Uzasadnienie
Skarga C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SAB/Wa 46/18.
Z przedstawionych przez Sąd pierwszej instancji akt sprawy wynika, że Skarżąca, zastępowana przez ustanowionego, na podstawie art. 138m w zw. z art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r.,, poz. 201 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", tymczasowego pełnomocnika szczególnego - radcę prawnego A. C., pismem z 26 sierpnia 2018 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r.
Postanowieniem z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 46/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", odrzucił skargę Strony na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustanowiony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej dla Spółki tymczasowy pełnomocnik szczególny nie ma umocowania do występowania w imieniu tejże Strony przed sądami administracyjnymi. Nie przedstawił on również, pomimo stosownego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. WSA podkreślił również, że sama Skarżąca, wezwana pod rygorem odrzucenia skargi, do jej podpisania przez uprawnione do reprezentacji Spółki osoby, wezwania tego nie wypełniła.
W skardze na przewlekłość postępowania C. sp. z o.o., zastępowana przez radcę prawnego A. C., zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, że prowadzone przez ten Sąd postępowanie w sprawie ze skargi Spółki na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r., trwa zdecydowanie dłużej niż jest to konieczne, szczególnie, iż materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia w postaci dokumentacji jest w dyspozycji Sądu. Przedmiotowa sprawa nie wymaga rozstrzygnięcia stanu nietypowego lub wyjątkowo skomplikowanego, a okoliczność zmian podmiotowych po stronie powodowej nie wpływa istotnie na dopuszczalność składania wniosków dowodowych w obecnym stanie sprawy. Stanowiska i argumenty stron są jasne. Dlatego w ocenie autora skargi w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Skarżącego do rozpoznania sprawy w przedmiocie skargi na bezczynność bez nieuzasadnionej zwłoki.
Mając powyższe na uwadze Spółka, w skardze na przewlekłość postępowania, wniosła o:
- stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie;
- zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do rozpoznania niniejszej sprawy w terminie 3 miesięcy od rozpoznania skargi;
- przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 2000 zł na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75), zwanej dalej "ustawą o skardze na przewlekłość";
- zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kosztów postępowania;
- przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika Spółki kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powiększonej o podatek VAT wg norm przepisanych, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 5 listopada 2019 r. wezwał radcę prawnego A. C., pod rygorem odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania, m.in. do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki w zakresie skargi na przewlekłość postępowania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie radca prawny A. C. w piśmie z 25 listopada 2019 r. wskazał, powołując się na art. 138l i nast. Ordynacji podatkowej, a także wyroki WSA w Warszawie z 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 22/17 i WSA w Rzeszowie z 15 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 748/16, że jego umocowanie obejmuje również działanie w imieniu Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc także w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjmuje się, który to pogląd NSA w tym składzie podziela, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym. Art. 138m Ordynacji podatkowej, zamieszczony w dziale IV Ordynacji podatkowej, zatytułowanym "Postępowanie podatkowe", w ramach postępowania podatkowego, dotyczącego niektórych kategorii stron takiego postępowania (osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) reguluje sytuację gdy z uwagi na okoliczności wskazane w tym przepisie (brak powołanych organów, niemożność ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania spraw takiej jednostki), niemożliwe byłoby wszczęcie lub prowadzenie takiego postępowania, a nie został jeszcze wyznaczony kurator przez sąd. Przepis ten nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W konsekwencji radca prawny A. C. chcąc wykazać swoje umocowanie do działania w imieniu Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania zobowiązany był, zgodnie z powołanym wyżej zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału NSA z 5 listopada 2019 r. do przedstawienia stosownego pełnomocnictwa, czego jednak nie uczynił. Tymczasem zgodnie ze stosowanymi, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym przypadku art. 37 zd. pierwsze P.p.s.a. - pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie zaś do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Konsekwencją niezastosowania się do takiego wezwania (co miało miejsce rozpoznawanej sprawie), o której mowa w końcowej części art. 49 § 1 P.p.s.a. jest na gruncie rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość odrzucenie skargi na przewlekłość, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
O zwrocie wpisu od skargi na przewlekłość postępowania orzeczono, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość.