Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 196/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy L. K. Sąd pierwszej instancji, analizując oświadczenia i wyjaśnienia skarżącego, uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), albowiem przedstawione przez niego informacje, co do sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, były niepełne, wybiórcze, a także wewnętrznie sprzeczne, co czyniło je niewiarygodnymi.
Zdaniem Sądu na podstawie oświadczeń złożonych przez skarżącego nie można było ustalić źródła utrzymania skarżącego i jego córek. Mając bowiem na uwadze roczne dochody jego matki, w zestawieniu z poniesionymi przez nią w tym czasie wydatkami trudno było uznać, że jest ona w stanie pokryć wszelkie koszty wyszczególnione w oświadczeniach oraz koszty własnego utrzymania, zwłaszcza, że przedłożony przez skarżącego wykaz kosztów nie uwzględnia wydatków ponoszonych na utrzymanie dwóch samochodów.
Sąd zwrócił również uwagę, że skarżący sprawując opiekę nad dwiema małoletnimi córkami, nie pobiera na dzieci żadnych świadczeń, nie korzysta też z pomocy społecznej. Fakt ten, w ocenie Sądu rodził, dodatkowe wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń, gdyż, opierając się na oświadczeniach skarżącego, nie można było doszukać się innego, racjonalnego wyjaśnienia takiego stanu rzeczy.
- 2. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucono naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 u.p.p.s.a. Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W zażaleniu wskazano, że Sąd oparł się na dochodach matki skarżącego i wydatkach z 2012 r. Skarżący w 2012 r. pracował, tym samym dochody wystarczały na pokrycie wydatków. Skarżący jest osobą nie pracującą dopiero od połowy stycznia. Skarżący nie może podać dochodów i wydatków za 2013 r. gdyż jest dopiero maj 2013 r. W zażaleniu stwierdzono również, że skarżący wniósł 16 skarg a koszty od takiej ilości skarg są wysokie. Skarżący nie posiada zaś żadnego majątku, żadnych cennych przedmiotów.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji za niewiarygodne uznał aby skarżący był w stanie utrzymać siebie i swoje córki z dochodów swojej matki. Za taką oceną przemawiało zestawienie dochodów matki z wydatkami. Autor zażalenia uznając taką ocenę za niewłaściwą wskazuje, że wzięte przez Sąd wydatki dotyczyły 2012 r. wtedy kiedy jeszcze skarżący pracował.
Z akt sprawy wynika, że to skarżący wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, iż wraz z dziećmi jest na utrzymaniu rodziców. Następnie, w odpowiedzi na wezwaniu Sądu, wyjaśnił, że utrzymuje ich matka, której dochód roczny wynosi około 15 tys. zł. W tej sytuacji niezrozumiały jest zarzut żalącego, że Sąd wziął pod uwagę dochód matki. Podniesiony w zażaleniu fakt, że skarżący pracował w 2012 r. nie zmienia tego, że skarżący i jego dzieci, co sam wskazywał, jest obecnie utrzymywany przez swoją matkę. Zresztą Sąd pierwszej instancji stwierdził, w odpowiedzi na zarzut skarżącego zawarty w sprzeciwie, że wyjaśnieniem wątpliwości co do oświadczeń skarżącego, nie może być to, iż skarżący pracował w 2011 r. i 2012 r., gdyż okoliczności te nie wpływają na obraz jego sytuacji materialnej w roku bieżącym (tym bardziej, że twierdzi iż – w braku środków - jest utrzymywany przez matkę).
W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wytknął, że skarżący nie wskazał przyczyny nie pobierania na dzieci żadnych świadczeń czy nie korzystania z pomocy społecznej. W zażaleniu również nie odniesiono się do tej kwestii. W tej sytuacji zasługiwało na aprobatę stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Ponieważ ciężar wykazania wymogów ustawowych w tym zakresie leży po stronie wnioskodawcy, zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.