Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 62/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. i T. U. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być uwzględniony, gdyż nie wskazano na konkretne okoliczności, z których wynikałoby, że możliwe jest zaistnienie niebezpieczeństw wymienionych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Samo powoływanie się na niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie stanowi podstawy faktycznej uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w toku postępowania sądowego. Sąd, działając z urzędu i badając akta postępowania, również nie doszukał się dowodów wskazujących na możliwość zaistnienia okoliczności wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jako podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego.
Stwierdził, że sama sytuacja ekonomiczna rodziny nie może być podstawą wstrzymania wykonania. Okoliczność ta została wzięta pod uwagę w zakresie przyznania stronie prawa pomocy. Sam fakt zwolnienia w części czy całości z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie przesądza zasadności wstrzymania, ponieważ, jak zaznaczono, przesłanki tych dwóch instytucji są odmienne.
Zarządzeniem z dnia 7 września 2009 r., nakazano doręczyć odpis tego postanowienia m.in. "stronie skarżącej oraz pełnomocnikowi".
Odpis tego postanowienia został doręczony T. U. oraz dor.pod. W. N. Pismem z dnia 23 września 2009 r. T.U. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. spowoduje nieodwracalne skutki, ponieważ prowadzona jest egzekucja z nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym zamieszkuje ze schorowana żoną. Ponadto zaznaczył, że jest osobą ciężko chorą, która nie posiada środków na skuteczną obronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że - co do zasady - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jako takie jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Istotne jest zatem, aby strona należycie uzasadniła swój wniosek, poprzez wykazanie przesłanek unormowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Strona skarżąca w złożonym zażaleniu wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować pozbawieniem jej środków do życia.
Wskazać jednak należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż mechanizmy zawarte w przepisach egzekucyjnych zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji, a skutki decyzji dotyczących - jak w niniejszej sprawie - określonej sumy pieniężnej, są z natury rzeczy odwracalne (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1641/08, nie publ.).
Zresztą, jedyne uzasadnienie do wniosku strony było złożone dopiero na etapie zażalenia. Skoro zaś Sąd I instancji nie miał możliwości odniesienia się do tez sformułowanych w zażaleniu, nie stanowią one wystarczającej podstawy do uchylenia postanowienia.
Wskazać jednocześnie stronie skarżącej należy, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić przy tym trzeba, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji