Uzasadnienie
Sygn. I FSK 1055/10
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15.04.2010r., sygn. III SA/Wa 1617/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi R. S. Ltd. z/s w Wielkiej Brytanii, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku VAT za 2007 r.
Z przedstawionego przez Sad I instancji stanu sprawy wynikało, że do powyższego wniosku dołączono pełnomocnictwo z 16.06.2008r., z którego wynikało, iż M. S. – członek zarządu spółki, upoważnił doradcę podatkowego G. M. do jej reprezentowania przed Drugim Urzędem Skarbowym W. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za 2007 r., w szczególności zaś do sporządzenia i podpisania wniosku, reprezentowania w czasie składania wyjaśnień oraz otrzymania decyzji o zwrocie podatku.
Organ I instancji wezwał zatem G. M. do uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, braków formalnych złożonego wniosku poprzez potwierdzenie uprawnień osoby, która nieczytelnie i bez pieczęci firmowej podpisała wniosek do występowania w imieniu skarżącej; bądź do przesłania wniosku podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania skarżącej wraz z oryginałem dokumentu, z którego uprawnienie wynika; bądź do złożenia pod wnioskiem czytelnego podpisu przez osobę uprawnioną wraz z oryginałem dokumentu, z którego uprawnienie wynika. Organ wezwał ponadto pełnomocnika do przedstawienia oryginału tłumaczenia jednego ze złożonych wraz z wnioskiem dokumentów, ewentualnie zaświadczenia o rejestracji podatnika oraz o podanie nr rachunku bankowego w celu dokonania zwrotu, a także do uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wezwanie zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Wezwanie powyższe doręczono pełnomocnikowi spółki 07.01.2009 r. Natomiast 14.01.2009 r. wpłynęło do organu pismo podpisane przez M. T. (bez dokumentu pełnomocnictwa) z informacją o rachunku bankowym, do którego dołączono kopie potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej i wezwań.
Wobec powyższego organ I instancji pozostawił wniosek strony bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy, wymienionym na wstępie zaskarżonym postanowieniem, utrzymał to orzeczenie w mocy.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze spółka podniosła zarzuty naruszenia art. 120 i art. 169 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – "Op.
Wskazując na motywy uwzględnienia skargi Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżony akt podlegał uchyleniu z powodów innych niż wskazała strona.
Sąd zauważył, że wniosek skarżącej opatrzony został nieczytelnym podpisem (parafą). Nie zawierał on jednak żadnych danych identyfikujących osobę, która złożyła podpis (imię i nazwisko, funkcja). Sąd podkreślił, że w aktach postępowania podatkowego brak było jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałyby zasady reprezentacji spółki oraz dane personalne osób uprawnionych do jej reprezentowania.
W ocenie Sądu, skoro organ I instancji przyjął, że wniosek podpisany został przez pełnomocnika, to uwzględniając okoliczność, że do pełnomocnictwa nie dołączono żadnego dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie M. S. do jednoosobowego reprezentowania skarżącej, należało wezwać pełnomocnika do przedłożenia takiego dokumentu. To bowiem pełnomocnika obciążał obowiązek wykazania swojego umocowania. Tak samo należało postąpić, zdaniem Sądu, w sytuacji, gdyby organ pierwszej instancji przyjął, że G. M. był pełnomocnikiem, ale z uwagi na nieczytelny podpis – nie wiadomo kto podpisał wniosek. W obu tych przypadkach organ pierwszej instancji mógł jednak wezwać G. M. – osobę, którą uznał za pełnomocnika, tylko do wykazania jego własnego umocowania do działania w imieniu skarżącej poprzez udokumentowanie uprawnienia M. S. do jednoosobowego udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej.
Sąd zaznaczył, że udokumentowana być powinna także okoliczność, że w dacie udzielania pełnomocnictwa M. S. był członkiem zarządu. Dopiero bowiem wykazanie tej okoliczności uprawniało organ pierwszej instancji do podejmowania dalszych czynności z udziałem G. M. jako pełnomocnikiem skarżącej, w tym również do wzywania go do uzupełnienia innych braków formalnych wniosku. W innym przypadku, zdaniem Sądu, kolejne wezwania powinny być kierowane do strony.
Sąd podkreślił zatem, że właściwa kolejność działania organu powinna była być taka, że organ najpierw ustala, czy wniosek został podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentacji skarżącej, a dopiero potem powinien wezwać właściwą osobę (tj. pełnomocnika lub stronę) do usunięcia braków związanych z samym już przedmiotem wniosku, tj. zwrotem podatku. Te bowiem braki usunąć może wyłącznie osoba uprawiona do reprezentacji strony. Sąd uznał, że jedynie skierowanie wezwania do takiej osoby zapewnia możliwość uznania go za prawidłowo doręczone, a w rezultacie umożliwia ewentualne zastosowanie przewidzianego w art. 169 § 1 Op skutku w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Na powyższe orzeczenia organ odwoławczy, działający za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku jako niezgodnego z prawem, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako podstawę kasacyjną organ powołał naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – "Ppsa" w zw. z art. 169 § 1 Op poprzez przyjęcie, że pomimo stwierdzenia rzeczywistych braków formalnych wniosku złożonego przez pełnomocnika, w szczególności braku właściwego umocowania do reprezentowania strony, po upływie terminu do uzupełnienia tych braków, nie było podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzeni zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 169 § 1 Op jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwrot podatku VAT został złożony przez pełnomocnika, który jak wynika z akt sprawy, działał w oparciu o pełnomocnictwo podpisane przez osobę podającą się za członka zarządu spółki. Tym samym, wobec nie przedstawienia wraz z wnioskiem, jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego sposób reprezentacji skarżącej organ nie miał prawa domniemywać, że ów pełnomocnik został w sposób zgodny z prawem upoważniony do działania w imieniu skarżącej. Skoro tak, to jak słusznie zauważył Sąd I instancji, rolą organu było wezwanie tegoż pełnomocnika do wykazania swojego umocowania. Od zrealizowania tegoż wezwania zależało bowiem do kogo organ kierowałby w przyszłości korespondencję, w tym również wezwanie do uzupełnienia innych braków formalnych wniosku.
W tym momencie zaznaczyć należy jednak, że w sprawie pojawiła się kolejna wątpliwość, a mianowicie fakt, iż złożony pod wnioskiem podpis był nieczytelny. Stwarzało to problem w procesie badania umocowania wskazanego w petitum wniosku pełnomocnika, albowiem uprzedniego sprawdzenia wymagało to, czy wniosek faktycznie pochodził od G. M. – osoby wskazanej jako pełnomocnik spółki. Organ nie miał przy tym podstaw żądania czytelnego podpisu, niemniej mógł żądać jego uwierzytelnionego wzoru dla sprawdzenia czy rzeczywiście wymieniony pełnomocnik wniosek podpisał.
Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania okazało się w rozpoznawanej sprawie przedwczesne. Organ bowiem, wobec braku odpowiedzi pełnomocnika na wezwanie, winien stwierdzić, że wniosek nie został podpisany przez osobę uprawnioną i wezwać, tym razem skarżącą by ten brak uzupełniła. W takiej sytuacji, również w odniesieniu do pozostałych stwierdzonych braków formalnych, to skarżąca powinna być adresatem wezwania, a nie pełnomocnik, który swojego umocowania nie wykazał.
Wobec powyższych konstatacji zarzut naruszenia art. 169 § 1 Op nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji prawidłowo bowiem przepis ten zastosował, co w konsekwencji wykluczało możliwość naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 Ppsa orzekł jak w wyroku.