Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 790/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił wnioski W. G. (zwanego dalej: "podatnikiem" lub "skarżącym") o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata bez rozpoznania.
Sąd pierwszej instancji, uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że w wyniku zarządzenia WSA w Krakowie z 19 maja 2016 r. (w zarządzeniu błędnie podano datę 2015 r.) przesłano skarżącemu aktualny formularz prawa pomocy PPF. Skarżący został poinformowany, że formularz ten należy wypełnić oraz odesłać do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Podobnie Sąd uczynił, wzywając skarżącego w piśmie z 30 maja 2016 r. do podpisania sprzeciwu z 10 maja 2016 r. od postanowienia referendarza sądowego z 7 kwietnia 2016 r. – do wezwania został mianowicie dołączony aktualny formularz druku PPF wraz z pouczeniem, że formularz ten należy wypełnić oraz odesłać do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pomimo tego jednak w jednym, jak i drugim przypadku skarżący odesłał formularze PPF według nieaktualnego wzoru - określonego w nieobowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003r.
Nr 227, poz. 2245). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro skarżący posłużył się nieaktualnymi, nieobowiązującymi formularzami druku PPF, naruszając ustawowy wymóg z ww. art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), to istnieje podstawa do pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
W złożonym zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazano, że strona złożyła prawidłowy formularz, przesłany przez Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie sądowe w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go w określonej przepisami formie. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., ustawodawca przyznał Radzie Ministrów na mocy art. 256 p.p.s.a.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Rada Ministrów rozporządzeniem z 19 sierpnia 2015 r. określiła wzór urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozporządzenie to weszło w życie 29 sierpnia 2015 r., zastępując poprzednią wersję formularza. Od tego też dnia osoby fizyczne powinny składać wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do tegoż rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżący składał w toku prowadzonego postępowania szereg wniosków o przyznanie prawa pomocy, jednak wszystkie one nie zostały złożone na obowiązującym, urzędowym formularzu. Z tej przyczyny, na mocy zarządzenia z 19 maja 2016 r. Sąd, po raz kolejny, wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych składanego wniosku w terminie 7 dni, przesyłając mu obowiązujący w dniu wezwania wzór formularza PPF, celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu, określając przy tym rygor niewykonania powyższej czynności w zakreślonym terminie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przesłanie wypełnionego formularza PPF według "starego" - nieaktualnego - wzoru, pomimo doręczenia przez Sąd nowego urzędowego formularza PPF wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania powyższej czynności, nie spełnia wymogów określonych w art. 252 § 2 p.p.s.a.
Należy przy tym wskazać, że zarzuty zażalenia nie mogły prowadzić do podważenia powyższego stanowiska. Nie można bowiem uznać, że Sąd pierwszej instancji za każdym razem doręczał stronie nieaktualną wersję formularza, gdyż przeczą temu zarówno pisma przewodnie, które otrzymała strona oraz to, że przedkładane przez nią formularze nie były wypełniane pismem odręcznym, lecz elektronicznie. W tej sytuacji, wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a., zasadnie Sąd pierwszej instancji pozostawił wnioski skarżącego bez rozpoznania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.