Uzasadnienie
1.1. Zaskarżonym postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 69/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie F. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Strona lub Skarżący) w sprawie ze skargi Strony na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako: Naczelnik UCS) z 14 listopada 2022 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za I, II, III, kwartał 2020 r.
1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy następująco. W przedmiotowej sprawie, po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi strony, niewystępujący uprzednio w sprawie adwokat, w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia, nadał jedną niepodpisaną kartę, której treść obejmowała zarzuty i wnioski zażalenia. W tych okolicznościach pismem z 11 kwietnia 2023 r. wezwano adwokata do uzupełnienia braków formalnych ww. datowanego na 31 marca 2023 r. zażalenia w sposób określony w wezwaniu, w terminie 7 dni (wezwanie k. 43).
Ww. wezwanie doręczono 14 kwietnia 2023 r. osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w kancelarii (potwierdzenie odbioru k. 57). Adwokat skarżącej pismo (opatrzone datą 17 kwietnia 2023 r.) mające uzupełnić braki formalne zażalenia nadał 12 maja 2023 r. (pisma k. 45 i nast.; koperta k. 55).
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie z 31 marca 2023 r. należało odrzucić z powodu uchybienia terminowi do uzupełnienia jego braków formalnych na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). W punkcie drugim Sąd pierwszej instancji postanowił zwrócić Skarżącej kwotę uiszczoną tytułem wpisu od przedmiotowego zażalenia.
1.3. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Skarżący, zaskarżając je w zakresie punktu pierwszego, zarzucając orzeczeniu nieważność postępowania w skutek pozbawienia strony skarżącej możności obrony jej praw w myśl art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a. w wyniku naruszenia:
1) art. 201 § 4 k.s.h. poprzez jego pominięcie przy wydawaniu postanowienia z 13 marca 2023 r. o odrzuceniu skargi Strony, które zapoczątkowało przedmiotowe postępowanie incydentalne w niniejszej sprawie, podczas gdy miał on obligatoryjne zastosowanie, a wynika z niego, że członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników - oznacza to, że wskazana uchwała ma charakter konstytutywny (wpis do KRS natomiast, którego oczekiwał wówczas WSA ma charakter deklaratoryjny i może być niezgodny z aktualnym i rzeczywistym stanem sprawy), z tego względu właściwym dokumentem określającym osoby umocowane do reprezentowania spółki, jest uchwała wspólników, a nie wpis w KRS - tym samym przedłożona przez skarżącą uchwała, z której wynika, ze osoba podpisana pod skargą w dniu jej wniesienia, sprawowała funkcję prezesa zarządu, jest dokumentem, określającym umocowanie do reprezentowania skarżącej i powoduje, ze skarga z 30.12.2022 r. została wniesiona skutecznie, zaś zapoczątkowane postanowieniem WSA z 13.03.2023 r. o odrzuceniu skargi postępowanie incydentalne, jest dotknięte nieważnością, gdyż pozbawiła skarżącą możności obrony jej praw.
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez ich nieuwzględnienie, w sytuacji gdy wynika z nich, że fakty powszechnie znane oraz fakty Znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu - wpis do KRS jest powszechnie znany i jako taki nie wymaga dodatkowego dowodzenia, a nadto są one publikowane, by powstało niewzruszalne domniemanie ich powszechnej znajomości - nie było więc podstaw do żądania od skarżącej złożenia odpisu z ww. rejestru, celem udowodnienia treści w nim zawartych, a podjęcie tych działań przez WSA utrąciło skarżącej możliwość obrony jej prawo gdyż skarga z 30.12.2023 r. została wniesiona skutecznie, a postępowanie w zakresie uzupełnienia jej rzekomych braków jest w tej sytuacji nieważne.
W konsekwencji wywiedzionych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
- 2.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne.
2.2. Zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również zażalenie, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W sprawie zupełnie bezsporne pozostaje, że Skarżąca działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika znacząco uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z 31 marca 2023 r. Do tej kwestii, pomimo że pozostaje ona centralnym zagadnieniem zaskarżonego postanowienia zażalenie nie odnosi się w ogóle. Zamiast tego autor zażalenia postuluje nieważność całego postępowania począwszy od wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swych praw (na podst. art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Wniosek ten jest zupełnie pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Już z powierzchownej interpretacji przepisu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. wynika, że pozbawienie strony możności obrony swoich praw, o którym mowa w tym przepisie skutkujące nieważnością postępowania ma miejsce jedynie w przypadku, gdy na skutek uchybień procesowych sądu lub strony przeciwnej, strona (wbrew swojej woli) nie mogła i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie jedyna okoliczność, w jakiej autor zażalenia upatruje nieważności postępowania jest fakt wydania dla niej negatywnego orzeczenia – i to takiego o charakterze formalnym. Strona czynnie działała w postępowaniu tak przed jak i po wydaniu postanowienia z 13 marca 2023 r., co więcej ustanowiła ona pełnomocnika, który przesyłał do Sądu kolejne pisma obarczone dalszymi brakami formalnymi.
W takim stanie rzeczy nie może być mowy o nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., bowiem jedynym czynnikiem utrudniającym stronie obronę swoich praw jest jej własna niestaranność w formułowaniu pism procesowych i ich nieskuteczna konwalidacja.
2.3. Zażalenie w całej swojej rozciągłości polemizuje w istocie z treścią postanowienia z 13 marca 2023 r., a nie z faktycznie zaskarżonym w tym postępowaniu postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. Okoliczność ta przekreśla zupełnie skuteczność wniesionego środka zaskarżenia. Wskazać należy, że w zażaleniu zarzucono naruszenie przepisów k.s.h., które nie były w ogóle w zaskarżonym postanowieniu stosowane zarówno pośrednio jak i bezpośrednio. Podobnie ma się kwestia naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. gdyż zupełnie oczywiste jest, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie kodeksu postępowania administracyjnego.
W zakresie wywodu zażalenia jedynie na marginesie można wskazać na treść art. 29 p.p.s.a., zgodnie z którym przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Już literalne brzmienie tego przepisu zasadniczo dewaluuje co do zasady zaprezentowaną argumentację.
- 2.4. Reasumując wskazać należy, że w niniejszej sprawie Skarżący bezsprzecznie uchybił terminowi do uzupełnienia mnogich braków formalnych zażalenia, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie orzekł o odrzuceniu zażalenia z 31 marca 2023 r. Rozpoznawane zażalenie w takiej treści w oczywisty sposób nie mogło doprowadzić do wzruszenia tego orzeczenia.
- 2.5. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji.