Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Rz 70/08, wezwano S. sp. z o. o. do uiszczenia wpisu sądowego uzupełniającego od skarg spółki na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 14 lutego 2006 r. i 15 lutego 2006 r. w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w zgłoszeniach celnych. Wysokość wpisów określono stosownie do § 1 pkt 1 - 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W ocenie Przewodniczącego Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie łączna kwota należna tytułem wpisów od skarg wynosi 61.614 zł, stąd też – ze względu na dokonaną wpłatę kwoty 8.000 zł – do zapłaty pozostaje kwota 53.614 zł.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie strona zarzuciła mu naruszenie art. 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 1 – 4 powołanego rozporządzenia przez błędne ich zastosowanie, co skutkowało zawyżeniem zobowiązania finansowego spółki z tytułu wpisów w przedmiotowej sprawie. Spółka wskazała, iż w zaskarżonym zarządzeniu przyjęto wartość przedmiotu zaskarżenia ze skarg spółki w wysokości równej kwocie zobowiązania w VAT, która wynika z zaskarżonych decyzji. Tymczasem za wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie należy uznać dodatnią różnicę pomiędzy kwotą zobowiązania w VAT wynikającą z deklaracji podatkowej spółki a kwotą VAT wynikającą z decyzji organu podatkowego. Spółka nie kwestionuje całej kwoty wymiaru dokonanego w poszczególnych decyzjach, prowadzi spór jedynie co do kwoty VAT należnego przy imporcie, o którą w decyzjach zmniejszono to zobowiązanie, tak więc art. 216 p.p.s.a. nie ma zastosowania do całości wymiaru VAT należnego przy imporcie. Strona przedstawiła też aprobowane przez siebie wartości przedmiotu zaskarżenia w rozbiciu na poszczególne decyzje podatkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie należy uwzględnić.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie rozpatrywał przedstawione mu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości o następującej treści: "Czy w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi cała kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, czy też tylko ta jej część, która została zakwestionowana w skardze?" W dniu 28 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął następującą uchwałę: "w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze".
W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na argumenty, będące podstawą wyrażonego w niej poglądu. Między innymi Sąd podkreślił, iż z przepisów p.p.s.a. wynika, że to osoba wszczynająca spór z organem administracji publicznej wskazuje w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia, zatem strona najlepiej orientuje się w przedmiocie tego sporu i potrafi określić jego właściwe granice poprzez wskazanie tej wartości. Wiąże się to z koncepcją "długu" podatnika (jaki stanowi zobowiązanie podatkowe), który stanowi przesłankę odpowiedzialności. Spór bowiem może dotyczyć jedynie części decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
Ponadto ustalenie zbyt wysokiego wpisu sądowego w sprawach administracyjnych może uniemożliwić realizację prawa do sądu wynikającego z art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, na co również zwrócił uwagę w swoim orzecznictwie Europejski Trybunału Sprawiedliwości. Trybunał Konstytucyjny rozważając podobne zagadnienie podkreślił dodatkowo w wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, że wysokość wpisu wpływa również na wysokość wynagrodzenia fachowego pełnomocnika i wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. W związku z tym ustalenie nadmiernych kosztów może stanowić istotną barierę w możliwości skorzystania z prawa do składania środków zaskarżenia i korzystania z profesjonalnej pomocy pełnomocnika.
Poglądy wyrażone w powyższej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący przedmiotowe zażalenie podziela w pełni. Wskazać jedynie trzeba dodatkowo, iż analogicznie należy uznać za wartość przedmiotu zaskarżenia, o której mowa w art. 216 p.p.s.a. "dodatnią różnicę" pomiędzy wyższą kwotą zobowiązania z deklaracji podatkowej a niższą kwotą VAT wymierzoną w decyzji podatkowej, jeśli w tym zakresie toczony jest spór w sprawie. Stąd też przy określaniu wysokości wpisów należnych od złożonych w niniejszej sprawie skarg należy wziąć pod uwagę deklarowane przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, będące wielkościami spornymi w postępowaniu.
Z tego względu oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.