Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 04.09.2006 r., sygn. III SA/Wa 3450/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].08.2005 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu do tego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 07.08.2006 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu w wysokości 2.500,00 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ze względu na niepodjęcie powyższego wezwania, mimo podwójnego awizowania dniach 09.08.2006 r. i 17.08.2006 r. wezwanie zwrócono do Sądu, który uznał je za doręczone w trybie art. 73 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa".
W zaistniałej sytuacji procesowej Sąd stwierdził, że mimo istniejącego obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi (fiskalnych) przez uiszczenie żądanego wpisu sądowego strona skarżąca nie dopełniła tego wymogu we wskazanym terminie. W związku z tym Sąd na podstawie art. 220 § 1 i § 3 odrzucił jej skargę.
Powyższe postanowienie zaskarżone została skargą kasacyjną Spółki A., w której wniesiono o jego uchylenie i nakazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, zarzucając naruszenie art. 72 i 73 popsa polegające na błędnym uznaniu, że skarżącemu prawidłowo doręczono wezwanie do uzupełnienia braków skargi przez uiszczenie wpisu sądowego.
W uzasadnieniu do tak sformułowanego zarzutu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że doręczenie wezwania o uiszczenie wpisu w trybie zastępczym było nieprawidłowe. Jego zdaniem przesyłka sądowa była awizowana tylko raz (w dniu 09.08.2006 r.), poza tym doręczyciel niezgodnie z prawdą podał, że pozostawił informację o doręczeniu na drzwiach lokalu, gdy w rzeczywistości skarżący nigdy takiej informacji nie odnalazł. Autor skargi kasacyjnej nie rozumie również, skąd doręczyciel ustalił, że spółka wyprowadziła się spod wskazanego adresu, skoro inne pisma sądowe (np. postanowienie o odrzuceniu skargi) wysłane pod ten sam adres zostały odebrane.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejność stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 72 popsa jest całkowicie chybiony. W rozpatrywanej sprawie doręczenie spornego pisma nastąpiło bowiem w sposób zastępczy opisany w art. 73 popsa. Skoro więc Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 72 popsa. To oczywistym jest, że nie mógł go naruszyć.
Przechodząc zaś do zarzutu naruszenia art. 73 popsa podkreślić trzeba, że w tym zakresie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.500,00 zł wysłane do skarżącego 07.04.2006 r. zostało prawidłowo doręczone w trybie tegoż przepisu?
Zgodnie z art. 73 popsa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzednich (art. 65-72 popsa- przypomnienie Sądu), pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. W wyroku z dnia 28.02.2006 r., sygn. P 13/05 Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgody z art. 2 i 45 Konstytucji RP 1997 r. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pism procesowych i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. Wyrok ten opublikowano w Dzienniku Ustaw z dnia 07.03.2006 r. nr 38 pod poz. 268.
W tym stanie rzeczy należy podzielić pogląd prof. Tarno, że od tej daty w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie zastępczego trybu doręczeń znajdzie zastosowanie § 9 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.06.1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. nr 62, poz. 697), przewidujący obowiązek dwukrotnego awizowania (zob. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 212).
Przyjmując powyższe za punkt wyjścia można wysnuć wniosek, że aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym po dniu 07.03.2006 r. nastąpiło skuteczne doręczenie w trybie zastępczym, muszą łącznie zaistnieć trzy przesłanki:
- 1. nie może istnieć możliwość doręczenia pisma w trybie "zwykłym" (tj. bezpośrednio adresatowi lub pod pewnymi warunkami jego dorosłemu domownikowi czy też dozorcy lub administracji domu),
- 2. pismo pozostawia się w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, pozostawiając informację dla adresata w przewidzianym do tego miejscu,
- 3. przed zwrotem do nadawcy, pocztowa placówka oddawcza, w której pozostawiono pismo, ma obowiązek dwukrotnego zawiadomienia adresata ("awizowania") o tym, że przesyłka znajduje się na poczcie do odebrania w ciągu 7 kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia każdego z zawiadomień.
W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca w przypadku skarżącego, że nie doszło do spełnienia przesłanki opisanej w pkt 2 i 3.
Z jego stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skarżącej prawidłowo doręczone w trybie zastępczym pod wskazany przez nią adres. Ze znajdującej się w aktach Sądu pierwszej instancji koperty (na odwrocie k.
70) zwróconej przez pocztę jasno wynika, że przesyłka zawierająca sporne wezwanie była dwukrotnie awizowana – w dniu 09.08.2006 i w dniu 17.08.2006 r., a jej zwrotu dokonano dopiero w dniu 25.08.2006 r., a więc z zachowanie wszystkich terminów przewidzianych w art. 73 popsa i § 9 ust 3 cyt. rozporządzenia. Zaś z informacji znajdującej się na odwrocie koperty wynika, że doręczyciel pozostawił informację o przesyłce na drzwiach adresata.
Powyższe fakty nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej. Ich kwestionowanie przybiera jedynie formę gołosłownej polemiki stanowiącej negację stanowisko Sądu pierwszej instancji, która pozbawiona jest wsparcia jakimikolwiek dowodami świadczącymi o tym, że ustalony stan faktyczny był w rzeczywistości inny aniżeli przyjęty na potrzeby przedmiotowego rozstrzygnięcia. Ponadto podkreślić należy, że z akt sądowych nie wynika, ażeby strona skarżąca podjęła jakiekolwiek kroki zmierzające do zwalczenia opisanych ustaleń, w szczególności brak jest informacji o wszczęciu (lub przynajmniej próbie wszczęcia) postępowania reklamacyjnego.
W konsekwencji stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że doręczenie w trybie zastępczym wezwania do uiszczenia wpisu od skargi odbyło się zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi. Skarżąca spółka w zakreślonym terminie nie uiściła wymagane kwoty, co po myśli art. 220 § 3 popsa, obligowało Sąd do odrzucenia jej skargi.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z 182 § 1 popsa orzekł jak w sentencji.