Uzasadnienie
- 1. Przedmiot zażalenia oraz podmiot je wnoszący
- 1.1. B. sp. z o.o. w likwidacji w C. (dalej: Spółka lub Skarżąca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 838/17.
- 1.2. Orzeczeniem tym Sąd negatywnie rozpoznał wniosek Spółki, postanawiając o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 20 października 2017 r. oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia 28 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. oraz podatku do zapłaty za styczeń i luty 2014 r.
- 2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji
- 2.1. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora IAS Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania (wraz z decyzją organu pierwszej instancji). Postanowieniem z dnia 12 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił uwzględnienia wniosku. Na skutek zażalenia Spółki Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FZ 123/18, uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (wskazując, aby Sąd pierwszej instancji w ponownej ocenie wniosku uwzględnił całokształt znajdujących się w aktach sprawy informacji i dokumentów - przyp. NSA).
- 3. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia
- 3.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)
- 3.2. W motywach swojej oceny Sąd stwierdził, że: - wniosek Spółki nie zawierał należytego, skonkretyzowanego uzasadnienia, a ograniczał się tylko do zacytowania treści art. 61 § 3 P.p.s.a.; - z akt sprawy wynika natomiast, iż Spółka znajduje się w stanie likwidacji i proces ten trwa niemal 4 lata; nie prowadzi już bieżącej działalności, jedyny jej majątek stanowi nieruchomość i środki trwałe; - mimo wnioskowania o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i deklarowanego braku środków w dniu 5 marca 2018 r. wpłaciła w kasie Sądu gotówką 20.000 zł tytułem wpisu od skargi; - Spółka jest także reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru; - zaskarżona decyzja dotyczy z kolei podatku od towarów i usług, a wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie przyjęto w wysokości 7.324.153 zł; - w przedstawionych okolicznościach nie było podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki, ponieważ nie wykazano ani nie uprawdopodobniono niebezpieczeństwa wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowego; - do obowiązków likwidatora (określonych w Kodeksie spółek handlowych) należy zakończenie bieżących interesów Spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie pozostałego majątku; - ewentualny obowiązek uregulowania ww. kwoty nie będzie mieć bezpośredniego przełożenia na decyzję co do dalszego bytu Spółki, ponieważ wspólnicy podjęli już uchwałę o jej likwidacji; - sama zapłata wspomnianej kwoty to obowiązek świadczenia pieniężnego, którego skutki mogą być w prosty sposób odwrócone poprzez zwrot środków; - na podstawie informacji zawartych w aktach sprawy nie ma możliwości dokonania oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może odbyć się z istotnym uszczerbkiem dla likwidowanej Spółki; - na tym etapie postępowania nie można było również ustalić związku przyczynowego między wykonaniem decyzji a zdarzeniami określonymi w art. 61 § 3 P.p.s.a.
- 4. Zażalenie
- 4.1. Spółka zaskarżając postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie (jako wniosek dodatkowy) o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
- 4.2. Zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. stwierdziła, że: - w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji opisała w sposób wyczerpujący okoliczności będące podstawą do zastosowania wobec niej tego przepisu; - ponadto w formularzu PPPr przedstawiła dane, z których wynikało, iż nie posiada wystarczających środków na pokrycie należności określonych kwestionowaną decyzją; - stanowisko Sądu pierwszej instancji, że jest w stanie uregulować zobowiązania podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji, bowiem uiściła wpis w wysokości 20.000 zł pozbawione było racjonalności; - obowiązek uiszczenia podatku objętego decyzją wiązać się będzie z koniecznością sprzedaży majątku Spółki jakim jest nieruchomość położona w C.; - sprzedaż nieruchomości doprowadzi do braku możliwości uregulowania należności pozostałym wierzycielom Spółki; - odwrócenie skutków związanych ze sprzedażą nieruchomości będzie ograniczone, o ile w ogóle możliwe.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1 Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
5.2. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdziła stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Spółka nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Złożony wniosek nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania wnioskowanej ochrony tymczasowej.
Żądając wstrzymania wykonania aktów Spółka - oprócz odwołania się do przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. - podała, że: "[...] znajduję się w stanie likwidacji. Toczące się postępowanie podatkowe zakończone zaskarżoną decyzją spowodowało, że Spółka nie była w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań, co w sposób znaczących przełożyło się na sytuację finansową Spółki". Skarżąca zatem we wniosku odwołała się do dwóch okoliczności, mianowicie: - nie wywiązywania się przez Spółkę ze zobowiązań; - toczącej się wobec niej likwidacji. Trudno jednak bazując tylko na tych okolicznościach stwierdzić dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządziłoby Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżąca nie przedstawiła argumentacji wykazującej związek przyczynowo-skutkowy między podanymi okolicznościami, a grożącymi jej konsekwencjami wykonania zaskarżonej decyzji.
Tym samym brak było podstaw do podzielenia motywu zażalenia, że Skarżąca "we wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji opisała w sposób wyczerpujący okoliczności będące podstawą do zastosowania wobec niej art. 61 § 3 P.p.s.a."
Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek odniósł się do podawanych przez Spółkę okoliczności. W tym zakresie zauważył, że Skarżąca niemal od 4 lat znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a ewentualny obowiązek uregulowania kwot objętych zaskarżoną decyzją nie będzie mieć wpływu na dalszy byt Spółki. Wspólnicy zadecydowali już bowiem uchwałą o jej likwidacji. W zażaleniu nie podjętego próby podważenia tej oceny, w tym nie wskazywano na inny stan rzeczy (na przykład, że Spółka zamierza uniknąć likwidacji, wznowić działalność gospodarczą). Z oceną Sądu pierwszej instancji należało więc się zgodzić. Skoro Spółka jest już w upadłości likwidacyjnej, nie prowadzi działalności gospodarczej, to trudno znaleźć przyczynę z powodu której należało odstąpić od reguły wykonalności decyzji.
Spółka wskazała, że egzekucja doprowadzi do sprzedaży nieruchomości i przez to utraci ona możliwość uregulowania należności pozostałym jej wierzycielom. Bez wyjaśnienia pozostawiła jednak rodzące się w tym stanie rzeczy pytanie, dlaczego środki z ewentualnej sprzedaży nieruchomości powinny być przeznaczone na zaległe zobowiązania cywilnoprawne Spółki, a nie na spłatę zobowiązania publicznoprawnego.
O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji nie mogła sama w sobie decydować sytuacja majątkowa Spółki. Sąd oceniając czy strona na taką ochronę zasługuje, bierze pod uwagę przesłanki które ją warunkują. Z punktu widzenia art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest decydujący stan majątkowy strony, w odróżnieniu od postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tej sprawie, przyznano prawo pomocy Spółce poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych ponad kwotę 20.000 zł, kwotę tę, jak odnotował Sąd pierwszej instancji, Spółka uiściła w kasie Sądu w dniu 5 marca 2018 r. Sąd ten jednak, wbrew motywom zażalenia, nie stwierdził, aby Spółka była w stanie uiścić kwotę wynikającą z zaskarżonej decyzji, a ocenił jedynie to do czego obligował art. 61 § 3 P.p.s.a.
- 5.3. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.