Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 12 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1403/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 601/19, oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu.

A. Sp. z o.o. w W. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z przepisami.

Na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431; powoływanej dalej jako ustawa wdrożeniowa) oraz art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. 1. przepisów prawa materialnego:
2. a) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie, że Instytucja pośrednicząca przeprowadziła formalną ocenę wniosku o dofinansowanie, przedstawionego przez skarżącego w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, gdyż zasadnie w informacji o brakach z dnia [...].02.2019 r., nie poinformowała Skarżącego, że w poz. E2 tego wniosku wskazano nieprawidłową wartość wskaźnika rezultatu nr 1 "Inwestycje prywatne uzupełniające wsparcie publiczne dla przedsiębiorców (dotacje) ICI6)", gdyż wartość ta ówcześnie, w pierwotnej wersji wniosku w odniesieniu do danych w nim zawartych, była prawidłowa, podczas, gdy było to niezgodne z Regulaminem konkursu [...] (dalej "Regulamin"), który definiuje "wkład własny", zgodnie z pkt 3 lit. bb Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej "Wytyczne"), jako różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych, a kwotą dofinansowania.

Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, że Skarżąca błędnie wskazała wartość wskaźnika rezultatu w pierwotnej wersji złożonego wniosku prezentując go jako: Wartość ogółem (poz. A8 wniosku) minus Wnioskowane dofinansowanie (poz. A10 wniosku), co było sprzeczne z postanowieniami Regulaminu i Wytycznych. Prawidłowo bowiem Skarżący powinien wykazać w poz. E2 wniosku kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotami: Wydatki kwalifikowane (poz. A9 wniosku) minus Wnioskowane dofinansowanie (poz. A10 wniosku).

Sąd I instancji stwierdził następnie, że "(...) pomimo że wartość ta pozostała niezmieniona w poprawionym Wniosku przestała odpowiadać wymogom formalnym z uwagi na stanowiące podstawę dla określenia wartości danego wskaźnika dokonane na skutek wezwania zmiany w innych częściach Wniosku", podczas, gdy w rzeczywistości, zgodnie z Regulaminem i Wytycznymi powinna ona ulec zmianie, ale wskutek w/w błędnego wskazania wartości wskaźnika rezultatu w pierwotnej wersji złożonego wniosku (błędu, którego nie zauważył Sąd I instancji). Tym samym Sąd ten zupełnie pominął, że Instytucja pośrednicząca dokonała nieprawidłowej oceny wniosku o dofinansowanie, nie dopatrując się błędnego wyliczenia przez Skarżącego wskaźnika rezultatu już na etapie pierwotnie składanego wniosku, co spowodowało zaniechanie wezwania Skarżącego do poprawienia błędu formalnego (w tym zakresie) w trybie art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a w konsekwencji uniemożliwienie Skarżącemu złożenia prawidłowego wniosku;

1. b) w związku z zarzutem, jak w lit. a) - naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do braków formalnych we wniosku w zakresie błędnej wartości wskaźnika rezultatu projektu (poz. E2), a zamiast tego przyjęcie, że prawidłowo w informacji o brakach wniosku nie wskazano braków w odniesieniu do błędnej wartości wskaźnika rezultatu (poz. E2), gdyż wartość ta w pierwotnej wersji wniosku w odniesieniu do danych w nim zawartych była prawidłowa;
2. c) w konsekwencji naruszenie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) Ustawy wdrożeniowej poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę i stwierdzającego, że ocena wniosku nie narusza prawa, zamiast wyroku uwzględniającego skargę i stwierdzającego, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny;
3. 2. przepisów prawa procesowego, tj.:

1. a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), poprzez rozstrzygnięcie w węższym zakresie, niż wyznaczają to granice materialne sprawy sądowoadministracyjnej - sprawy czynności Instytucji pośredniczącej z dnia [...].03.2019 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej wniosku nr [...], pt.: [...]", złożonego w ramach naboru nr [...];
2. b) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i w związku z 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez pominięcie w treści uzasadnienia wyroku kwestii istotnych dla sprawy w postaci zgłoszonego na rozprawie zarzutu naruszenia art. 37 § 1 ustawy wdrożeniowej w związku z definiowaniem "wkładu własnego" w projekcie i tym samym niedopełnienie obowiązku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Instytucji pośredniczącej, poprzedzającego go stanowiska ws odrzucenia wniosku, jak również treści samego wniosku pod kątem ich zgodności z ustawą wdrożeniową, Regulaminem oraz Wytycznymi, podczas gdy obowiązek wyrokowania na podstawie "akt sprawy" obejmuje również materiał dowodowy zebrany przez Sąd.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym zachodzi konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych należy zauważyć, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i w związku z 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez pominięcie w treści uzasadnienia wyroku kwestii istotnych dla sprawy w postaci zgłoszonego na rozprawie zarzutu naruszenia art. 37 § 1 ustawy wdrożeniowej w związku z definiowaniem "wkładu własnego" w projekcie.

W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Dodatkowo odnosząc się do argumentów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy zaznaczyć, że NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych na rozprawie, w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Omawiany zarzut nie jest zasadny także w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z omawianego przepisu wynika, że Sąd administracyjny orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencja powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09).

Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie NSA w realiach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. bowiem wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie pominął dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem NSA Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (poprzez rozstrzygnięcie w węższym zakresie, niż wyznaczają to granice materialne sprawy sądowoadministracyjnej. W uzasadnieniu tego zarzutu podkreślono, że obowiązkiem orzekającego Sądu było, niezależnie od podniesionych zarzutów skargi, skontrolowanie działalności Instytucji pośredniczącej w toku całego postępowania administracyjnego związanego z rozpatrywaniem Wniosku o przyznanie dotacji.

Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, iż w orzecznictwie NSA ugruntował się pogląd, że podstawowym krajowym aktem prawnym regulującym zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności jest ustawa wdrożeniowa. Powoduje to, że także dla rozpoznania tej sprawy (i innych spraw sądowoadministracyjnych z tego zakresu) istotne znaczenie miały m.in. przepisy: art. 41 ust. 2 pkt 7, art. 43, art. 57, art. 58 ust. 1 oraz art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) tej ustawy wdrożeniowej. Wynika z nich, że granice kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć wydawanych na podstawie ustawy wdrożeniowej są zawężone.

Sąd I instancji rozpoznając skargę jest związany zakresowo treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie protestu nie powoduje ponownego, pełnego rozpoznania wniosku o dofinansowanie, a jedynie w granicach zaskarżenia. Wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania w proteście (wraz z uzasadnieniem) kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza lub/oraz – zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli jego zdaniem naruszenie takie miało miejsce. Kontrola sądu I instancji może zatem dotyczyć tylko zakwestionowanych w proteście kryteriów wyboru projektu o dofinansowanie, których projekt nie spełnił lub otrzymał mniejszą liczbę punktów oraz związanych z tym ewentualnych naruszeń proceduralnych. Zarzuty protestu mogą odnosić się zarówno do kryterium o charakterze formalnym, jak i merytorycznym, niemniej jednak nie mogą kwestionować zasadności ustanowienia kryteriów wyboru projektów, chyba że dokonywana na podstawie tych kryteriów ocena ma charakter dyskryminujący, narusza zasadę przejrzystości czy równego dostępu do pomocy.

Wnioskodawca może podnieść też zarzuty o charakterze procesowym (tak np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., I GSK 2679/18; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2017 r., II GSK 4129/17; wyrok NSA z 22 marca 2019 r., I GSK 205/19). Powoduje to, że omawiany zarzut nie może być uznany za zasadny. Art. 134 § 1 p.p.s.a stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony, zwłaszcza że nie wskazano też wyraźnie na czym naruszenie jego polegało. Domyślając się, iż może tu chodzić także o podniesiony na rozprawie zarzut naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej należy ponownie zauważyć, że co prawda art. 134 § 1 p.p.s.a. co do zasady wymaga ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w skardze, jednakże brak tego, jak również skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a pominięcie wątków, które mają charakter uboczny i na rozstrzygniecie nie wpływają nie stanowi uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji sąd nie musi odnosić się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze, czy na rozprawie, jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2453/14).

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty oznaczone w skardze kasacyjnej jako naruszenie prawa materialnego tzn. art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej (poprzez przyjęcie, że Instytucja pośrednicząca przeprowadziła formalną ocenę wniosku o dofinansowanie, przedstawionego przez Skarżącego w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, gdyż zasadnie w informacji o brakach z dnia [...].02.2019 r, nie poinformowała Skarżącego, że w poz. E2 tego wniosku wskazano nieprawidłową wartość wskaźnika rezultatu nr 1 "Inwestycje prywatne uzupełniające wsparcie publiczne dla przedsiębiorców (dotacje) ICI6) gdyż wartość ta ówcześnie, w pierwotnej wersji wniosku w odniesieniu do danych w nim zawartych, była prawidłowa, podczas, gdy było to niezgodne z Regulaminem konkursu [...] (dalej "Regulamin"), który definiuje "wkład własny", zgodnie z pkt 3 lit. bb Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej "Wytyczne"), jako różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych, a kwotą dofinansowania) oraz art. 43 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do braków formalnych we wniosku w zakresie błędnej wartości wskaźnika rezultatu projektu.

W tym kontekście przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że regulacja zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej jest przepisem postępowania, podobnie jak regulacja z art. 43 ust. 1 tej ustawy (a nie prawa materialnego jak wywodzi kasator), a zatem zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniająca przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Według art. 37 ust. 2 tej ustawy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Przypomnienia wymaga również, że jak wynika z art. 41 ust. 1 i ust. 2 przywołanej ustawy, właściwa instytucja zobowiązania jest do przeprowadzenia postępowania konkursowego na podstawie określonego przez siebie regulaminu, który między innymi określać powinien termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu, jak i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4), wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5), a także – co istotne w rozpatrywanej sprawie - kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7).

Z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii podkreślenia wymaga, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany był już pogląd, zgodnie z którym zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 641/17 baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia określa regulamin konkursu. Oznacza to, że kryteria wyboru projektów to inaczej warunki czy też wymogi stawiane uczestnikom konkursu, od spełnienia których zależy ocena i ewentualny wybór projektów do dofinansowania.

W tym kontekście należy podkreślić, iż Skarżąca spółka sama nie przeczy faktowi, że we wniosku dopuściła się dostrzeżonych przez organ i sąd I instancji błędów.

Przedmiotem oceny braku kwalifikowalności przedmiotowej był zatem sformułowany przez skarżącą wniosek i ani na organie, ani tym bardziej na sądzie administracyjnym nie spoczywał obowiązek doszukiwania się niezgodności wniosku z ewentualnie innymi, niż wynikającymi bezpośrednio z jego treści, intencjami skarżącej.

Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż w razie wezwania wnioskodawcy przez właściwą instytucję do uzupełnienia lub poprawienia wniosku, powinien on dokonać tylko tych modyfikacji, które zostały określone w wezwaniu. Jednakże uzupełnienie/zmiana takiego wymogu formalnego nie może doprowadzić do powstania sprzeczności w dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę. Zatem dla zapewnienia spójności informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie z zapisami biznesplanu oraz innych załączników niezbędne jest, w razie potrzeby, dokonanie również stanowiących następstwo dokonanych modyfikacji zmian w częściach wniosków, które nie zostały objęte wezwaniem.

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż wszelkie niejasności, sprzeczności, niespójności czy też nieprecyzyjne sformułowania wniosku o dofinansowanie, co do zasady będą przemawiały na niekorzyść wnioskodawcy w trakcie oceny jego projektu, a dodatkowo nie będą stanowiły braku podlegającego uzupełnieniu w trybie ustanowionym w art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 43 ust. 1 i ust 2. Ustawy wdrożeniowej w razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Zaś w razie stwierdzenia oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja poprawia tę omyłkę z urzędu, informując o tym wnioskodawcę, albo wzywa wnioskodawcę do poprawienia oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 2013/18. Za braki formalne wniosku należy uznać przede wszystkim takie braki, które odnoszą się do jego formy i dotyczą tych jego elementów, które powodują, że jest on niekompletny i nie może zostać poddany ocenie. Pojęcie "oczywistej omyłki" nie może odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, objętych kryteriami czy to formalnymi czy merytorycznymi. Nie może zmierzać do nakłaniania do zmiany treści wniosku. Tym bardziej skarżąca nie mogła oczekiwać na etapie wstępnej oceny formalnej wniosku jego analizy merytorycznej, zwłaszcza pod kątem ustalenia zgodności wniosku z treścią załączników i jej ogólnie zakreślonymi intencjami związanymi z realizacją wniosku. Tym samym Sąd I instancji nie mógł uznać, że organ naruszył art. 43 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej nie wzywając skarżącej do merytorycznych zmian wniosku.

Konkludując należy ponownie podkreślić, iż Mazowiecka Jednostki Wdrażania Programów Unijnych dokonała oceny projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, oraz zapewniła wnioskodawcom równy dostęp do informacji w warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, co czyni niezasadnym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Ponieważ według Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że ocena projektu nie została dokonana przez organ w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, dlatego też prawidłowo WSA zastosował art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej i oddalił skargę. Czyni niezasadnymi zarzut naruszenia tego przepisu przez jego zastosowanie oraz naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy wdrożeniowej przez jego niezastosowanie.

Z uwagi na to, że wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu należny jest za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Organowi za terminowe sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez pełnomocnika profesjonalnego, który reprezentował Jednostkę już na etapie postępowania przed Sądem I instancji, zasądzono koszty w wysokości 50 % stawki minimalnej - 480 zł, co dało kwotę 240zł.