Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 grudnia 2021 r., sygn. akt V SAB/Wa 25/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę J. L. (dalej: skarżący) na bezczynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: UFG) w sprawie rozpoznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie rozpoznania w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu dotyczącego braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.
W skardze wskazano, że w wyniku bezzasadnie wszczętej egzekucji, mimo braku doręczenia skarżącemu upomnienia oraz tytułu wykonawczego, 17 grudnia 2020 r. skarżącemu pobrano z rachunku bankowego kwotę 5 540,60 zł. Skarżący 22 grudnia 2020 r. wniósł za pośrednictwem organu egzekucyjnego zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc, że nie powstał po jego stronie egzekwowany obowiązek zapłaty. Zarzut ten wierzyciel uwzględnił dopiero postanowieniem z 27 maja 2021 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł 5 maja 2021 r. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzut braku doręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, który nie został rozpoznany i bezczynność UFG w sprawie tego zarzutu zaskarżono do WSA.
W odpowiedzi na skargę UFG wniósł o jej odrzucenie, podnosząc iż sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W replice na odpowiedź UFG na skargę pełnomocnik skarżącej przedstawił obszerne wywody, które miały uzasadniać rozpoznanie skargi na bezczynność UFG w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia odrzucającego skargę WSA stwierdził, że UFG nie jest organem administracji publicznej, a przepisy regulujące jego działalność - przynajmniej w zakresie ustalenia opłaty na podstawie art. 88 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 854) - nie odwołują się do kognicji sądów administracyjnych. UFG nie może wydawać rozstrzygnięć zaskarżalnych do sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 10 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy z 22 maja 2003 r. ustalenia spełnienia lub niespełnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym.
Od postanowienia WSA z 13 grudnia 2021 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł środek odwoławczy określony jako zażalenie, w którym - na podstawie art. 194 § 1 pkt 1a w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 34 § 2, art. 33 § 1 i § 2 pkt 4 oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151, ze zm., dalej: u.p.e.a.), art. 91 ust. 3 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z pkt 3 p.p.s.a. i art. 35 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przyznanie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pełnomocnik Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w piśmie procesowym (zatytułowanym "Pismo przygotowawcze") wniósł o odrzucenie zażalenia skarżącego na postanowienie WSA z 13 grudnia 2021 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiony środek odwoławczy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, orzekając w takim przypadku w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Stosownie bowiem do art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucającego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesiony w rozpoznawanej sprawie środek odwoławczy powinien więc nie tylko nosić inną nazwę, ale również odpowiadać wymaganiom formalnym, jakie przepisy p.p.s.a. stawiają skardze kasacyjnej.
Wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy spełnia wymogi formalne skargi kasacyjnej w tym zakresie, że został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a., wniesiony w przewidzianym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminie, w zakreślonym przez WSA terminie usunięto brak formalny (podpisano "zażalenie"). Od środka odwoławczego został również uiszczony wpis sądowy w odpowiedniej wysokości.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami (w myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część orzeczenia sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze.
Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej w środku odwoławczym ("zażaleniu") przytoczył jedynie przepisy, nie formułując na ich podstawie zarzutów - nie wskazał, na czym miałoby polegać ich naruszenie przez Sąd I instancji. Również uzasadnienie "zażalenia" stanowi w istocie powtórzenie argumentów zawartych w replice na odpowiedź na skargę i nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego.
Nieprawidłowe, niepozwalające na kontrolę zaskarżonego orzeczenia sformułowanie skargi kasacyjnej, uzasadnia jej oddalenie. Stosownie bowiem do art. 178 p.p.s.a. odrzuceniu podlega skarga kasacyjna wniesiona po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalna, jak również skarga kasacyjna, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zauważyć w tym miejscu należy, że stosownie do art. 177a p.p.s.a. nie wzywa się do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej polegających na przytoczeniu podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.