Uzasadnienie
Zażalenie M. K. dotyczy postanowienia z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1594/13, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podniósł, że w dniu 29 czerwca 2015 r. skarżąca wniosła pismo procesowe (nazwane "zażaleniem"), w którym domagała się zmiany postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. oraz przyznania jej możliwości złożenia dokumentów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na wystąpienie przesłanki tzw. nowych okoliczności. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że jej aktualna sytuacja bytowa (także sytuacja jej rodziny) nie pozwala na uiszczenie wymaganego wpisu od skargi oraz że nie ma ona możliwości zdobycia środków pieniężnych na ten cel. Podniosła, że jej sytuacja finansowa w ostatnim okresie pogorszyła się, co "próbuje wykazać przed Sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość". Dodała, że - w drugim półroczu 2014 r. jej dochody znacząco spadły a rok obrachunkowy zakończył się stratą, co potwierdza roczne zeznanie podatkowe.
Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku skarżącej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że za spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 165 Ppsa nie mogły zostać uznane same tylko twierdzenia strony o fakcie pogorszenia się jej sytuacji majątkowej. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w treści pisma z dnia 29 czerwca 2015 r., strona jedynie ogólnie powołała się na spadek dochodów w drugim półroczu 2014 r. oraz na odnotowaną stratę z działalności gospodarczej, wywodząc na tej podstawie o wystąpieniu przesłanki nowych okoliczności (pogorszeniu się jej sytuacji finansowej), a nadto podkreślając, że fakt ten próbuje wykazać przed sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość.
Sąd dodał, że złożony w sprawie przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy był dotychczas czterokrotnie poddawany analizie, w tym również Sądu drugiej instancji. Za każdym razem sygnalizowano stronie, że to na niej spoczywa ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania prawa o które wnosi, a także, że odmowa przyznania stronie prawa pomocy spowodowana jest właśnie brakiem należytego udokumentowania deklarowanej sytuacji finansowej. Dodatkowo Sąd podkreślił, że o obowiązku udokumentowania nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska, skarżąca została pouczona w treści postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r., w którym Sąd, podobnie jak obecnie, analizował przesłanki do zmiany swojego postanowienia z 22 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, w którym wniosła o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przeanalizowanie sprawy dogłębnie, z uwzględnieniem jej obecnej sytuacji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Skarżąca składała już uprzednio wniosek o przyznanie prawa pomocy, na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o przedstawione informacje, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena sytuacji majątkowej strony, zawarta w tymże orzeczeniu Sądu pierwszej instancji była następnie przedmiotem kontroli instancyjnej, w toku której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I FZ 185/14, oddalił zażalenie strony skarżącej.
Następnie skarżąca złożyła kolejne pismo, w którym ponownie stwierdziła, że nie ma środków finansowych na ponoszenie kosztów postępowania. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o zmianę dotychczasowego, prawomocnego już orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Wobec braku podstaw do zastosowania art. 165 Ppsa, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. odmówił zmiany postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Zażalenie w tym przedmiocie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 104/15.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zatem już drugi wniosek skarżącej o zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Oceniając działania Sądu pierwszej instancji należało mieć więc ponownie na uwadze art. 165 Ppsa, który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że okoliczności przedstawione w piśmie strony nie odbiegają od tych, który były już przedmiotem analizy we wcześniejszej fazie postępowania. Badając okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w złożonym piśmie, należy zatem ponownie odwołać się do tych samych argumentów, które Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 104/15. Sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa bowiem zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Ponadto strona nie podjęła się wyjaśnienia wątpliwości dotyczących okoliczności wskazanych w oświadczeniach majątkowych i przedstawionej dokumentacji, które zostały wytknięte we wcześniejszych fazach postępowania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca była również wzywana w toku niniejszego postępowania do udokumentowania okoliczności, które mogłyby wskazywać na pogorszenie się stanu majątkowego skarżącej w porównaniu ze stanem istniejącym na dzień składania pierwszego wniosku o przyznania prawa pomocy.
Mimo podnoszonych zastrzeżeń oraz wezwań skarżąca nie wyjaśniła wskazanych w wydanych orzeczeniach niejasności. Zawartą zatem w zażaleniu deklarację dodatkowego udokumentowania jej sytuacji materialnej należało uznać za bezzasadną.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.