Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 30 września 2016 r., sygn. akt I FZ 322/15

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1984/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę C. L. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. oraz styczeń, luty, marzec i kwiecień 2007 r., a także zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 7.570 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

1. a) art. 200 P.p.s.a, w zw. z art. 205 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz art. § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1, § 5, § 6 pkt 7 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). poprzez nie uwzględnienie wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od Dyrektora Izby Skarbowej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej, określonej w spisach kosztów przedłożonych na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r., chociaż stawka ta została obliczona zgodnie z ww. przepisami rozporządzenia i ich ugruntowaną wykładnią w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zapadłego na gruncie tego samego rodzaju spraw, jak będąca przedmiotem niniejszego postępowania;
2. b) art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i § 3 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości jednej stawki minimalnej, określonej w ww. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, chociaż:
3. - niniejsza sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, a zatem w skład kosztów postępowania należnych skarżącemu winno wchodzić także odrębne wynagrodzenie za ponowny udział pełnomocnika przed sądem pierwszej instancji, w następstwie uchylenia jego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny,
4. - rodzaj i stopień zawiłości niniejszej sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności w sprawie oraz wkład i przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, w pełni uzasadniał zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w stawce wyższej niż minimalna;
5. c) art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od Dyrektora Izby Skarbowej objętych spisem kosztów – kosztów przejazdu pełnomocnika samochodem osobowym na rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniach 4 grudnia 2012 r., 4 stycznia 2013 r. i 17 marca 2015 r. chociaż koszty przejazdu pełnomocnika strony skarżącej w celu wzięcia udziału w rozprawie wchodzą w skład celowych i niezbędnych kosztów postępowania.

Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postępowania w części dotyczącej zwrotu kosztów ewentualnie o uchylenie niniejszego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W myśl przepisu art. 205 § 2 P.p.s.a., niezbędnymi kosztami postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego są: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, jego wydatki, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – (por. postanowienia: z dnia 15 maja 2008 r., II FZ 182/08; z dnia 19 listopada 2008 r., I FSK 1678/08; z dnia 2 grudnia 2008 r., I FZ 424/08; z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FZ 118/09). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Stanowisko to oparte jest poglądzie, że w tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla stwierdzenia odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe.

Decyzja taka nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie, a zatem przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 P.p.s.a.

Odnosząc się zatem do postawionych w zażaleniu zarzutów powołanych przez pełnomocnika skarżącego, że z uwagi na dwukrotność rozpoznawanej sprawy przez Sąd administracyjny w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania pełnomocnikowi należy się przyznanie wynagrodzenia w podwójnej wysokości, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że udział pełnomocnika poddany ocenie uwzględniającej charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika, a także rodzaj wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie może być oceniony jako uzasadniający zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego we wnioskowanej wysokości. Wskazać należy, że w pojęciu materialnym i procesowym, mimo dwukrotnego rozpoznania, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał jedną sprawę i w związku z uwzględnieniem skargi był zobowiązany do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego - pełnomocnika skarżącego. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym obejmuje, w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, wynagrodzenie za sporządzenie skargi, która jest w sprawie raz sporządzana, mimo ponownego rozpoznania przedmiotem rozważań Sądu jest jedna skarga.

Zasądzając zatem od organu na rzecz skarżącego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika kwotę 7.570 zł, obejmującą: zwrot kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu od skargi, uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wynagrodzenia radcy prawnego zgodnie z treścią § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa i prawidłowo obliczył wysokość kwoty należnej skarżącemu tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia kosztów związanych z dojazdem pełnomocnika samochodem prywatnym do Sądu wykazanych w sporządzonym spisie, ponieważ nie są to koszty niezbędne, o których mowa w art. 205 § 2 powołanej ustawy, jak również brak jest przepisów odrębnych w tym zakresie. Wskazać należy, iż analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05 oraz z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I FSK 939/09.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.