Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r., I SA/Kr 453/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r.
Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", przez zaniechanie Sądu i organu w przedmiocie udzielenia stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, w szczególności nie pouczenie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co w konsekwencji skutkowało odrzuceniem skargi.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Zgodnie bowiem z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że w dniu 16 lutego 2015 r. została nadana w urzędzie pocztowym skarga skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 grudnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 253 akt administracyjnych) wynika, że ww. decyzja została odebrana w dniu 14 stycznia 2015 r. W związku z powyższym, termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 13 lutego 2015 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jako wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu braku zawarcia pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że nie mieści się w obowiązkach sądu wyjaśnianie jakie terminy i na jakich zasadach mogą być przywrócone (por. B.Dauter, Metodyka pracy sędziego, LexisNexis, Warszawa 2011, str. 52). Stosownie bowiem do art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przepis ten nie nakłada jednak na sąd obowiązku udzielania pouczeń, co do wszelkich możliwych zachowań.
Sąd nie może ani zastąpić strony w jej czynnościach ani sugerować jej, że nie jest ona w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2015 r., II FZ 3331/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji braku winy w uchybieniu terminu strona może - przy spełnieniu dodatkowych wymogów - wnieść wniosek o jego przywrócenie na podstawie art. 87 p.p.s.a. Instytucja przywrócenia terminu jest jednak odrębna od odrzucenia skargi, inne są też przesłanki jej zastosowania. Przywrócenie terminu jest bowiem szczególną instytucją prawa procesowego, która może nastąpić tylko na wyraźny wniosek strony, w którym wskazała ona przesłanki uzasadniające brak swej winy w uchybieniu terminu.
Przepisy nie wymagają natomiast od Sądu, aby pouczał stronę o działaniach, które należy podjąć w razie zaniedbań w celu zniwelowania ich skutków. Dlatego też Sąd nie pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a wymaganie takiego zachowania od Sądu byłoby zbyt daleko posunięte (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., II FSK 2099/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.