Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 82/21 w sprawie ze skargi F. [...] spółka cywilna R. W. i M. B. z siedzibą w C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy miesięczne maj i październik 2013 r. oraz styczeń 2014 r.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartym w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wspólnicy podnieśli, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla nich osobiście oraz prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Wraz wnioskiem nie zostały przedłożone żadne dokumenty obrazujących sytuację majątkową podmiotu.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. WSA w Krakowie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wspólnicy nie uprawdopodobnili wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie poprali swoich twierdzeń stosownymi dokumentami.
W zażaleniu wniesionym od powyższego postanowienia zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), przez niezasadne uznanie, że w realiach niniejszej sprawy wspólnicy spółki cywilnej nie wykazali zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego można wyciągnąć wniosek odmiennej treści. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosowanie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.-dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika nadto, iż to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Dlatego też zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd administracyjny o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Z ugruntowanej w orzecznictwie NSA wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia rzeczonych przesłanek spoczywa na składającym wniosek. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być uznany za brak formalny wniosku i nie obliguje Sądu do wezwania strony, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., o jego uzupełnienie.
Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, zatem niedostateczne uzasadnienie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W świetle powyższego nie można uznać, ażeby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji naruszył przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze do tego Sądu, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, spółka nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji odwołującej się do jej sytuacji majątkowej, jako też sytuacji wspólników, ażeby możliwe było dokonanie oceny, czy faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zarzuty zażalenia nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.
Do uchylenia zaskarżonego postanowienia nie mogły doprowadzić dołączone do zażalenia dokumenty obrazujące zobowiązania kredytowe wspólników oraz wskazujące na podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych spółki w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, czy zajęcia wierzytelności u jej dłużnika.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przeto, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest to jeden z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji rola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Za niedopuszczalną należy zatem uznać sytuację, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 375/09, z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1240/11, z dnia z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt I FZ 33/16, z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 937/18 oraz z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt I OZ 1054/19 I OZ 937/18, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 212-213).
Niezależnie od wyrażonego przed chwilą stanowiska, dla porządku trzeba zauważyć, że informacje i dowody zaprezentowane w zażaleniu dotyczące zobowiązań spółki i wspólników nie zostały zestawione z danymi oraz dowodami dotyczącymi aktywów majątkowych, bez których nie jest – co do zasady – możliwa ocena dolegliwości dochodzenia zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji w kontekście ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skoro Skarżący nie uzasadnili wniosku i nie wskazali dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa przy wydaniu postanowienia z dnia 15 kwietnia 2021 r. Przy tym zauważyć trzeba, że ustawodawca nie powiązał wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na dany akt. Sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie może, choćby wstępnie badać, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadą uzasadniającą jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07).
Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.