Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 578/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w punkcie 1 oddalił skargę O. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8 marca 2013 r., wydaną w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., a w punkcie 2 przyznał adwokatowi R. G. kwotę 2.400 zł plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej O. T. (dalej jako "skarżąca") z urzędu.
Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej wywiódł skargę kasacyjną, w której przedmiotowe rozstrzygnięcie zaskarżył w całości.
Pismem z dnia 17 grudnia 2013 r., pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę kasacyjną w ten sposób, że w miejsce zaskarżenia wyroku w całości, zaskarżył wyrok jedynie w pkt 1 tj. w zakresie oddalenia skargi, z wyłączeniem pkt 2 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Następnie pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. wniesiono o stwierdzenie prawomocności rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów i dokonanie wypłaty zasądzonego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 578/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił stwierdzenia prawomocności pkt 2 wyroku tegoż Sądu z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 578/13.
Pismem z dnia 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę kasacyjną co do pkt 2 powyższego wyroku, jednocześnie wnosząc o stwierdzenie jego prawomocności w tym punkcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 169 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa w art. 286 § 1, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym – ten Sąd. Zgodnie natomiast z art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części (§ 3).
Zgodnie z art. 186 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.
W myśl art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Zgodnie z § 2 nieważność postępowania zachodzi:
- 1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;
- 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;
- 3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;
- 4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;
- 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;
- 6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając zatem na uwadze treść cytowanych przepisów art. 186 w zw. z art. 183 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może na podstawie przepisu art. 169 P.p.s.a. stwierdzić prawomocności wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w części, w której cofnięto skargę kasacyjną, przed jej rozpoznaniem.
W orzecznicze bowiem wyrażono pogląd, że z uwagi na zastrzeżenie, o którym mowa w art. 168 § 3 in fine P.p.s.a., mimo zaskarżenia tylko części orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w części pozostałej, to jest niezaskarżonej. Należy dodać, że treść omawianego przepisu wyraźnie koresponduje z treścią przepisu art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, to jest przypadki enumeratywnie określone w § 2 tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim zachodzi nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.) może zatem uchylić wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego także w części niezaskarżonej, to jest mimo braku wniosku kasatora w tym zakresie, o czym stanowi przepis art. 186 P.p.s.a.
Wobec tego stwierdzenie prawomocności orzeczenia w części niezaskarżonej skargą kasacyjną, przed jej rozpoznaniem stanowiłoby czynność przedwczesną. (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 397/07, postanowienie NSA z 9 maja 2013 r., sygn. akt I FSK 366/13, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl "CBOSA").
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy pogląd ma zastosowanie w sprawie niniejszej, czyli w przypadku cofnięcia skargi kasacyjnej w części. Analogicznie należałoby przyjąć, że przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przedwczesne jest stwierdzenie prawomocności orzeczenia Sądu I instancji w części objętej skargą kasacyjną, która następnie została cofnięta. Brak jest bowiem podstaw do różnicowania sytuacji strony zależnie od tego czy część orzeczenia Sądu I instancji nie została zaskarżona w ogóle, czy też doszło do jej zaskarżenia a następnie cofnięto w tym zakresie skargę kasacyjną.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 64 § 3 i w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.