Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z 23 października 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 678/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił I. [...] sp. k. z siedzibą w Z. (dalej skarżąca spółka) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z 5 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r.
1.2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 20 września 2019 r. i z 23 września 2019 r. skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwania wraz z pouczeniem wysłano za pośrednictwem poczty na adres wskazany w skardze i doręczono 30 września 2019 r. S. N. Z adnotacji na potwierdzeniu odbioru wynikało, że był on "upoważnionym pracownikiem".
- 1.3. Skarżąca spółka 12 października 2019 r., dopełniając uchybionych czynności, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że korespondencję doręczyciel dostarczył "nieupoważnionej osobie niezwiązanej ze spółką I., która przez nieuwagę ją odebrała".
- 1.4. Sąd pierwszej odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi, wskazując na art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Argumenty wskazane przez skarżącą spółkę, w tym powołanie się na okoliczności, że przesyłki zawierające zarządzenia zostały odebrane przez nieuprawnioną osobę nie znajdowały odzwierciedlenia w realiach rozpoznawanej sprawy. Korespondencja zawierająca wezwania została odebrana w siedzibie skarżącej spółki, wskazanej przez nią jako adres do korespondencji, tym samym należało przyjąć, że doręczenie zostało dokonane do rąk osoby uprawnionej. Powyższe pozwalało zatem przyjąć, że do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi doszło z winy skarżącej spółki.
- 2. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
- 3.2. Skarżąca spółka we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi a następnie w zażaleniu argumentowała, że nie doszło do skutecznego doręczenia wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu, gdyż komplementariusz, który jest jedyna osobą reprezentującą spółkę "(...) nie przebywa w sposób ciągły pod adresem siedziby spółki" a ponadto spółka "grzecznościowo" korzysta z adresu innej spółki i że "jest to tylko siedziba formalna a nie rzeczywista". Podniosła w związku z tym, że przyczyną niedochowania terminu było "nieświadome odebranie korespondencji przez osobę aktualnie przebywającą pod adresem spółki I. mniemającą nic wspólnego ze spółką" i zaznaczyła, że było to "(...) wyjątkowe niedbalstwo doręczyciela Poczty Polskiej, który wydał korespondencję nieuprawnionej do odbioru osobie".
- 3.3. Powyższa argumentacja – jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji – nie dawała podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144, 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
3.4. Podkreślenia wymaga, że w judykaturze przyjęto, że "do obowiązków osoby kierującej przedsiębiorstwem należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione" (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11, z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2325/11, z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 602/17; dostępne w CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega podstaw, aby odstąpić od tego, wynikającego z orzecznictwa stanowiska i przyjmuje je za własne.
3.5. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, wskazać należy, że prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że korespondencja zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi została odebrana przez uprawnioną do tego osobę, w siedzibie skarżącej spółki. Odnotować należy, że z akt sprawy wynika, że przedmiotową korespondencję przesłano na adres skarżącej spółki podany przez nią w skardze. Z dokumentu potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że odebrano ją 30 września 2019 r. Dokument ten zawiera czytelny podpis S. N. oraz adnotację doręczającego, że przesyłkę doręczono upoważnionemu pracownikowi. Trudno w tej sytuacji zarzucić Sądowi pierwszej instancji błędną ocenę skuteczności doręczenia wezwań do uzupełnienia braków skargi. Doręczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba przebywająca w danym lokalu, podanym jako adres do korespondencji, jest rzeczywiście uprawniona do odbioru pism. Musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie potwierdzającym nie tylko odbiór przesyłki, ale również zobowiązanie się do oddania przesyłki adresatowi. Z kolei adresata obciążają ewentualne negatywne konsekwencje zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać jej przesyłkę. Trudno byłoby bowiem przyjąć, że strona należycie dbająca o własne interesy nie ma świadomości, że skoro wnosiła skargę do sądu, na której podała adres do korespondencji, to wszelkie pisma będą doręczane na ten właśnie adres. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie argumenty podnoszone przez skarżącą spółkę w zażaleniu, że "przyczyną niedochowania termin do złożenia skargi było nieświadome odebranie korespondencji z WSA w Łodzi przez osobę aktualnie przebywającą pod adresem skarżącej spółki niemającą nic wspólnego ze skarżącą spółką" tym bardziej, że sama skarżąca spółka podniosła, że "korzysta grzecznościowo z adresu innej spółki pod którym uprzednio prowadziła działalność" i taki właśnie adres podała jako adres do korespondencji. To na skarżącej spółce ciąży obowiązek zapewnienia takiego sposobu doręczenia, obiegu i zarządzania korespondencją, jeżeli "korzysta grzecznościowo z adresu innej spółki" aby nie ponosić negatywnych konsekwencji w skutek zaniechania powyższych obowiązków.
Skarżąca spółka, poza własnymi twierdzeniami, pomimo tego że zarzucała negatywne konsekwencje związane z nieprawidłowym doręczeniem korespondenci listonoszowi, nie przedstawia żadnych środków dowodowych np. oświadczeń czy pism, że zwróciła się do operatora pocztowego o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, pozwalających na podważenie skuteczności dokonanych doręczeń.
- 3.5. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił sprostować oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 października 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 678/19, w którym omyłkowo wskazano nazwę skarżącego "J. [...] sp. k. z siedzibą w Z.". Z akt sprawy jasno wynika, że skarżącym jest " I. [...] z siedzibą w Z.". Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały błąd był w istocie oczywistą omyłką, dlatego na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.