Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 listopada 2013 r., III SA/Wa 1655/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wymiarowej, stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej Ppsa.
Jak zauważono w motywach orzeczenia, wnioskując o udzielenie ochrony tymczasowej skarżący wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, co doprowadzi do zaprzestania spłaty rat kredytu. To z kolei spowoduje wypowiedzenie umowy kredytowej przez bank i wykonanie jej zabezpieczenia. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli skarżącemu przygotować się finansowo na jej ewentualną realizację (pozwoli na minimalizację własnego uszczerbku finansowego, a w efekcie na większe możliwości zaspokojenia ewentualnych zaległości podatkowych).
Oceniając tak sformułowany wniosek Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sprowadza się on do cytowanych wyżej ogólnikowych twierdzeń, bez podania jakichkolwiek konkretnych wyliczeń; swoich twierdzeń skarżący nie zobrazował też dokumentami źródłowymi.
Niezależnie od powyższego również akta sprawy, a przede wszystkim dokumenty i informacje przedłożone w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wskazują na nieodzowność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przeciwnie, w postępowaniu tym nie znalazły potwierdzenia oświadczenia skarżącego o jego trudnej sytuacji finansowej; braki w dokumentacji uniemożliwiły poznanie pełnej sytuacji majątkowej strony i skutkowały odmową przyznania prawa pomocy (postanowienie Sądu z 28 sierpnia 2013 r.). Stanowisko to podzielił następnie Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 28 października 2013 r. (I FZ 407/13) oddalił zażalenie skarżącego.
W rezultacie, zdaniem Sądu, ogólne twierdzenia skarżącego o utracie płynności finansowej i zaprzestaniu spłaty rat kredytu czy wypowiedzeniu umowy kredytowej nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem nie udało się ustalić wysokości uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, to nie sposób też ocenić wpływu wykonania decyzji na jego płynność finansową, w tym na spłatę kredytu.
Końcowo Sąd wskazał – w kontekście argumentu strony, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli na minimalizację własnego uszczerbku i przygotowanie się finansowo na jej ewentualną realizację – że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami finansowymi, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie art. 61 § 3 Ppsa poprzez:
- - brak udzielenia ochrony tymczasowej, mimo że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,
- - brak uwzględnienia przy ocenie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji możliwości wypowiedzenia umowy kredytu i wykonania jej zabezpieczenia,
- - oparcie oceny przesłanek wstrzymania wykonania decyzji na postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy i pominięcie własnych ustaleń w zakresie określonym w art. 61 § 3 Ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ramach zgłoszonych w zażaleniu zarzutów skarżący podkreśla odrębność postępowań wpadkowych w przedmiocie prawa pomocy i wstrzymania wykonania decyzji, wywodząc z powyższego konieczność dokonania niezależnej oceny jego argumentu odnośnie do utraty płynności finansowej (a w konsekwencji wypowiedzenia kredytu hipotecznego) na skutek wykonania zaskarżonej decyzji.
Niewątpliwie nie sposób utożsamiać przesłanek wskazanych trybów postępowań incydentalnych. Nie powinna jednak również budzić zastrzeżeń teza, że sytuacja finansowa strony wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym rzutuje na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, której przedmiotem są należności pieniężne.
Trudno więc zarzucać Sądowi pierwszej instancji, że nawiązał do ustaleń w zakresie kondycji finansowej strony, poczynionych w ramach postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazano, że skarżący nie przedstawił w wyczerpujący sposób swojej sytuacji majątkowej, co nie tylko uniemożliwiło ocenę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, ale także ewaluację potencjalnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Nie sposób bowiem zweryfikować twierdzeń skarżącego, na które kładzie nacisk także na etapie postępowania zażaleniowego, iż nieudzielanie ochrony tymczasowej spowoduje utratę płynności finansowej i w rezultacie zaprzestanie spłacania zobowiązań kredytowych, jeżeli nie dysponuje się pełnym obrazem sytuacji materialnej wnioskodawcy, tj. wiedzą o jego możliwościach płatniczych.
Skarżący mógłby się powoływać na konieczność poczynienia odrębnych ustaleń w zakresie swojej sytuacji finansowej w kontekście skutków wykonania decyzji, gdyby wskazał okoliczności (ewentualnie przedstawił dokumenty), które nie były uprzednio analizowane przez Sąd. Tego jednak nie uczyniono; strona domaga się oceny potencjalnych konsekwencji egzekucji przedmiotowego zobowiązania powołując się na dotychczas złożone dokumenty i oświadczenia, które jak zauważono nie pozwoliły na wnikliwą ocenę statusu materialnego skarżącego. Nie było zatem powodów, aby Sąd odstępował od dotychczas zajmowanego stanowiska odnośnie do możliwości płatniczych strony, potwierdzonego również w ww. postanowieniu NSA o sygn. I FZ 407/13, zwłaszcza wobec nieścisłości w oświadczeniach strony w ww. zakresie oraz braków w przedłożonej dokumentacji.
W związku z powyższym na aprobatę zasługuje ustalenie Sądu pierwszej instancji, że skarżący uniemożliwił ocenę przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 Ppsa, ponieważ powołując się na możliwość utraty płynności finansowej i zaprzestania realizacji zobowiązań kredytowych nie przedstawił jednocześnie swojej sytuacji majątkowej w sposób pozwalający na weryfikację tych twierdzeń (ocenę możliwości płatniczych).
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.