Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014r., sygn. akt III SA/Wa 237/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G[...] z siedzibą w Wielkiej Brytanii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 listopada 2013 r.
- 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
- 2.1. W dniu 2 stycznia 2013 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wpłynęło podanie z dnia 20 grudnia 2012 r., podpisane przez W. O. w imieniu G[...] z siedzibą w Wielkiej Brytanii, (dalej "Skarżąca" lub "Spółka"), dotyczące postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 lipca 2010 r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r.
W podaniu zwrócono się o wydanie i doręczenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia kończącego sprawę w postępowaniu, w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 30 marca 2010r. wydał postanowienie w sprawie dotyczącej zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r., bądź na wypadek gdyby Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że nie ma prawnej możliwości wydania nowego postanowienia, doręczenie pełnomocnikowi Spółki przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r., gdyż tylko prawidłowo doręczone rozstrzygnięcie kończy postępowanie w sprawie, w przeciwnym razie postępowanie w sprawie zażalenia jest wciąż niezakończone.
2.2. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że do wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. nie dołączono pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie W. O. do wniesienia przedmiotowego podania w imieniu Skarżącej.
W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm., dalej: "O.p."), wezwał W. O. do usunięcia braków formalnych podania, poprzez doręczenie dokumentu potwierdzającego jej umocowanie do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki oraz nadesłanie dokumentów, z których wynika prawne umocowanie osoby (bądź osób w przypadku reprezentacji łącznej) udzielającej pełnomocnictwa do składania oświadczeń woli w imieniu Skarżącej.
- 2.3. W odpowiedzi na ww. wezwanie W. O. złożyła pismo z dnia 20 lutego 2013r. oraz dokumenty rejestracyjne Spółki, nie przedstawiając jednakże stosownego pełnomocnictwa, które swoim zakresem obejmowałoby uprawnienie do wniesienia w imieniu Spółki podania z dnia 20 grudnia 2012 r.
- 2.4. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. pozostawił bez rozpatrzenia złożony przez W. O. wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanął na stanowisku, że w wydanym w trybie art. 169 § 1 O.p. wezwaniu z dnia 12 lutego 2013 r., precyzyjnie określono zakres żądania, wskazując, że dotyczy ono przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie "w związku z wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r.", zaś uzupełnienie braków formalnych miało polegać na doręczeniu dokumentu potwierdzającego umocowanie pełnomocnika do składania oświadczeń woli w imieniu G[...]. oraz nadesłanie dokumentów, z których wynika prawne umocowanie osoby (bądź osób w przypadku reprezentacji łącznej) udzielającej pełnomocnictwa do składania oświadczeń woli w imieniu G[...].
Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zgodził się z zawartym w piśmie z dnia 20 lutego 2013r. stanowiskiem W. O., że umocowanie do działania w sprawie z wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. wynika ze złożonego w dniu 5 marca 2012 r. oryginału pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed organem pierwszej i drugiej instancji w sprawach związanych ze zwrotem VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że ww. pełnomocnictwo zostało złożone przed wniesieniem podania z dnia 20 grudnia 2012 r., które stanowi podstawę do prowadzenia nowego, odrębnego postępowania, w zakresie wskazanym w tym wniosku, do którego akt pełnomocnik winien zgodnie z przepisem art. 137 § 2 i § 3 O.p. dołączyć oryginał bądź urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
- 2.5. Na ww. postanowienie pełnomocnik Spółki złożył zażalenie z dnia 26 czerwca 2013 r., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy będącej przedmiotem wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r., tj. o wydanie i doręczenie postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r., bądź o prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi Spółki postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 lipca 2010 r.
- 2.6. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 czerwca 2013 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r., podpisany przez W. O., został wygenerowany już po zakończeniu postępowania w sprawie z zażalenia Skarżącej z dnia 11 maja 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał bowiem postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r., które zostało skierowane bezpośrednio do strony postępowania, jako że w postępowaniu zażaleniowym nie został skutecznie ustanowiony pełnomocnik.
Organ podkreślił, że dołączone do zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., pełnomocnictwo z dnia 14 października 2009 r. obejmowało wprawdzie swym zakresem reprezentowanie Skarżącej we wszelkich postępowaniach (pełnomocnictwo ogólne), jednakże nie spełniało wymogów określonych w art. 137 § 3 O.p., gdyż zostało złożone jedynie w formie nieuwierzytelnionej kserokopii.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Dyrektor Izby Skarbowej w W. skierował wydane przez siebie postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. bezpośrednio do Strony postępowania, jako że w sprawie nie został skutecznie ustanowiony pełnomocnik w postępowaniu zażaleniowym.
Organ drugiej instancji zauważył, że w aktach sprawy znajdują się dwa pełnomocnictwa złożone przed organami podatkowymi do reprezentowania Skarżącej w toku postępowania. Pierwsze z nich z dnia 13 maja 2009 r. (data wpływu do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. 25 maja 2009 r.) dołączone do wniosku Spółki o zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r., zostało udzielone I. B., W. O. oraz S. P. do reprezentowania Spółki "(...) przed Urzędem Skarbowym we wszelkich sprawach związanych ze zwrotem podatku VAT naliczonego na towary i usługi zakupione przez Firmą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej".
Mając na uwadze zakres ww. pełnomocnictwa wymienieni w nim pełnomocnicy byli zatem uprawnieni wyłącznie do działania w imieniu Spółki w prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowaniu w sprawie zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Ostatnią czynnością tej fazy postępowania było złożenie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 marca 2010 r., która to czynność została zrealizowana przez S. P. Z kolei dołączone do zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., pełnomocnictwo z dnia 14 października 2009 r. obejmowało wprawdzie swym zakresem reprezentowanie Strony we wszelkich postępowaniach (pełnomocnictwo ogólne), jednakże nie spełniało wymogów określonych w art. 137 § 3 O.p., gdyż zostało złożone jedynie w formie nieuwierzytelnionej kserokopii.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., a jednocześnie wbrew argumentacji Skarżącej, podanie z dnia 20 grudnia 2012 r. nie stanowiło pisma procesowego w sprawie zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r., ale mogło wszcząć nowe postępowanie, o ile zostało wniesione przez stronę postępowania. Pismo to zostało podpisane przez W. O., która co prawda wskazywała siebie jako pełnomocnika Skarżącej, lecz nie załączyła stosownego dokumentu pełnomocnictwa.
Zdaniem organu, bez znaczenia w sprawie jako nie wywierające skutków prawnych pozostawało złożone w Urzędzie Skarbowym W. w dniu 5 marca 2012 r. pełnomocnictwo z dnia 24 lutego 2012r., tj. udzielone i złożone już po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r., i jego skutecznym doręczeniu Stronie. Nie zostało ono dołączone do akt konkretnego postępowania, ponieważ żadne postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. wobec Strony przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego nie toczyło się.
- 2.7. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Skarżąca zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- - art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 145 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 17 czerwca 2013 r., w wyniku błędnego uznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, że wniosek Skarżącej z dnia 20 grudnia 2012 r. nie spełniał wymogów określonych przepisami prawa, gdyż zawierał braki formalne w postaci nieprzedstawienia dokumentu pełnomocnictwa, który to brak nie został uzupełniony i uzasadniał pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia;
- - art. 212 w zw. z art. 145 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 O.p., poprzez uznanie, że w postępowaniu o zwrot VAT wydane zostało postanowienie kończące postępowanie, podczas gdy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 lipca 2010 r. nie zostało doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Skarżącej, lecz bezpośrednio Skarżącej, i jako nieprawidłowo doręczone nie wiąże Dyrektora Izby Skarbowej, ani nie wywołało skutków prawnych dla Skarżącej;
- - art. 165 § 1, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 17 czerwca 2013 r., w wyniku uznania, że wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. stanowi podstawę do prowadzenia nowego, odrębnego postępowania, podczas gdy wniosek ten dotyczy postępowania w sprawie zwrotu VAT, został wniesiony przez pełnomocnika Skarżącej będącej stroną ww. postępowania, i ma na celu prawidłowe doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. kończącego postępowanie w sprawie zwrotu VAT;
- - art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 212 w zw. z art. 145 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 219 i art. 239 O.p., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 17 czerwca 2013 r., które zostało wydane na skutek bezpodstawnego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r., w sytuacji gdy wniosek ten nie stanowił pierwszej czynności w postępowaniu w sprawie zwrotu VAT, a w konsekwencji nie istniał wymóg dołączenia do wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. dokumentu pełnomocnictwa, a ponadto umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Skarżącej wynikało z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w sprawie zwrotu VAT;
- - art. 169 § 4 w związku z art. 168 § 3 O.p., poprzez uznanie, że wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. wniesiony i podpisany przez W. O. zawierał braki formalne wynikające z braku załączenia dokumentu pełnomocnictwa, podczas gdy W. O. jest ustanowionym pełnomocnikiem Skarżącej, co wynika z dokumentów pełnomocnictw złożonych do akt postępowania w sprawie zwrotu VAT;
- - art. 136 i art. 137 § 3 O.p., poprzez uznanie, że nie sposób było wywieść umocowania W. O. składającej wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. do składania oświadczeń woli w imieniu Skarżącej, podczas gdy z dokumentów pełnomocnictw dołączonych do akt postępowania w sprawie zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r. wynika, iż Skarżąca działa w tym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie W. O.;
- - art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 17 czerwca 2013 r., w sytuacji gdy pełnomocnik Skarżącej wskazał w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 lutego 2013 r., że treść i zakres wezwania budzą wątpliwości i są niejednoznaczne oraz złożył w odpowiedzi na wezwanie stosowne wyjaśnienia wskazując dokumenty oraz okoliczności, z których wynika umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu w sprawie zwrotu VAT;
- - art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem podstawowych zasad określających sposób prowadzenia tego postępowania.
- 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
- 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
- 3.2. Według Sądu pierwszej instancji słusznie zauważono w postanowieniu z dnia 25 listopada 2013 r., że organ pierwszej instancji pismem z dnia 12 lutego 2013 r. wezwał pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa. Skoro strona lub jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie przedłożyli pełnomocnictwa, pomimo wezwania do jego przedłożenia, to prawidłowo podanie pozostawiono bez rozpatrzenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy niedołączenie do wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. pełnomocnictwa w ww. formie zobowiązywało organ do zastosowania procedury przewidzianej w art. 169 § 1 O.p. i wezwanie wnoszącego odwołanie do usunięcia braków pisma w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.
Sąd stwierdził, że powołanie się przez W. O. w odpowiedzi na wezwanie organu na oryginał pełnomocnictwa znajdujący się w aktach innego postępowania i złożenie kopii tego dokumentu do akt sprawy nie stanowi prawidłowego wykonania obowiązku wynikającego z art. 137 § 3 O.p. Nie powoduje bowiem skutku, że w aktach postępowania znajdzie się oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
W ocenie Sądu, wbrew zawartym w skardze twierdzeniom Skarżącej, organ podatkowy prawidłowo uznał, że wezwanie z dnia 12 lutego 2013 r., precyzyjnie określało zakres żądania.
W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika, a organ - w związku z tym - nie może dopuszczać do udziału w danej, konkretnej sprawie osoby, która w tej sprawie nie złoży ważnego pełnomocnictwa w trybie art. 137 § 3 O.p. I bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że osoba ta była już pełnomocnikiem strony w innym postępowaniu.
3.3. Sąd nie uwzględnił argumentacji Skarżącej, że podanie (wniosek) z dnia 20 grudnia 2012 r. nie wszczął odrębnego postępowania, lecz stanowił pismo procesowe złożone w toku postępowania o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r., niezakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem. Tym samym, w związku ze złożonymi w toku tego postępowania pełnomocnictwami należało przyjąć, że ww. wniosek został złożony przez umocowanego w sprawie pełnomocnika Strony.
Według Sądu analiza akt sprawy przeczyła tym twierdzeniom. Jak sama Skarżąca przyznawała, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 lipca 2010 r. kończące postępowanie z zażalenia Skarżącej z dnia 11 maja 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r. dotyczące wniosku o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r., zostało doręczone Spółce w dniu 23 maja 2011 r. W skardze Skarżąca również nie podważała samego faktu doręczenia, lecz zmierzała do wykazania, że ww. postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. nie zostało skutecznie i prawidłowo doręczone Spółce.
Sąd stwierdził, że prawidłowo uznał Dyrektor Izby Skarbowej w W., iż wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r., podpisany przez W. O., został złożony już po zakończeniu postępowania w sprawie z zażalenia Skarżącej z dnia 11 maja 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Tym samym podanie z dnia 20 grudnia 2012 r. nie stanowiło pisma procesowego w sprawie zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2008 r., ale mogło wszcząć nowe postępowanie, o ile zostało wniesione przez stronę postępowania. Pismo to zostało podpisane przez W. O., która co prawda wskazywała siebie jako pełnomocnika Strony, lecz nie załączyła stosownego dokumentu pełnomocnictwa.
- 3.4. Sąd wskazał również, że podmiot brytyjski dopiero po półtora roku, a mianowicie w dniu 2 stycznia 2013 r. złożył wniosek o doręczenie pełnomocnikowi Spółki przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. W ocenie Sądu, nie można po ponad dwóch latach od wydania postanowienia - powołując się na brak skuteczności i nieprawidłowość doręczenia postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. oraz wskazując, że postanowienie organu jest rażące na tle całego porządku prawnego oraz w świetle skutków gospodarczych, jakie postanowienie to powoduje dla Spółki, gdyż Spółka nie otrzymuje należnego jej zwrotu podatku VAT, a państwo wzbogaca się o istotną kwotę - obalać ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdyby zaakceptować takie argumenty, że w stosunku do zagranicznych podatników z innych państw członkowskich nie obowiązują żadne tryby procesowe, bez względu na zachowanie tego podmiotu świadczące o aktach staranności, doszłoby do dyskryminacji polskich podmiotów w stosunku, do których bezwzględnie obowiązują określone zasady procesowania.
- 4. Skarga kasacyjna
- 4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika Skarżącej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucono naruszenie przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- 1. art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji, gdy postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; zaskarżone postanowienie jest niezgodne z przepisami postępowania z uwagi na fakt, że zostało wydane z naruszeniem:
- a) art. 165 § 1, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy pierwotnego postanowienia w wyniku uznania, że wniosek Spółki stanowi podstawę do prowadzenia nowego, odrębnego postępowania, podczas gdy wniosek dotyczy postępowania o zwrot podatku VAT, został wniesiony przez pełnomocnika Spółki będącej stroną ww. postępowania, i ma na celu prawidłowe doręczenie postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. kończącego postępowanie o zwrot podatku VAT, które, według Skarżącej, nie zostało doręczone.
Powyższe naruszenie doprowadziło do przekonania, że do wniosku, jako do podania wszczynającego na żądanie strony nowe postępowanie, należy dołączyć dokument, z którego wynika umocowanie do reprezentowania Spółki przez pełnomocnika. W konsekwencji, Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił wniosek bez rozpatrzenia jako niespełniający wymogów formalnych pisma. Tymczasem, gdyby Dyrektor Izby Skarbowej wziął pod uwagę, że wniosek Spółki dotyczył toczącego się postępowania o zwrot podatku VAT oraz, że nie jest dopuszczalne wszczęcie kolejnego postępowania, w sytuacji gdy postępowanie o zwrot podatku VAT jest nadal w toku, Dyrektor Izby Skarbowej powinien był uwzględnić pełnomocnictwa znajdujące się w aktach postępowania o zwrot podatku VAT i rozpatrzyć wniosek Spółki, a w konsekwencji prawidłowo doręczyć postanowienie kończące postępowanie o zwrot podatku VAT. W świetle powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było uchylenie pierwotnego postanowienia, a nie utrzymanie go w mocy;
b) art. 212 zdanie pierwsze w związku z art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 219 O.p. poprzez uznanie, że w postępowaniu o zwrot podatku VAT wydane zostało postanowienie kończące ww. postępowanie, podczas gdy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. nie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki ustanowionemu w sprawie, lecz bezpośrednio Spółce, i jako nieprawidłowo doręczone nie wiąże Dyrektora Izby Skarbowej, ani nie wywołało skutków prawnych dla Spółki.
Powyższe naruszenie doprowadziło Dyrektora Izby Skarbowej do przekonania, że prawidłowo doręczył on postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. Tymczasem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. zostało doręczone Spółce, w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiony był pełnomocnik. W konsekwencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. jako nieprawidłowo doręczone nie wiąże Dyrektora Izby Skarbowej, ani nie wywołało skutków prawnych dla Spółki. W związku z powyższym postępowanie o zwrot podatku VAT wciąż jest w toku, a wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. o prawidłowe doręczenie postanowienia kończącego postępowanie został złożony w toku postępowania o zwrot podatku VAT.
W świetle powyższego brak było podstaw do uznania, że wniosek inicjuje nowe postępowanie, odrębne od postępowania o zwrot podatku VAT. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej bezprawnie żądał od pełnomocnika Spółki uzupełnienia braków formalnych wniosku, gdyż przedmiotowe pismo żadnych braków nie zawierało i należało je rozpatrzyć. Obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było zatem uchylenie pierwotnego postanowienia, a nie utrzymanie go w mocy;
- c) art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 145 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239
O.p. poprzez utrzymanie w mocy pierwotnego postanowienia w wyniku błędnego uznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, że wniosek Spółki z dnia 20 grudnia 2012 r. nie spełniał wymogów określonych przepisami prawa, gdyż zawierał braki formalne w postaci nie przedstawienia dokumentu pełnomocnictwa, który to brak nie został uzupełniony i uzasadniał pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując wniosek doszedł do przekonania, że inicjuje on nowe postępowanie i jako pierwsze pismo w sprawie powinien zostać do niego załączony dokument pełnomocnictwa. Tymczasem wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. nie był pierwszym pismem w sprawie, gdyż dotyczył postępowania o zwrot podatku VAT, które nie zostało zakończone z uwagi na nieprawidłowe i nieskuteczne doręczenie postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. bezpośrednio Spółce, z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu podtrzymał swoje stanowisko, że prawidłowo doręczył postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. Tymczasem postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. zostało doręczone Spółce, w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiony był pełnomocnik. W konsekwencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. jako nieprawidłowo doręczone nie wiąże Dyrektora Izby Skarbowej, ani nie wywołało skutków prawnych dla Spółki. W związku z powyższym postępowanie o zwrot podatku VAT wciąż jest w toku, a wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. o prawidłowe doręczenie postanowienia kończącego postępowanie został złożony w toku postępowania o zwrot podatku VAT.
Brak było zatem podstaw do uznania, że wniosek inicjuje nowe postępowanie, odrębne od postępowania o zwrot podatku VAT. Wprawdzie pełnomocnictwo złożone wraz z zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało złożone w kopii, to jednak pełnomocnictwo w odpowiedniej formie zostało złożone do akt sprawy w dniu 5 marca 2012 r. Z ww. dokumentu wynikało umocowanie Pani W. O. do reprezentowania Skarżącej.
Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej bezprawnie żądał od pełnomocnika Spółki uzupełnienia braków formalnych wniosku, gdyż przedmiotowe pismo żadnych braków nie zawierało i należało je rozpatrzyć.
W świetle powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było uchylenie pierwotnego postanowienia, a nie utrzymanie go w mocy;
d) art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 212 zdanie pierwsze w związku z art. 145 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 i art. 239 O.p. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy pierwotnego postanowienia, które zostało wydane na skutek bezpodstawnego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, w sytuacji gdy wniosek nie stanowił pierwszej czynności w postępowaniu, a w konsekwencji nie istniał wymóg dołączenia do wniosku dokumentu pełnomocnictwa, a ponadto umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Spółki wynikało z dokumentów pełnomocnictw znajdujących się w aktach postępowania o zwrot podatku VAT.
Powyższe naruszenie doprowadziło Dyrektora Izby Skarbowej do przekonania, że wniosek zawierał braki formalne, w postaci braku dokumentu pełnomocnictwa wykazującego umocowanie osoby wnoszącej wniosek do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej bezpodstawnie wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Spółka w odpowiedzi na wezwanie wykazała, że umocowanie osoby wnoszącej wniosek do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki również w postępowaniu odwoławczym wynika z pełnomocnictw znajdujących się w aktach toczącego się postępowania o zwrot podatku VAT. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że nie uzupełniono braków formalnych wniosku i w konsekwencji wydał pierwotne postanowienie, które następnie utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem, będącym przedmiotem niniejszej skargi;
e) art. 169 § 4 w związku z art. 168 § 3 O.p. poprzez uznanie, że wniosek wniesiony i podpisany przez W. O. zawierał braki formalne, wynikające z braku załączenia do wniosku dokumentu pełnomocnictwa, podczas gdy W. O. jest ustanowionym pełnomocnikiem Spółki, co wynika z dokumentów pełnomocnictw złożonych do akt postępowania o zwrot podatku VAT.
Powyższe naruszenie doprowadziło Dyrektora Izby Skarbowej do przekonania, że na skutek braku załączenia dokumentu potwierdzającego umocowanie W. O. do reprezentowania Spółki, wniosek nie został podpisany przez wnoszącego. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej skierował wezwanie do W. O. do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na wezwanie Spółka wskazała na niejednoznaczności wezwania oraz wątpliwości odnośnie żądania Dyrektora Izby Skarbowej. Mimo wyjaśnień i wątpliwości Spółki wyrażonych w odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Izby Skarbowej wydał pierwotne postanowienie. Tymczasem, gdyby Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zauważył, że wniosek Spółki dotyczył toczącego się postępowania o zwrot podatku VAT, to powinien był uznać, że W. O. jest pełnomocnikiem ustanowionym do reprezentowania Spółki w ww. postępowaniu, co wynika ze złożonych w toku sprawy dokumentów pełnomocnictw. W konsekwencji, Dyrektor Izby Skarbowej powinien był rozpatrzyć wniosek Spółki, jako spełniający wymogi formalne pisma procesowego;
f) art. 136 i art. 137 § 3 O.p. poprzez uznanie, że nie sposób było wywieść umocowania W. O. składającej wniosek do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki, podczas gdy z dokumentów pełnomocnictw dołączonych do akt sprawy o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. wynika, że Spółka w postępowaniu o zwrot podatku VAT działa przez pełnomocnika w osobie W. O. Powyższe naruszenie doprowadziło Dyrektora Izby Skarbowej do przekonania, że na skutek braku załączenia do wniosku dokumentu pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i podlega pozostawieniu bez rozpatrzenia. Tymczasem, gdyby Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że wniosek dotyczy postępowania o zwrot podatku VAT oraz uwzględnił wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 lutego 2013 r. odnośnie dokumentów i okoliczności, z których wynika, że W. O. jest pełnomocnikiem uprawnionym do reprezentowania Spółki w postępowaniu o zwrot podatku VAT, to powinien był uznać, że wniosek spełniał wymogi formalne. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej powinien był rozpatrzyć wniosek i prawidłowo doręczyć postanowienie kończące postępowanie o zwrot podatku VAT;
g) art. 121 § 1, art. 122, art. 124 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem podstawowych zasad określających sposób prowadzenia tego postępowania, tj. zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania - Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie działał w sposób niespójny, niekonsekwentny oraz wewnętrznie sprzeczny, naruszając jednocześnie prawa i interesy Skarżącej. W ocenie Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w niniejszej sprawie stosował podwójne standardy – inne wobec Skarżącej, a inne wobec własnych działań, czego efektem było wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia z jednej strony wskazuje, że w przypadku, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, w szczególności nie dołączono do akt sprawy dokumentacji potwierdzającej umocowanie osoby, której podpis widnieje pod podaniem do działania w imieniu strony, stanowi to brak formalny podania o którym mowa w art. 169 § 1 O.p. i zobowiązuje organ podatkowy do wezwania do uzupełnienia przedmiotowych braków.
Z drugiej jednak strony Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do postępowania o zwrot podatku VAT oraz zażalenia Spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które zostało podpisane oraz złożone przez pełnomocnika, który dołączył do niego kopię pełnomocnictwa, uznał, że pełnomocnictwo to nie spełniało wymogów określonych w art. 137 § 3 O.p. i nie ustanowiono skutecznie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym (co spowodowało doręczenie rozstrzygnięcia bezpośrednio Spółce z pominięciem pełnomocnika). W tym przypadku Dyrektor Izby Skarbowej nie dostrzegł jednak swojego obowiązku do wezwania pełnomocnika, który podpisał i złożył zażalenie do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez przedstawienie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa zgodnie z art. 169 § 1 O.p.
Z powyższego wysnuć należy wniosek, że Dyrektor Izby Skarbowej stosuje przepis art. 169 § 1 O.p. w sposób wybiórczy, tj. gdy służy to jego własnym celom (w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia). W sytuacji natomiast, gdy w trakcie postępowania o zwrot podatku VAT obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było wezwanie pełnomocnika do przedstawienia oryginału pełnomocnictwa, lub jego uwierzytelnionego odpisu, z uwagi na złożenie wraz z zażaleniem kopii pełnomocnictwa, Dyrektor Izby Skarbowej zapomina o stosowaniu art. 169 § 1 O.p. stoi na stanowisku, że bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia był uprawniony do jego rozpatrzenia i doręczenia rozstrzygnięcia bezpośrednio Spółce, z pominięciem pełnomocnika.
Powyższe działania Dyrektora Izby Skarbowej oznaczają, że organ odwoławczy jest niekonsekwentny i te same okoliczności ocenia w dwojaki sposób, wyraźnie preferując taką ich ocenę, która przemawia przeciwko stanowisku Skarżącej. Innymi słowy Dyrektor Izby Skarbowej prowadził postępowanie podatkowe na niekorzyść Skarżącej, ignorując okoliczności i argumenty przemawiające za prawidłowością jej stanowiska. Dyrektor Izby Skarbowej działał tym samym z naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego, takich jak zasada prawdy obiektywnej, zasada przekonywania oraz zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
h) art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy pierwotnego postanowienia, w sytuacji gdy pełnomocnik Spółki wskazał w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 lutego 2013 r., że treść i zakres wezwania budzą wątpliwości i są niejednoznaczne oraz złożył w odpowiedzi na wezwanie stosowne wyjaśnienia wskazując dokumenty oraz okoliczności, z których wynika umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Spółki w postępowaniu o zwrot podatku VAT.
Na skutek powyższego naruszenia Dyrektor Izby Skarbowej wydał pierwotne postanowienie, mimo, że Spółka nie miała de facto możliwości uzupełnienia braków formalnych wniosku. Pełnomocnik Spółki w odpowiedzi na wezwanie wskazał dokumenty oraz okoliczności, z których wynika umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Spółki w postępowaniu o zwrot podatku VAT oraz podkreślił, że treść i zakres wezwania budzą wątpliwości i są niejednoznaczne. Tym samym, zanim Dyrektor Izby Skarbowej wydał pierwotne postanowienie, powinien był wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy i kierowaniu wezwania do pełnomocnika Spółki i w konsekwencji umożliwić uzupełnienie ewentualnych braków formalnych wniosku. Brak powyższego działania spowodował, że pierwotne postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 121 § 1 oraz art. 124 O.p. Pomimo powyższego Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygniecie.
Powyższe oznacza, że organ odwoławczy zignorował fakt, że pierwotne postanowienie zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania.
Powyższe naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej miały istotny wpływ na niezgodne z prawem rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej dokonane w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej.
Gdyby bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w prawidłowy sposób zinterpretował i zastosował przepisy Ordynacji podatkowej, dostrzegłby prawidłowość prezentowanego przez Spółkę poglądu i w konsekwencji uwzględnił wniosek o wydanie i prawidłowe doręczenie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r., bądź o prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi Spółki postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r.
Ponadto, gdyby Dyrektor Izby Skarbowej dostrzegł wstępną i fundamentalną w niniejszej sprawie nieprawidłowość polegającą na uznaniu, że wniosek Spółki dotyczy nowego postępowania, w sytuacji gdy:
- • postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. jako nieprawidłowo doręczone nie wywołało skutków prawnych, a zatem
- • ww. wniosek złożony został w toku postępowania o zwrot podatku VAT, to Dyrektor Izby Skarbowej wydałby odmienne kierunkowo rozstrzygnięcie.
Niedostrzeżenie przez Sąd wskazanych powyżej wadliwości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i w konsekwencji nie uchylił wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonego postanowienia oraz pierwotnego postanowienia.
- 2. art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2 oraz art. 151 u.p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że:
- - wadliwe doręczenie może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych i niedostrzeżenie oczywistych ujemnych skutków procesowych dla Skarżącej wynikłych z wadliwego doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r.;
- - kontrola skuteczności doręczenia postanowienia w postępowaniu zwyczajnym następuje zawsze po skorzystaniu przez stronę z przysługujących środków zaskarżenia postanowienia i niedostrzeżenie, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia postanowienia właśnie ze względu na wadliwe doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r.;
- - uchylenie zaskarżonych orzeczeń Dyrektora Izby Skarbowej doprowadziłoby do dyskryminacji polskich podmiotów i niedostrzeżenie, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w wyniku wadliwego doręczenia postanowienia, postanowienie nie wywołuje skutków prawnych, również gdy doręczenie dotyczy polskich podmiotów, a w konsekwencji poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji, gdy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest niezgodne z przepisami postępowania z uwagi na fakt, że zostało wydane z naruszeniem art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy pierwotnego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w wyniku błędnego uznania, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. zakończyło postępowanie o zwrot podatku VAT, podczas gdy ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jako wadliwie doręczone nie wywołało skutków prawnych.
Niedostrzeżenie przez Sąd wskazanych powyżej wadliwości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i w konsekwencji nie uchylił wydanego zaskarżonego postanowienia oraz pierwotnego postanowienia;
- 3. art. 212 zdanie pierwsze w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez uznanie, że:
- - wadliwe doręczenie może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych, niedostrzeżenie oczywistych ujemnych skutków procesowych dla skarżącej wynikłych z wadliwego doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. i uznanie ww. doręczenia za skutecznie dokonane;
- - uchylenie zaskarżonych orzeczeń Dyrektora Izby Skarbowej doprowadziłoby do dyskryminacji polskich podmiotów i niedostrzeżenie, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w wyniku wadliwego doręczenia postanowienia, postanowienie nie wywołuje skutków prawnych, również gdy doręczenie dotyczy polskich podmiotów. Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; gdyby Sąd dostrzegł, że wadliwe doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. spowodowało dla Skarżącej oczywiste negatywne skutki procesowe i w konsekwencji nie może być uznane za skutecznie dokonane, jak również, że wadliwe doręczenie postanowienia polskim podmiotom również nie wywołuje skutków prawnych to z pewnością wydałby odmienne kierunkowo rozstrzygnięcie i uchylił postanowienie oraz pierwotne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej;
- 4. art. 212 zdanie pierwsze w związku z art. 145 § 2 w związku z art. 236 § 1 w zw. z art. 233 § 1 O.p. poprzez uznanie, że kontrola skuteczności doręczenia postanowienia w postępowaniu zwyczajnym następuje zawsze po skorzystaniu przez stronę z przysługujących środków zaskarżenia postanowienia i niedostrzeżenie, że Strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia postanowienia właśnie ze względu na wadliwe doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r.
Powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; gdyby Sąd dostrzegł, że wadliwe doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2010 r. spowodowało że Skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia postanowienia i nie może być uznane za skutecznie dokonane, to z pewnością wydałby odmienne kierunkowo rozstrzygnięcie i uchylił postanowienie oraz pierwotne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
O istotności wpływu powyższych naruszeń na wynik sprawy świadczy również okoliczność, że skoro w postępowaniu o zwrot podatku VAT pełnomocnik był umocowany prawidłowo, a Dyrektor Izby Skarbowej powinien był doręczyć postanowienie kończące ww. postępowanie pełnomocnikowi, to zarówno pierwotne postanowienie, jak również postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie powinny były zostać wydane.
- 4.2. W oparciu o powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu; zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej na podstawie art. 203 pkt 1 u.p.p.s.a.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
- 5.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej ma zastosowanie art. 183 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
- 5.3. Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 listopada 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. o wydanie i doręczenie postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r., bądź o prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi Spółki, postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 lipca 2010 r.
Przyczyną pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. było nieuzupełnienie przez Skarżącą braku wniosku o oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa Skarżącej do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu podatkowego. W odpowiedzi na zarzuty Skarżącej wskazał, że wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. został złożony po zakończeniu postępowania w sprawie zwrotu Skarżącej podatku od towarów i usług, zatem pełnomocnik nie przedkładając pełnomocnictwa do akt niniejszej sprawy, nie wykazał swojego umocowania do działania w sprawie zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem.
5.4. W skardze kasacyjnej kwestionuje się stanowisko Sądu pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej nie zgadzając się z argumentacją Sądu sformułował liczne zarzuty naruszenia przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi oraz ustawy Ordynacja podatkowa. W ramach podniesionych zarzutów dążył w istocie do wykazania błędu w rozumowaniu Sądu pierwszej instancji w zakresie w jakim przyjęto, że wniosek Skarżącej stanowił podstawę do wszczęcia nowego postępowania, gdy tymczasem wniosek ten dotyczył postępowania o zwrot podatku VAT. Konsekwencją takiego wadliwego przyjęcia, było niewłaściwe uznanie, że do wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. należało przedłożyć stosowne pełnomocnictwo, gdyż te znajdowało się w aktach o zwrot podatku VAT.
5.5. Przywołane twierdzenia pełnomocnika Skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie, a co za tym idzie wszystkie powołane zarzuty naruszenia: art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2, art. 151, art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., art. 1 § 1-2 P.u.s.a. w zw. z: art. 165 § 1 O.p., art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 239 O.p.; art. 212 O.p. w zw. z art. 145 § 1-2 O.p.; art. 169 § 1 i § 4 O.p. w zw. z art. 145 § 2 O.p., art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 239 O.p.; w zw. z art. 169 § 1 i § 4 O.p. w zw. z art. 212 O.p. w zw. z art. 145 § 1-2 O.p., art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 219 O.p. i art. 239 O.p.; art. 169 § 4 O.p. w zw. z art. 168 § 3 O.p.; art. 136 O.p., art. 137 § 3 O.p.; art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 124 O.p.; art. 121 § 1 O.p., art. 124 O.p., art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 239 O.p.; art. 212 O.p. w zw. z art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 236 § 1 O.p. w zw. z art. 233 § 1 O.p.
Nie można zgodzić się z argumentacją wskazującą na błędne przyjęcie przez organy podatkowe, a następnie Sąd pierwszej instancji, co do tego, że wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. nie inicjował nowego postępowania. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu w sprawie zażalenia Skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznając, że w sprawie nie został ustanowiony skutecznie pełnomocnik, wydane przez siebie postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku Strony o zwrot podatku VAT, skierował bezpośrednio do Strony. Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. zostało doręczone skutecznie Spółce w dniu 23 maja 2011 r. W świetle tych okoliczności nie można uznać aby wniosek z dnia 20 grudnia 2012 r. o wydanie i doręczenie postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 30 marca 2010 r., nie miał na celu wszczęcie nowego postępowania.
Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. jako skutecznie doręczone Spółce stało się ostateczne, a intencją strony, o czym świadczy też jej argumentacja, było w istocie wzruszenie tego postanowienia. W tym zakresie, w odniesieniu do twierdzeń autora skargi kasacyjnej wskazujących na nieprawidłowości związane z doręczeniem postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r., wskazać należy, że właściwą drogą do wzruszenia postanowienia, z uwagi na przywoływaną przyczynę, jest tryb wznowienia postępowania. Skarżąca uważając, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu podatku VAT postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. zostało doręczone z pominięciem prawidłowo umocowanego pełnomocnika powinna podjąć próbę uruchomienia takiej procedury. Właściwie tutaj zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że okoliczności faktyczne opisane przez Skarżącą w skardze mogły odpowiadać przesłankom umożliwiającym dochodzenie przez stronę wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 r., brak było jednak podstaw do tego, aby przesłanki te wskazywać równocześnie dla uzasadnienia stanowiska, że zaskarżone postanowienie z dnia 25 listopada 2013 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. jest nieprawidłowe.
Oceniając zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do postanowienia objętego kontrolą tego Sądu, za nietrafne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na brak podstaw do wezwania Spółki o przedłożenie pełnomocnictwa w spawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r.
W świetle art. 169 § 1 O.p. w sytuacji gdy podanie nie spełnia wymogów, określonych przepisami prawa, organ podatkowy ma obowiązek wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 136 O.p strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Na podstawie art. 137 § 2 O.p. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnictwo musi być dołączone do akt danej sprawy, przy czym obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu spoczywa na pełnomocniku (art. 137 § 3 O.p).
Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści art. 137 § 3 O.p. wynika jednoznaczny obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt. Oznacza to, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Organ podatkowy nie ma natomiast podstaw prawnych do zastąpienia pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z tego przepisu, ponieważ jest to ewidentnie obowiązek pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa powinien był trafić do akt rozpatrywanej sprawy, jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika i dowód umocowania konkretnej osoby jako właśnie pełnomocnika (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 128/08; z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FSK 131/09; z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 519/08; z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 690/08; z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1843/07; z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1161/08; z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1802/08; z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 42/09; publik w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej w skrócie CBOSA).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ podatkowy pismem z dnia 12 lutego 2013 r. wezwał pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa. W treści wystosowanego wezwania jednoznacznie wskazano, że dotyczy ono przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie w związku z wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r., zaś uzupełnienie braków formalnych miało polegać na doręczeniu dokumentu potwierdzającego umocowanie pełnomocnika do składania oświadczeń woli w imieniu Skarżącej oraz nadesłanie dokumentów, z których wynika prawne umocowanie osoby (bądź osób w przypadku reprezentacji łącznej) udzielającej pełnomocnictwa do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik uznał to wezwanie za bezzasadne i nie wykonał zobowiązania organu.
Tym samym skoro strona lub jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie przedłożyli pełnomocnictwa, pomimo wezwania do jego przedłożenia, to prawidłowo podanie pozostawiono bez rozpatrzenia. Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, powołanie się przez W. O. w odpowiedzi na wezwanie organu na oryginał pełnomocnictwa znajdujący się w aktach innego postępowania i złożenie kopii tego dokumentu do akt sprawy nie stanowił prawidłowego wykonania obowiązku wynikającego z art. 137 § 3 O.p. Podkreślenia tutaj wymaga, że w każdym postępowaniu strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział. Posłużenie się przez organ pełnomocnictwem złożonym na potrzeby innego postępowania, choćby swym zakresem obejmowało ono przedmiot postępowania, do którego akt wbrew wymogowi przewidzianemu w art. 137 § 3 O.p. nie zostało dołączone, a następnie procedowanie z udziałem "rzekomego pełnomocnika" naraża organ na zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu, przewidzianej w art. 123 § 1 O.p. (porównaj wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2125/11; z dnia 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08, dostępne w bazie internetowej CBOSA).
5.6. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, należało stosownie do art. 184 u.p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a.