Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 4/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), jako niedopuszczalne, zażalenie spółki na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 4/15, mocą którego Przewodniczący Wydziału, działając na podstawie art. 218 P.p.s.a. sprawdził wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 października 2014 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011, 2012 i 2013 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres i ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 8.760.084 zł.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje na możliwość zaskarżenia zarządzenia wydanego w trybie art. 218 P.p.s.a., a przepis art. 194 § 1 P.p.s.a. nie wymienia takiego zarządzenia jako podlegającego zaskarżaniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA w Lublinie skarżąca spółka zarzuciła naruszenie w nim:
- - art. 194 P.p.s.a., poprzez stwierdzenie, że niemożliwym jest zaskarżenie zarządzenia wydanego w trybie art. 218 P.p.s.a., tj. zarządzenia z 2 lutego 2015 r. WSA w Lublinie;
- - "§ 2 pkt 3 pkt 12" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej również jako "rozporządzenie"), poprzez nieuznanie za właściwy wpis stały w wysokości 500 zł w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu zażalenia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Co do meritum natomiast wskazano, że katalog postanowień z art. 194 P.p.s.a., na które przysługuje zażalenie nie jest katalogiem enumeratywnym. Poddano również w wątpliwość pogląd Sądu pierwszej instancji, że strona powinna zakwestionować ustaloną przez sąd wartość przedmiotu zaskarżenia wyłącznie w drodze zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Zdaniem bowiem strony taki pogląd stoi w sprzeczności z linią interpretacyjną judykatury administracyjnej, której obraz został ukazany m.in. w wyroku NSA w Warszawie z 17 grudnia 2013 r., II GZ 723/13.
W zażaleniu wniesiono o:
- 1) uchylenie postanowienia WSA w Lublinie z dnia 18 czerwca 2015 r. (I SA/Lu 4/15) oraz postanowienia WSA z 2 lutego 2015 r. o tej samej sygnaturze - w całości i przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawę rodzaju wpisu sądowego w postępowaniu ze skargi F. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 października 2014 r. nr [...];
- 2) zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
- 3) wstrzymanie wykonalności skarżonego zarządzenia przez WSA w Lublinie do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny;
- 4) zgodnie z art. 91 § 3 P.p.s.a. (w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy) zarządzenie stawienia się pełnomocnika spółki na posiedzeniu jawnym Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasadne nie jest. Podobnie bowiem jak uczynił to Sąd pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie podziela ukształtowany w orzecznictwie tego Sądu pogląd, że na zarządzenie przewodniczącego w zakresie sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonej w piśmie zażalenie nie przysługuje.
Na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie natomiast z art. 218 P.p.s.a. przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie.
Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi w istocie podstawę do podjęcia przez przewodniczącego właściwych (sensu stricto) działań (zarządzeń) w zakresie kosztów sądowych, w szczególności wezwania do uiszczenia stosownej opłaty sądowej. Samo w sobie, sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie wiąże się jednak bezpośrednio z jakimikolwiek materialnymi obowiązkami uczestnika postępowania w zakresie kosztów sądowych. Jest to postępowanie stanowiące element wstępnej weryfikacji przesłanek warunkujących merytoryczne rozpoznanie środka zaskarżenia - o której mowa w § 57 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1646) - w następstwie którego podejmowane są dalsze, stosowne czynności procesowe, już bezpośrednio wobec strony (uczestnika) postępowania.
Tym samym nie można uznać, że zarządzenie, o którym mowa w art. 218 P.p.s.a., dotyczy kosztów sądowych w rozumieniu ww. art. 227 § 1 P.p.s.a. Kontekst systemowy art. 218 P.p.s.a. wskazuje, że zarządzenia wydawane na podstawie ww. przepisu nie podlegają zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 353/13, publ. LEX nr 1355666, G.Prawna KiPod 2013/169/3, post. NSA z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 357/15, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co do zarzutów zażalenia trzeba w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z art. 198 P.p.s.a. przepisy działu IV P.p.s.a. stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Tymczasem żaden przepis omawianej ustawy zażalenia na zarządzenie przewodniczącego, wydane w trybie art. 218 P.p.s.a. nie przewiduje, zatem nie ma w tej kwestii żadnego znaczenia charakter katalogu postanowień z art. 194 P.p.s.a.
Nie był również zasadny drugi zarzut zażalenia bowiem przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie była ocena merytoryczna zarządzenia przewodniczącego wydziału z dnia 2 lutego 2015 r., a dopuszczalność zażalenia na takowe zarządzenie.
Co do wniosków strony:
- - dwa pierwsze nie mogły zostać uwzględnione ze względu na niezasadność zażalenia;
- - nie było również potrzeby wstrzymywania wykonalności skarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż na podstawie zarządzenia z dnia 2 lutego 2015 r. strona nie była zobowiązana do żadnych działań;
- - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach zaskarżonego postanowienia nie nabrał również wątpliwości, które powinny być wyjaśnione w trybie osobistego stawiennictwa pełnomocnika spółki na posiedzeniu.
Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 198 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.