Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odmówił K. W., wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 10 maja 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego z dnia 10 maja 2017 r. skarżący wskazywał na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zwrócił uwagę na znaczną wartość przedmiotu zaskarżenia tj. kwotę przekraczającą 2 mln złotych. Podkreślił, że przymusowe wykonanie decyzji w jego sytuacji spowoduje zakończenie prowadzonej działalności gospodarczej, zwolnienie pracowników pozbawienie skarżącego i jego rodziny jedynego źródła utrzymania, przymusową licytację majątku. Zdaniem jednak WSA przedstawiony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był wnioskiem zbyt ogólnym, co powodowało, że jego analiza nie dawała obrazu sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Skarżący nie wskazał jakim majątkiem dysponuje, jaka jest kondycja finansowa prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ilu pracowników zatrudnia, jaki jest rozmiar prowadzonej przez niego działalności, jakiego rzędu uzyskuje z niej przychody.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości i wnosił o jego zmianę lub uchylenie. Zdaniem strony wykazała ona i uprawdopodobniła, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji poniesie szkodę majątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, zaś raz zaistniałe skutki prawne i faktyczne spełnienia lub wyegzekwowania świadczenia przekraczającego 2 miliony zł spowodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości gospodarczej, ekonomicznej i rodzinnej skarżącego.
Skarżący przypomniał, że na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa jedynie obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie ich udowodnienia. W sytuacji natomiast braków we wniosku, polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należało wezwać skarżącego, na mocy art. 49 § 1 P.p.s.a., do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie, ze skutkami wymienionymi w tym przepisie, czego Sąd wydający postanowienie nie uczynił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej.
Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.
Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, wbrew twierdzeniom żalącej strony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż przedstawiony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był wnioskiem zbyt ogólnym, co powodowało, że jego analiza nie dawała obrazu sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. We wniosku tym bowiem brakowało informacji o majątku jakim dysponuje skarżący, a także o kondycji finansowej i rozmiarze prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Tymczasem wstrzymanie, wykonania decyzji uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Strona musi zatem wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności.
Nieprzedstawienie zatem przez skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, przy braku takich dokumentów w aktach sprawy, uniemożliwiło WSA ocenę, czy wykonanie tej decyzji spowoduje u skarżącego, znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.