Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 88/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę A. J. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 listopada 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2012 r. i od stycznia do marca 2013 r.
W wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.889 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w sposób prawem przewidziany w trybie doręczenia zastępczego, uregulowanego art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz.U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a). Przesyłka była dwukrotnie awizowana: 11 lutego i 19 lutego 2019 r. Skutek doręczenia nastąpił 25 lutego 2019 r. Pomimo upływu terminu wpis od skargi nie został uiszczony do dnia dzisiejszego.
WSA przypomniał, że stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie natomiast do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości, o dopuszczenie dowodów wskazanych w treści zażalenia oraz poinformował o uiszczeniu wpisu na rachunek sądu. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że wezwanie do uiszczenia wpisu było dwukrotnie awizowane, a w konsekwencji zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego, pomimo tego że skarżący nie został powiadomiony przez Urząd Pocztowy w H. o tym, że została do niego nadana przesyłka zawierająca wezwanie.
W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że nie miało miejsca zawiadomienie jej o przesyłce ani jej awizowanie. Skarżący przedłożył kserokopię żądania otrzymywanie zawiadomień w formie elektronicznej, przyjętego przez Urząd Pocztowy H. w dniu 12 maja 2017 r. oraz wykaz przesyłek, z którego wynika, że przesyłki zawierającej zarządzenie nie awizowano elektronicznie poprzez wysłanie stosownej wiadomości tekstowej. Podkreślił też, że od czasu zawarcia umowy pracownicy Poczty nie dostarczają mu informacji w formie awizo, lecz wysyłają wiadomość w formie elektronicznej.
Ponadto zawiadomień w formie papierowej nie pozostawiano w oddawczej skrzynce pocztowej, ponieważ na skutek prowadzonego od jesieni 2018 r. remontu posesji takiej skrzynki nie ma. Wnoszący zażalenie z ostrożności procesowej wniósł też o dopuszczenie dowodu z przesłuchania pracowników Poczty, którzy rzekomo umieszczali awizo w nieistniejącej skrzynce pocztowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie NSA w świetle okoliczności przedstawionych w zażaleniu (żądanie skarżącego z dnia 12 maja 2017 r. otrzymywania zawiadomień o próbie doręczenia przesyłek rejestrowanych nadchodzących na jego adres w formie elektronicznej (SMS) oraz wykazu informacji o nadaniu przesyłek poleconych, na którym nie widnieje numer spornej przesyłki) - odrzucenie skargi było przedwczesne. Żądanie otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej nastąpiło na podstawie § 31 ust. 3 i 6 Regulaminu świadczenia usług powszechnych (będącym załącznikiem nr 2 do uchwały nr 72/2017 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z dnia 11 kwietnia 2017 r.).
W tej sytuacji sąd I instancji powinien zbadać prawidłowość doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle zarzutów i twierdzeń podniesionych w zażaleniu, konieczne jest wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przy wykorzystaniu dostępnych temu sądowi środków dowodowych, jak chociażby przeprowadzenie procedury reklamacyjnej w trybie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188).
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje (co do zasady) nadawcy, a adresatowi - w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi.
Biorąc pod uwagę konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP), przedwczesne było stwierdzenie, że skarżący po terminie uiścił wpis – w pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy wezwanie do jego uiszczenia zostało prawidłowo doręczone przez Pocztę.
Ze wskazanych przyczyn NSA, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.