Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 177/16, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., odrzucił zażalenie D. P. Sp. z o.o. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej: Przewodniczący Wydziału) z dnia 9 marca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przedmiotowe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2016 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (doradcę podatkowego), została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję organu podatkowego w kwocie 1.327 zł. Ustalenie ww. kwoty wpisu nastąpiło po przeprowadzeniu dochodzenia w trybie art. 218 p.p.s.a. Do wykonania wezwania zakreślono pełnomocnikowi Skarżącej siedmiodniowy termin, liczony od dnia następnego po dniu doręczenia przedmiotowego zarządzenia (15 marca 2016 r.), informując jednocześnie, że niezastosowanie się do wezwania we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Termin do uiszczenia wpisu, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upływał z dniem 22 marca 2016 r. Strona uczyniła zadość wezwaniu i uiściła wpis w określonej powyżej kwocie w dniu 21 marca 2016 r., tj. z zachowaniem zakreślonego terminu.
Jednakże kolejnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia kwoty wpisu o 673 zł. Wezwanie doręczono w dniu 4 kwietnia 2016 r. (k. 48), przez co termin zakreślony na dokonanie żądanej czynności upływał w dniu 11 kwietnia 2016 r. Mimo to uzupełniający wpis sądowy od skargi nie został uiszczony.
W konsekwencji postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Strony z uwagi na jedynie częściowe uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który nie stanowił "należnego wpisu", wynikającego z odpowiednich regulacji normatywnych.
W dniu 16 maja 2016 r. (data nadania w placówce pocztowej) Strona wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2016 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Po dokonaniu wstępnej kontroli zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a., w konsekwencji czego postanowieniem z dnia 20 czerwca 2016 r. przedmiotowe zażalenie odrzucił.
Wniesionym w dniu 15 lipca 2016 r. zażaleniem Spółka zaskarżyła wskazane powyżej postanowienie, wnosząc o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- – art. 178 w związku z art. 194 § 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie zażalenia, które zostało wniesione w ustawowym terminie, gdyż bieg terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia nigdy się nie rozpoczął z uwagi na brak skutecznego doręczenia przedmiotowego zarządzenia,
- – art. 220 § 1 w związku z art. 163, art. 166 i art. 167 p.p.s.a., poprzez brak doręczenia Skarżącej zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego zawierającego konieczne elementy dla bytu rozstrzygnięcia sądu w obrocie prawnym, tj. uzasadnienia, przez co nie rozpoczął biegu termin do zaskarżenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.
Mając na uwadze przedstawioną w uzasadnieniu zażalenia argumentację pełnomocnika Skarżącej w zakresie przyczyn zasadności zażalenia, przede wszystkim wskazać należy, że na obecnym etapie przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji art. 178 w związku z art. 194 § 2 p.p.s.a. do wniesionego przez Stronę zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi.
Zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych co do zasady przysługuje zażalenie. W myśl art. 194 § 2 p.p.s.a. (mającego na podstawie art. 198 cytowanej ustawy odpowiednie zastosowanie także do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia zarządzenia. Ponadto w świetle art. 178 w związku z art. 198 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełnia w wyznaczonym terminie.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odrzucenie przez Sąd I instancji zażalenia Skarżącej jako wniesionego z uchybieniem terminu było działaniem zgodnym z przywołanymi przepisami prawa.
Zauważyć bowiem należy, że zarządzeniem z dnia 9 marca 206 r. Strona została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Przedmiotowe zarządzenie doręczone zostało jej profesjonalnemu pełnomocnikowi (doradcy podatkowemu) w dniu 15 marca 2016 r. (k. 43). W konsekwencji termin do wniesienia środka zaskarżenia na przedmiotowe zarządzenie upływał w dniu 22 marca 2016 r. Zażalenie zostało zaś nadane w placówce pocztowej w dniu 16 maja 2016 r., tj. po upływie prawie 2 miesięcy od doręczenia skarżonego zarządzenia. Z zestawienia wskazanych powyżej dat wprost wynika, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, przez co Sąd pierwszej instancji zobligowany był do zastosowania przepisu art. 178 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na zakreślony na wstępnie przedmiot postępowania przed sądem kasacyjnym w rozpoznawanej sprawie, na uwzględnienie nie zasługuje także drugi z podniesionych w zażaleniu zarzutów. Argumentacja przedstawiona na jego uzasadnienie (w szczególności podnoszona konieczność należytego uzasadnienia zarządzenia w przedmiocie wysokości wpisu, czy też uprzedniego wydania odrębnego zarządzenia wskutek zastosowania art. 218 p.p.s.a.) mogłaby bowiem zostać wzięta pod uwagę przez Sąd odwoławczy tylko w sytuacji skutecznego zaskarżenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Za niezrozumiałe należy przy tym uznać stanowisko pełnomocnika Skarżącej, jakoby zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu, gdyż termin na jego wniesienie nie rozpoczął biegu ze względu na wadliwość zarządzenia (brak istotnego elementu treści). Podkreślić należy, że bieg terminów procesowych do wniesienia środków zaskarżenia determinowany jest wyłącznie datą skutecznego (prawidłowego, tj. zgodnego z przepisami działu III rozdziału 4 p.p.s.a) wprowadzenia do obrotu prawnego skarżonego rozstrzygnięcia. Ewentualna wada samego skarżonego aktu może być zaś przedmiotem kontroli instancyjnej w toku postępowania wywołanego skutecznie wniesionym środkiem zaskarżenia.
Ponadto, nawet gdyby uznać rację pełnomocnika Skarżącej (z czym Naczelny Sąd Administracyjny się nie zgadza), przyjęcie, że w sprawie nie rozpoczął biegu termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2016 r. powodowałoby, że zażalenie Strony również należałoby odrzucić jako przedwczesne, a zatem niedopuszczalne. Powtórzyć bowiem należy, że w myśl art. 178 p.p.s.a. sąd odrzuca środek odwoławczy w trzech przypadkach: gdy został wniesiony po upływie terminu, gdy jego wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne lub gdy strona nie uzupełniła braków pisma w wyznaczonym terminie.
Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.