Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 13 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 861/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z 26 października 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2016r. do października 2017 r.
2. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (dalej Przewodniczący Wydziału) z 22 grudnia 2021 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
3. Postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 11 marca 2022 r. odmawiające przyznania skarżącej spółki prawa pomocy.
4. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 kwietnia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do wykonania prawomocnego zarządzenia z 22 grudnia 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania pełnomocnikowi skarżącej 25 kwietnia 2022 r. wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Powyższe skutkowało odrzuceniem przez Sąd pierwszej instancji w świetle art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargi.
- 5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie w całości.
- 5.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.
- 5.1.1. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bowiem udowodniła, że nie posiada na to środków w związku z bezprawnym zajęciem jej rachunków bankowych i zablokowaniem możliwości prowadzenia działalności,
- 5.1.2. art. 243 § 1 oraz art. 252 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nierozpoznanie treści złożonych wniosków o udzielenie prawa pomocy i odrzucenie skargi bez dokonania wskazanych czynności.
- 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
- 6.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
- 6.3. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącej spółka, skarżąca spółka wzywana jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
- 6.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy zakończyło się 14 kwietnia 2022 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 11 marca 2022 r. odmawiające przyznania prawa pomocy.
Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącej spółki do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżąca spółka pomimo skutecznego doręczenia 25 kwietnia 2022 r. wezwania nie uiściła prawem wymaganego wpisu od skargi.
- 6.5. Skarżąca spółka, jak wynika z treści uzasadnienia zażalenia nie kwestionuje ustalenia, że wpis od skargi nie został uiszczony w zakreślonym terminie oraz wysokości wpisu, lecz powołuje się na okoliczności związane z jej trudną sytuacją finansową. Kwestie te wykraczają jednak poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlegają ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostają poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.
- 6.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
- - ---------------------- 2