Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013 r., sygn. akt: I SA/Bd 458/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił R. P. (dalej: "strona", "skarżący") zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt: I SA/Bd 458/12 odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2012 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd w dalszej części uzasadnienia wskazał, iż z informacji zawartych w złożonym na obecnym etapie postępowania urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę wynosi 1.600 zł brutto zaś żony 3.000 zł netto. W złożonym wniosku skarżący podał także, że posiada samochód osobowy marki VW POLO (rok produkcji 2005) o wartości około 12.000 zł, jak również akcje PKO BP o wartości 35.647 zł oraz udziały w spółkach o łącznej wartości 70.000 zł. Nie posiada natomiast nieruchomości ani oszczędności.
Odnosząc się do przedstawionej przez stronę sytuacji materialnej i rodzinnej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie wykazała ona, że okoliczności, które były podstawą oddalenia wniosku o częściowe przyznanie prawa pomocy uległy zmianie na tyle, że spowodowało to pogorszenie jej sytuacji materialnej. Sąd stwierdził, że wprawdzie dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi obecnie ok. 4.100 zł netto, a w poprzednim wniosku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona w roku 2011 uzyskała przychód w wysokości 448.305,21 zł, jednakże w ocenie Sądu okoliczność ta nie przemawia za zmianą prawomocnego postanowienia z 20 czerwca 2012 r. i przyznaniem stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona pismem z 12 kwietnia 2013 r. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), poprzez nieprzyznanie prawa pomocy, pomimo tego, że wykazał, iż nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi.
W lakonicznym uzasadnieniu skarżący podał jedynie, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż nie wykazał on, by nie posiadał dostatecznych środków finansowych, tym bardziej, że skoro mógł uiścić wpis od skargi w kwocie 2.000 zł, to tym bardziej może ponieść koszty wpisu od skargi kasacyjnej, której wysokość jest o połowę niższa. Zdaniem skarżącego ze złożonego wniosku jednoznacznie wynika, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące przyznania prawa pomocy stronie – postanowieniem z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt: I FZ 358/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt: I SA/Bd 458/12 odmawiające stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 P.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku.
Oceniając ponowny wniosek strony przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 P.p.s.a. stwierdzić należy, że co do zasady jest on powtórzeniem argumentacji zaprezentowanej we wniosku wcześniejszym. Wprawdzie skarżący w kolejnym wniosku podał, że jego miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę wynosi obecnie 1.600 zł brutto zaś żony 3.000 zł netto (w poprzednim wniosku dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2011 r. wynosił 448.305,21 zł), jednakże prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, iż okoliczność ta nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 20 czerwca 2012 r.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 246 § 1 pkt 2 uzależnia uwzględnienie wniosku strony o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, od tego, czy strona ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że zasługuje ona na wyjątkowe - w świetle art. 199 P.p.s.a. - traktowanie polegające na obciążeniu Skarbu Państwa kosztami prowadzonego z inicjatywy tejże strony postępowania przed sądem.
W związku z tym rozstrzygnięcie Sądu zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane, i to niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z wnioskiem "pierwotnym", ocenianym wyłącznie przez pryzmat przesłanek z art. 246 P.p.s.a., czy ponownym, przy którego rozstrzyganiu należy także uwzględniać treść art. 165 tej ustawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący w niniejszej sprawie nie udowodnił a nawet nie podjął się próby uprawdopodobnienia niemożliwości przeznaczenia części uzyskiwanego przychodu na poczet należności sądowych, ani braku możliwości gospodarowania posiadanymi papierami wartościowymi czy prawami udziałowymi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w zw. z art. 194 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.