Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 23 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 42/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę E. D. (dalej skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 24 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.
2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z 5 stycznia 2018 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 24 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. Ponieważ w skardze nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia, pismem z 9 lutego 2018 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało nadane za pośrednictwem poczty pod wskazany przez skarżącą adres: "[...]". Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 14 lutego 2018 r. i powtórnie 22 lutego 2018 r. Skarżąca nie odebrała przesyłki. Przesyłka została zwrócona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, jako nie podjęta w terminie.
- 3. Sąd I instancji powołując się na art. 73 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", przyjął za dzień doręczenia przesyłki skierowanej do skarżącej 28 lutego 2018 r. Termin do usunięcia braku formalnego upływał zatem 7 marca 2018 r. W związku z tym, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd I instancji na podstawie art. 58 §1 pkt 3 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę.
- 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów według norm przepianych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 70 §1 i 2 w związku z art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, mające wpływ na wynik sprawy polegające na przyjęciu, że należało odrzucić skargę z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w terminie, w sytuacji gdy skarżąca nie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi i w konsekwencji odrzucono skargę pomimo braku ku temu podstaw.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
- 5.2. Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowiła prawidłowość (skuteczność) doręczenia skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że stosownie do art. 73 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1481 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.
Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2).
W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym stanowi § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zgodnie z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym stanowi § 1.
5.3. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżąca 8 stycznia 2018 r. wniosła skargę Sądu I instancji, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach. W piśmie z 22 stycznia 2018 r. skarżąca poinformowała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach o zmianie adresu do doręczeń z adresu [...], na adres [...] wnosząc jednocześnie o załączenie tego pisma do akt sprawy celem poinformowania Sądu I instancji o zmianie adresu. Pismo powyższe doręczono 23 stycznia 2018 r. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Kielcach.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach przekazując 8 lutego 2018 r. skargę wraz z odpowiedzią do Sądu I instancji nie załączył do akt sprawy powyższego pisma, przy czym w odpowiedzi na skargę wskazał poprzedni adres skarżącej. Następnie Sąd I instancji, wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie to zostało wysłane na nieaktualny adres skarżącej, tj. [...]. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 14 lutego 2018 r. i powtórnie 22 lutego 2018 r. Przesyłka została zwrócona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach jako nie podjęta w terminie. Następnie stosowanie do treści art. 73 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została uznana za skutecznie doręczoną 28 lutego 2018 r. Termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął zatem bezskutecznie 7 marca 2018 r.
5.4. Z przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca przed przekazaniem skargi do Sądu I instancji w sposób prawidłowy zawiadomiła organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a za jego pośrednictwem Sąd I instancji o zmianie adresu do doręczeń. Nieprzekazanie jednak przez organ odwoławczy pisma skarżącej o zmianie jej adresu do doręczeń i wskazanie błędnego adresu w odpowiedzi na skargę uniemożliwiło Sądowi I instancji prawidłowe doręczenie skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Podkreślić należy, że prawidłowo Sąd I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Jednakże w realiach tej sprawy błędnie ustalił, że wezwanie to zostało skutecznie doręczone w myśl art. 73 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przesyłka z powyższym wezwaniem została skierowana na nieaktualny adres skarżącej.
W realiach tej sprawy odrzucenie skargi ze wskazanych wyżej przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Skarżąca nie może bowiem ponosić skutków zaniedbań organu zobowiązanego do przekazania sądowi administracyjnemu wraz z odpowiedzią na skargę kompletnych akt sprawy, w tym zawierających informację o zmianie adresu.
- 5.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 i art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
W związku z powyższym Sąd I instancji ponownie wezwie skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi na wskazany przez nią adres.
5.6. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.