Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt I SA/GL 1284/05, mocą którego odrzucono skargę Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] do [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd przedstawił przebieg sprawy. Wskazał, że zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej wezwany został do usunięcia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - braków skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa, złożenie pełnomocnictwa procesowego bądź nadesłanie odpisu pełnomocnictwa z dnia 10 marca 2005 r. oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że z potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż wezwanie, wskutek nieobecności adresata, zostało awizowane w dniu 22 sierpnia 2005 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni umieszczono w skrzynce na korespondencję, a przesyłkę sądową odebrano w dniu 31 sierpnia 2005 r. W dniu 5 września 2005 r. uiszczono należny wpis od skargi oraz nadesłano odpis pełnomocnictwa procesowego z dnia 10 marca 2005 r. Pozostały brak skargi usunięto w dniu 7 września 2005 r., tj. w dniu, w którym w urzędzie pocztowym nadano odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców.
Mając na względzie poczynione ustalenia Sąd uznał, że w myśl art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: u.p.p.s.a., w związku z art. 65 do 72 powołanej ustawy doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie Sądu nastąpiło z dniem 29 sierpnia 2005 r. Z tych względów termin do usunięcia braków skargi i uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 5 września 2005 r.
Ponieważ uchybiono terminowi do usunięcia braków skargi w części dotyczącej złożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Sąd skargę odrzucił.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik Spółki A złożył skargę kasacyjną. Wnosząc o uchylenie w całości skarżonego rozstrzygnięcia zarzucono mu naruszenie art. 73 w związku z art. 65 § 2 u.p.p.s.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając zarzuty autor skargi kasacyjnej podkreślił, że w zakresie terminu doręczenia pism za pośrednictwem poczty skarżący wywodzi swe uprawnienia z dyspozycji art. 65 § 2 u.p.p.s.a., który stanowi, że do doręczeń stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym i w istocie jest odwołaniem do przepisów wykonawczych, regulujących powyższe kwestie, a nie wyłącznie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Doręczenie zastępcze uregulowane zostało w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzenie o doręczeniach, który to przepis, w zakresie w jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w placówce pocztowej przesyłek - pism sądowych, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, został na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 35/019 (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i utracił moc z dniem 31 marca 2003 r.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania przez WSA w Gliwicach skarżonego postanowienia art. 73 u.p.p.s.a. jest sprzeczny w z § 9 ust. 3 rozporządzenia o doręczeniach, który po nowelizacji dokonanej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 21 marca 2003 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 55, poz. 489) stanowi, że prawidłowo doręczona przesyłka powinna być dwukrotnie awizowana.
W ocenie strony skarżącej orzekając na niekorzyść podatnika WSA w Gliwicach uchybił zasadom wyrażonym w art. 2 oraz art. 178 Konstytucji RP, a także generalnej zasadzie wypływającej z prawa wspólnotowego, zgodnie z którą interpretacja norm nie może odbywać się na niekorzyść podatnika. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wobec braku reguły intertemporalnej, dostosowującej normę art. 73 u.p.p.s.a. do art. 65 § 2 ustawy, Sąd winien był zastosować przepis, który jest względniejszy dla skarżącego, tj. przepis art. 65 § 2 u.p.p.s.a. (obowiązek taki wynika wprost z konstytucyjnej zasady państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP), względnie orzec w trybie art. 8 Konstytucji RP poprzez pominięcie przepisu, który jest niekonstytucyjny, bądź też wystąpić w trybie art. 178 oraz 193 Konstytucji RP ze stosownym zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności przepisu art. 73 ustawy z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Podkreślono też, że dyspozycja art. 178 Konstytucji RP nakłada na sędziów obowiązek stosowania nie tylko ustaw, ale przede wszystkim Konstytucji co oznacza, że Sąd ma obowiązek badania zgodności z Konstytucją przepisów ustaw, które stosuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Stwierdzić należy, że w dacie wydania skarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zagadnienie zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 73 u.p.p.s.a., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia, nie było przesądzone. Słusznie wskazuje autor skargi kasacyjnej, że omawiany artykuł stoi w sprzeczności z brzmieniem znowelizowanego przepisu § 9 ust. 3 rozporządzenia o doręczeniach, który na podstawie odesłania zawartego w art. 65 § 2 u.p.p.s.a. mógłby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Strona skarżąca podnosi, że upatruje swoich uprawnień w dyspozycji art. 65 § 2 u.p.p.s.a., który de facto jest w sprzeczności z art. 73 u.p.p.s.a. Równocześnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że wskazany art. 65 § 2 w istocie odsyła do przepisów wykonawczych, regulujących tryb doręczeń.
Należy zgodzić się z powyższymi twierdzeniami strony odnośnie sprzeczności art. 73 u.p.p.s.a. z brzmieniem przepisu wykonawczego, jednakże nie sposób przyjąć, że przepis wykonawczy § 9 ust. 3 rozporządzenia o doręczeniach mógłby znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Problematykę doręczenia zastępczego art. 73 u.p.p.s.a. reguluje wprost i mimo iż w dniu wydania werdyktu przez Sąd pierwszej instancji analogiczne przepisy w innych regulacjach były już stosownie zmienione na skutek powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2002 r. (art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej czy też art. 44 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego), Sąd nie mógł oprzeć swego rozstrzygnięcia na brzmieniu przepisu wykonawczego, gdyż oznaczałoby to złamanie zasady prymatu ustawy, jako aktu pozostającego w hierarchii źródeł prawa nad rozporządzeniem. Skoro ustawa, rzeczowo właściwa, określała sposób doręczania zastępczego przesyłek w inny sposób niż czyniły to przepisy wskazane w art. 65 § 2 tej ustawy, to należało uznać, że art. 73 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 65 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stanowi podstawę rozstrzygnięcia.
Wspomnieć trzeba, ze kwestia zgodności z Konstytucją RP omawianego art. 73 u.p.p.s.a. rozstrzygnięta została w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05 (Dz. U. Nr 38, poz. 268), w którym stwierdzono, że art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ze względu na zasadę wyrażoną w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą jeżeli Trybunał Konstytucyjny nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, wyrok ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tutejszego Sądu w zakresie niniejszej sprawy, bowiem ogłoszony został w dniu 7 marca, tj. po podjęciu przez Sąd pierwszej instancji kwestionowanego orzeczenia. Podzielić należy pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 176/06, zgodnie z którym późniejsze stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który reglamentował działanie Sądu, w wyniku którego podjęto niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy do uchylenia tego orzeczenia w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.
Ponieważ Sąd pierwszej instancji, poprzez zastosowanie art. 73 u.p.p.s.a. nie naruszył prawa i prawidłowo odrzucił skargę, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie, na podstawie art. 184 oraz 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.