Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 15/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 29 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. Sąd ten odrzucił skargę na powyższą decyzję z powodu uiszczenia brakującej części wpisu od skargi z uchybieniem ustawowego terminu.
Postanowienie zostało Skarżącemu doręczone w dniu 2 marca 2011 r.
W dniu 9 marca 2011 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. Brak winy w uchybieniu terminu uzasadniał tym, że zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia brakującej części wpisu od skargi w dniu 19 stycznia 2011 r. odebrała jego małżonka, która zapomniała o odebranym piśmie i nie przekazała go Stronie w terminie. Na tę okoliczność przedłożył oświadczenie małżonki Skarżącego. Dlatego też Skarżący do dnia otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi pozostawał w przekonaniu, że działał w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, podając motywy swojego rozstrzygnięcia wskazał, że doręczenie dokonane w trybie art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") do rąk dorosłego domownika traktowane powinno być jako równoznaczne z doręczeniem stronie, a tym samym wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Sąd I instancji dodał, że niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie może stanowić okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu, a tym samym przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Strony wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą we wniosku z dnia 9 marca 2011 r. Dodatkowo autor zażalenia wyjaśnił, że małżonka Skarżącego jest osobą starszą i schorowaną, miewa również okresowe problemy z pamięcią, co stanowi okoliczność niezawinioną przez Skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wskazał Sąd I instancji, jedną z przesłanek, które powinien spełniać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – art. 87 § 2 p.p.s.a. Warunek ten jest konieczny z uwagi na treść art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy sąd postanowi o przywróceniu terminu.
W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi podano, że zarządzenie wzywające do uiszczenia brakującej części wpisu odebrała małżonka Skarżącego i nie przekazała go w terminie.
Mamy tu więc do czynienia z doręczeniem zastępczym określonym w art. 72 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji przyjął, że sam fakt, iż w odpowiednim terminie dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata nie wyłączy winy Skarżącego. Nieuwagę lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11 https://cbois.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu odwoławczego podnoszone w rozpatrywanym zażaleniu okoliczności również nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wyjaśnienia Strony nie zostały bowiem w żaden sposób uwiarygodnione. Skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż żona jego jest osobą starszą i schorowaną, mającą okresowe problemy z pamięcią. Na potwierdzenie tego faktu Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów (np. zaświadczenie lekarskie) ani dodatkowych wyjaśnień. Należy wskazać, że Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło, czy nie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, Warszawa 2011 r., s. 288).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.