Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 995/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę B. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 października 2019 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2010 – 2013.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając to orzeczenie w całości i opierając środek odwoławczy na pierwszej podstawie. Zarzuciła naruszenie art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78 (WE), nr 165/94 (WE), nr 2799, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013" polegające na jego błędnej wykładni, przejawiającej się w uznaniu, że zakres zastosowania przepisu nie wyznacza państwu członkowskiemu terminu na wszczęcie postępowania windykacyjnego, gdy w rzeczywistości – zdaniem skarżącej – przepis ten nakłada na państwo członkowskie obowiązek wszczęcia postępowania windykacyjnego w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, bądź uzyskaniu sprawozdania z kontroli lub innego dokumentu potwierdzającego nieprawidłowość, którego skutkiem jest brak możliwości wszczęcia postępowania po tym okresie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego że podniesiony zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego jest nieuzasadniony.
Jak trafnie bowiem wywiódł Sąd pierwszej instancji, przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 adresowany jest do państw członkowskich. Nie można wywodzić z jego treści roszczeń jednostkowych, w tym w zakresie maksymalnego terminu, w którym organ administracji obowiązany jest podjąć czynności zmierzające do wyegzekwowania nienależnie pobranych płatności.
Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się zatem błędu w wykładni tego przepisu. Został on zamieszczony w rozdziale "Rozliczanie rachunków" znajdującym się w Tytule IV "Zarządzanie finansami funduszy" rozporządzenia. Z kolei w punkcie 37 preambuły do rozporządzenia – odwołując się do art. 54 – wskazano, że ""(...) państwa członkowskie powinny zwrócić się do beneficjenta o zwrot stosownych kwot w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach - otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności, sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu potwierdzającego, że zaistniała nieprawidłowość.
Należy wprowadzić przepis dotyczący systemu odpowiedzialności finansowej w przypadku gdy dopuszczono się nieprawidłowości i w przypadku gdy pełna kwota nie została odzyskana.". Z kolei w motywie 39 napisano, że "(...) Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95.".
Zagadnienie przedawnienia zobowiązania do zwrotu takich płatności uregulowane zostało w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L. 1995.312.1), ustanawiającym – jako zasadę – czteroletni termin w tym zakresie. Na to także zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Stanowisko powyższe nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., I GSK 1387/19, LEX nr 659338).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.