzyć zarząd majątkiem małoletniego ustanowionemu w tym celu kuratorowi.
§ 4.W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 5, a także w razie zastosowania innych środków określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, sąd opiekuńczy zawiadamia o wydaniu orzeczenia właściwą jednostkę organizacyjną wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, która udziela rodzinie małoletniego odpowiedniej pomocy i składa sądowi opiekuńczemu, w terminach określonych przez ten sąd, sprawozdania dotyczące sytuacji rodziny i udzielanej pomocy, w tym prowadzonej pracy z rodziną, a także współpracuje z kuratorem sądowym.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 10.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Orzeczenia i interpretacje 240
Powołują ten przepis: 232 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 8 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2 września 2026 r., II SA/Go 345/26
- Uzasadnienie SR w Rzeszowie z 9 czerwca 2026 r., III Nsm 1527/23
- Uzasadnienie SO w Suwałkach z 30 kwietnia 2026 r., I C 770/25
- Postanowienie SO w Suwałkach z 24 kwietnia 2026 r., I C 770/25
- Uzasadnienie SR w Piszu z 14 kwietnia 2026 r., III Nsm 96/25
- Postanowienie SR w Toruniu z 25 listopada 2025 r., III Nsm 447/25
- Postanowienie SR w Toruniu z 28 października 2025 r., III Nsm 1443/24
- Postanowienie SR w Nakle nad Notecią z 14 października 2025 r., III Nsm 28/25
- Wyrok SR w Toruniu z 9 października 2025 r., III RC 380/24
- Postanowienie SR w Toruniu z 30 września 2025 r., III Nsm 528/25
Wszystkie (240) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 19.09.2014
… albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej. …
Odsyłają tu 5
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. 93 § 2
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. 111 § 1a do art. 109 § 2 pkt 5
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. 112³ § 1 do art. 109 § 2 pkt 1, art. 109 § 2 pkt 2, art. 109 § 2 pkt 3, art. 109 § 2 pkt 4
- ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 90 do art. 109 § 2 pkt 5
- ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 172 ust. 2 pkt 3 do art. 109 § 2 pkt 5