Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę N. Z. O. Z. N. D. w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Działając za pośrednictwem pełnomocnika strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zażalenie to potraktował jako skargę kasacyjną, która po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny została oddalona (postanowienie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 210/10).
Pismem z dnia 12 listopada 2010 r., strona wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia (błędnie oznaczonego w skardze jako wyrok) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1452/09., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż w niniejszej sprawie zachodzi naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreślić należy, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest odrębnym środkiem zaskarżania orzeczenia. Jest to instytucja nadzwyczajna, mająca umożliwić realizację prawa, nadanego przez art. 77 Konstytucji RP, który stanowi, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
W art. 285e § 1 p.p.s.a. ustawodawca określił szczególne wymogi jakie powinna spełniać skarga na niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia. Wymogi te są elementami konstrukcyjnymi skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i nie podlegają sanacji.
Stosownie do pkt 1 powołanego przepisu przedmiotowa skarga winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części. Należy zauważyć, że skarżący w złożonej skardze podaje jedynie sygnaturę sprawy, nie wskazując ani daty orzeczenia ani też zakresu zaskarżania, błędnie określając je przy tym jako wyrok.
Ponadto nie zostały spełnione wymagania zawarte w kolejnych punktach przytoczonego artykułu, wedle których skarga o której mowa powinna zawierać: (pkt 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, (pkt 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne.
Po pierwsze wskazać należy, że projektując wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego systemu niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń, przyjęto istotne założenia, w których ustawodawca zaznacza, że mnożenie lub powielanie środków prawnych zmierzających do tego samego lub podobnego celu jest niedopuszczalne. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie może zatem zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasacyjnej, kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oba te środki powinny stanowić spójny, zharmonizowany mechanizm zaskarżania orzeczeń. (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie strona formułując zarzuty skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powołuje przepisy, które stanowiły podstawę skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2009 r. W związku z tym, iż Sąd I instancji odrzucił skargę z powodu nie uzupełnienia przez stronę braków formalnych w wyznaczonym terminie (art. 58 § 1 pkt 3), podnoszone przez skarżącego zarzuty zawarte w skardze nie mogły być przedmiotem rozważań tego Sądu.
Jednocześnie strona nie wskazuje żadnego przepisu, który mógłby stanowić podstawę naruszenia prawa w postępowaniu odrzucającym skargę. Przytoczenie podstaw skargi oraz przepisu o którym mowa w pkt 3 art. 285e § 1 winno być na tyle wyraźne, aby Naczelny Sąd Administracyjny nie musiał domyślać się intencji autora, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia w tym zakresie.
W szerokim uzasadnieniu skargi nie sposób się także dopatrzeć związku przyczynowego między wydaniem orzeczenia a wyrządzeniem stronie szkody, do czego zobowiązuje pkt 4 analizowanego przepisu, zgodnie z którym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.
W odniesieniu do wymagań przewidzianych w pkt 6 art. 285e § 1, należy zauważyć, że skarga obarczona jest również brakiem wniosku o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Strona zawarła w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważa, że zgodnie z art. 285k § 2 uwzględniając skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenie jest w zaskarżonym zakresie niezgodne z prawem. Z powyższego wynika, że ewentualne orzeczenie o niezgodności z prawem ma na celu umożliwienie dochodzenia naprawienia szkód wyrządzonych wadliwym wyrokiem bez jego uchylania. Skutkiem uzyskania przez stronę wyroku uwzględniającego skargę jest możliwość żądania naprawienia wyrządzonej szkody.
Na zakończenie należy zwrócić uwagę, że nie było możliwe dopuszczenie skargi na podstawie wskazanej przez skarżącego tj. art. 285 a § 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje w "wyjątkowych przypadkach [...], jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych." Z akt sprawy wynika, że strona, składając pismem z dnia 30 listopada 2009 r. skargę kasacyjną skorzystała z przysługującego jej środka prawnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Środek odwoławczy, o którym mowa, został przez Sąd II instancji oceniony i prawomocnie osądzony.
W związku z powyższymi wskazaniami a w szczególności z tym, że złożona w niniejszej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4 i pkt 6 p.p.s.a. należało uznać ją za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 285 h § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.