Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2006 r., I SA/Go 1968/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Towarzystwa Finansowo-Leasingowego S.A. w Z.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 11 lipca 2005 r., (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Sąd podniósł bowiem, że na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. wobec wątpliwości dotyczących reprezentacji skarżącej spółki, zobowiązał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia odpisu statutu spółki sporządzonego 1 marca 2000 r. przez notariusza oraz protokołów z walnych zgromadzeń akcjonariuszy zatwierdzających sprawozdanie finansowe spółki za lata 2003, 2004 i 2005 r. oraz ewentualnych uchwał organu powołującego zarząd, które zostały podjęte od 2000 r. w terminie 14 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu nie uzupełniono powyższych braków. Powyższe spowodowało, że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 i art. 232 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Strona wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- - naruszenie przepisu art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewyjaśnienie, czy strona skarżąca faktycznie nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, podczas gdy stan faktyczny sprawy wyraźnie wskazuje na to, że skarżąca wymagane dokumenty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przesłała listem poleconym,
- - niezastosowanie przepisu art. 106 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przejawiające się w braku przeprowadzenia wymaganego sprawozdania na rozprawie oraz uniemożliwienie stronie skarżącej wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości co do wykonania ciążącego nań obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi,
- - nieuwzględnienie treści przepisu art. 113 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zamknięcie rozprawy mimo braku dostatecznego wyjaśnienia kwestii wywiązania się przez stronę skarżącą z zarządzenia Sądu, a tym samym faktyczne pozbawienie strony skarżącej możliwości przedstawienia swojego stanowiska w omawianym zakresie, co skutkowało orzeczeniem, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Powyższe naruszenia, w ocenie autora skargi kasacyjnej, skutkowały pozbawieniem strony skarżącej możliwości obrony swoich praw, w rozumieniu przepisu art. 183 par. 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym mogłoby uzasadniać stwierdzenie nieważności przedmiotowego postępowania.
W oparciu o powołane zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że gdyby na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. Przewodniczący procedował z zachowaniem obowiązującego go trybu, to umożliwiłby stronie wyjaśnienie, że wymagana dokumentacja została przez nią do Sądu przesłana. W opinii strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pozbawił ją możności obrony swoich praw, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowego postępowania. Ponadto podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nawet nie powziął próby dostatecznego wyjaśnienia, czy strona skarżąca wywiązała się, czy też nie z ciążącego na niej obowiązku uzupełnienia braków skargi, mimo że strona skarżąca stawiła się na termin rozprawy ze swoim pełnomocnikiem, co samo z siebie mogło już stanowić wskazówkę, że strona ciążący na niej obowiązek wypełniła.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuję:
Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Za zasadny należy uznać drugi oraz trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej, tj.: zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie przepisu art. 106 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i naruszenie art. 113 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy mieć na uwadze, że stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów sąd po wywołaniu sprawy i sprawdzeniu obecności stron, powinien w pierwszej kolejności przedstawić sprawozdanie. Sprawozdanie to sprowadzać się powinno do przedstawienia materiału procesowego ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Powinno ono również obejmować okoliczności związane z wykonaniem zarządzenia sądu wydanego na poprzednim posiedzeniu sądu. Sprawozdanie jest obligatoryjnym elementem rozprawy, powinno zostać złożone w każdym przypadku, nawet gdyby strony oświadczyły, iż nie wnoszą o składanie sprawozdania /zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 356-357/.
Z protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2006 r., (...) wynika, że nie zostało przedstawione sprawozdanie sędziego. Brak rekonstrukcji zdarzeń poprzedzających otwarcie posiedzenia Sądu I instancji, doprowadził, jak słusznie sugeruje strona skarżąca, że wydano zaskarżone orzeczenie bez wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Należy zaznaczyć, że sprawozdanie przedstawione na poprzednim posiedzeniu Sądu I instancji /13 kwietnia 2006 r./ nie obejmowało tych okoliczności.
Powyższe uchybienie Sądu I instancji spowodowało również, że zamknięto rozprawę i wydano orzeczenie bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a więc z naruszeniem art. 113 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji wydał bowiem orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienie okoliczności związanych z brakiem dostarczenia wymaganych dokumentów. Powinien bowiem zasygnalizować w czasie przedstawiania sprawozdania sędziego, że dokumentacja, o jaką zwracał się do strony, nie została dostarczona i wyjaśnić, co było tego przyczyną.
Powyższe uchybienia, mogły mięć wpływ na wynik wydanego orzeczenia, dlatego też na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 182 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu nieważności postępowania opartego na art. 183 par. 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż powyższe uchybienie nie doprowadziło do pozbawienia strony możności obrony swoich praw.