Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 851/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę V. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 sierpnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie zastawu skarbowego.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia w dniu 3 września 2007 r. pełnomocnik V. S.A. w W., będący radcą prawnym, złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 sierpnia 2007 r., nr [...]. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 25 kwietnia 2007 r., nr [...], którą odmówiono wykreślenia wpisów zastawów skarbowych dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniach 11 lipca 2006 r., 18 sierpnia 2006 r. i 11 grudnia 2006 r. na samochodzie osobowym marki V. Wnosząc skargę, pełnomocnik uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł.
Sąd I instancji przywołując przepisy, tj. art. 219 § 1, art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.) wskazał, że profesjonalny pełnomocnik wnosząc skargę nie uiścił wpisu stałego od niej w prawidłowej wysokości. Powyższe stało się powodem odrzucenia skargi na podstawie art. 221 u.p.p.s.a.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zastaw skarbowy jest prawem o charakterze akcesoryjnym, którego prawny byt jest uzależniony od bytu zobowiązania podatkowego. W sprawie organ podatkowy ustanowił zastaw skarbowy celem zabezpieczenia należnych - Skarbowi Państwa zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to sprawa z zakresu zobowiązań podatkowych. Ponadto, w ocenie WSA, zaskarżona decyzja odmawiającą wykreślenia wpisów zastawów skarbowych nie pozostaje w związku z należnościami pieniężnymi. Dlatego też wpis, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej; rozporządzenie Rady Ministrów) wynosi 500 zł.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu;
- - § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie tego przepisu pomimo braku przesłanek ku temu,
- - § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek ku temu,
- - art. 221 u.p.p.s.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przez zastosowanie niewłaściwie i odrzucenie skargi, podczas gdy skarga została opłacona w prawidłowej wysokości.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że istotne dla sprawy jest ustalenie czy sprawa dotycząca odmowy wykreślenia z rejestru zastawów skarbowych samochodów stanowiących własność skarżącego wchodzi w zakres zobowiązań podatkowych. Zdaniem autora istotny jest tutaj pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/2005. Zastaw skarbowy jest formą zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, jednakże w sprawie nie są to zobowiązania podatkowe skarżącego. Skarżący nie jest stroną postępowania, w którym decyzja o wpisie została wydana, czyli nie jest stroną postępowania z zakresu zobowiązań podatkowych. Ponadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej w sprawach skarg, których przedmiot bezpośrednio nie dotyczy określenia wysokości, terminu, miejsca czy warunków zapłaty zobowiązania podatkowego nie ma zastosowania § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów.
W ocenie autora skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis, tj. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów. Ma on zastosowanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezporne jest, że wpisanie zastawu skarbowego przez organ skarbowy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, bowiem dokonujący tej czynność Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. jest organem administracji publicznej.
W opinii strony fakt istnienia zobowiązania podatkowego jego wysokość czy wymagalność pozostaje bez wpływu na działania skarżącego, gdyż ten żądał jedynie uwzględnienia jego uprawnień, wynikających z prawa własności do wskazanej powyżej ruchomości poprzez wykreślenie ustanowionego na tej ruchomości zastawu skarbowego. Ponadto, opłata stała powinna być wyraźnie i dokładnie określona w rozporządzeniu Rady Ministrów. Przepisy jednak są na tyle niejasne, że mogą powodować wątpliwości interpretacyjne. Sankcja odrzucenia skargi oznaczałaby de facto pozbawienie strony prawa do sądu prawa. Taki też pogląd panuje w doktrynie.
Nie można będzie adwokatowi lub radcy prawnemu skutecznie postawić zarzutu nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej wówczas, gdy opłata ta została wniesiona, chociaż w zbyt niskiej wysokości, jeżeli przepisy określające rodzaj i wysokość tej opłaty są na tyle niejasne, że budzą uzasadnione wątpliwości interpretacyjne (J.P. Tarno, Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 221, Lexpolonica).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie
W sprawie kwestią sporną jest to, czy Sąd I instancji słusznie uznał, że pełnomocnik strony skarżącej – będący radcą prawnym – uiścił wpis od skargi w nieprawidłowej wysokości co stało się przyczyną odrzucenia skargi przez tenże Sąd.
W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaaprobować pogląd wskazany w skardze kasacyjnej, że nie można będzie adwokatowi lub radcy prawnemu skutecznie postawić zarzuty nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej wówczas, gdy opłata ta została wniesiona, chociaż w zbyt niskiej wysokości, jeżeli przepisy określające rodzaj i wysokość tej opłaty są na tyle niejasne, że budzą uzasadnione wątpliwości interpretacyjne.
W ocenie tut. Sądu niejasności takie miały miejsce. Strona V. S.A. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej oraz o zwolnienie zastawów skarbowych i blokady wobec pojazdu. Bank uzasadniał swój wniosek tym, że pojazd ten stanowił jego własność. Organ I instancji odmówił wykreślenia z rejestru zastawów skarbowych dokonanych wpisów argumentując, że samochód w dniu ustanowienia zastawów stanowił własność podatnika Pana M. P. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Należy zatem podnieść, że spór w jaki wdała się strona skarżącą dotyczył prawidłowości odmowy wykreślenia wpisów z rejestru zastawów skarbowych.
Wskazanie przez Sąd I instancji, że w sprawie należało uiścić wpis stały na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów (tj. wpis stały w sprawach skarg z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł.) z uwagi na fakt, iż zastaw skarbowy jest prawem akcesoryjnym w stosunku do zobowiązań podatkowych, należało uznać za nieprawidłowe. Przywołanie tej podstawy wraz z popartą ją argumentacją, miałoby rację bytu gdyby spór w jaki wdała się strona skarżąca dotyczył jej zobowiązań podatkowych i praw od nich uzależnionych. Tymczasem prawo zastawu skarbowego zostało ustanowione w stosunku do zobowiązań podatkowych podatnika Pana M. P. a nie skarżącej strony.
Ponadto mieć należy na uwadze, że prawo zastawu skarbowego służy nie tylko zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych na rzecz Skarbu Państwa, ale na mocy przepisów szczególnych zabezpiecza także i inne daniny publiczne - także należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i ubezpieczenie zdrowotne. Zatem, w badanej sprawie, strona wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy wykreślenia wpisów z rejestru zastawów skarbowych i uiszczając od niej wpis stały miała uzasadnione podstawy sądzić, że spór w jaki się wdała nie jest sporem z zakresu zobowiązań podatkowych.
Za trafny więc uznać należało zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 221 u.p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy skarga została opłacona w prawidłowej wysokości. W świetle przepisów rozporządzenia wpis należało określić biorąc pod uwagę § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów (tj. w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł). Należało zatem uiścić wpis stały – tak jak to uczyniła strona wnosząca skargę - w wysokości 200 zł.
Tym samym pogląd autora skargi kasacyjnej, że wpis stały w przedmiotowej sprawie powinien wynosić 200 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów należało odrzucić. Przez "akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o których mowa w przepisie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, interpretowanego w zgodzie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy rozumieć podejmowane przez organy administracji akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 45/08)
Zatem skoro w rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na decyzję administracyjną, nie można zastosować przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, który określa wysokość wpisu od skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.
Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek strony w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 u.p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. W niniejszym postępowaniu Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów nie orzeczono o zwrocie kosztów sądowych.