Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1508/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił P. sp. z o.o. w Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w odpowiedzi na wystosowane do ww. spółki wezwanie do dobrowolnego uiszczenia opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku z dnia 2 października 2012 r., spółka złożyła wniosek o zwolnienie jej z wymaganej opłaty. Sąd wyjaśnił, że wspomniany wcześniej wyrok z dnia 2 października 2012 r. został doręczony spółce wraz z uzasadnieniem 7 grudnia 2012 r. i nie został zaskarżony skargą kasacyjną.
Sąd powołując się na przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wskazał, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Sąd wyjaśnił, że wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone, wniosek należało uznać należy za niedopuszczalny. Ponadto Sąd stwierdził, że w związku z tym, że art. 252 § 3 P.p.s.a. wskazuje dwa rodzaje postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie wniosku o prawo pomocy – tj. przyznanie lub odmowę przyznania tego prawa, stronie odmówiono prawa pomocy w żądanym zakresie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o uchylenie tego postanowienia i o zwolnienie jej z kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał treść art. 243 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z przepisu tego wynika zatem, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać przez stronę złożony przed wszczęciem postępowania, zanim zostanie złożona skarga, jak również w toku postępowania, na każdym jego etapie zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. oddalił skargę spółki od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 czerwca 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wyrok ten został skutecznie doręczony stronie skarżącej w dniu 7 grudnia 2012 r. i nie została od niego wniesiona skarga kasacyjna. Słusznie więc stwierdził Sąd pierwszej instancji, że wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, nadesłany w odpowiedzi na wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydanego w oparciu o przepis art. 234 § 2 P.p.s.a. o przymusowym ściągnięciu od spółki kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, jako złożony po zakończeniu postępowania w sprawie, nie mógł zostać merytorycznie rozpoznany.
Na marginesie należy przy tym zwrócić uwagę, że wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony w odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 26 października 2012 r. do uiszczenia przedmiotowej opłaty kancelaryjnej (karta 104 akt sądowych) został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. odmówiono spółce przyznania prawa pomocy (karty 129-131 akt sądowych). Zażalenie na to orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie I FZ 122/13 (karty 142-144 akt sądowych), a zatem kwestia odmowy spółce prawa pomocy w żądanym zakresie została prawomocnie przesądzona.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.